Τα μυστικά της ετικέτας

Οκτώ «μυστικά» στις ετικέτες των προϊόντων αποτελούν τις δικλίδες ασφαλείας
των καταναλωτών. Τα συστατικά, το βάρος, οι συνθήκες διατήρησης αλλά και η
προθεσμία ανάλωσής τους είναι στοιχεία που πρέπει πάντα να αναζητούν πριν
αγοράσουν ένα προσυσκευασμένο τρόφιμο

Οι ενδείξεις στις συσκευασίες των προϊόντων είναι η ασφάλεια του καταναλωτή.
«Πολλές φορές, όμως, οι ίδιοι οι καταναλωτές ξεχνούν να μελετήσουν τις
ετικέτες των αγαθών και να επισημάνουν τις ελλείψεις των στοιχείων», λέει ο κ.
Ματθαίος Τερεζάκης, εκπρόσωπος της Ένωσης Καταναλωτών ΕΚΠΟΙΖΩ.

Οι ενδείξεις στις συσκευασίες είναι υποχρέωση του κατασκευαστή του προϊόντος
και μάλιστα η Κοινοτική Νομοθεσία προβλέπει τα στοιχεία που απαιτείται να
αναγράφονται ξεχωριστά για κάθε είδος.

Στόχος είναι η ασφάλεια των πολιτών, ώστε να μη χρησιμοποιήσουν ακατάλληλα ή
ύποπτα για την υγεία τους προϊόντα, αλλά και να γνωρίζουν πλήρως, πριν
επιλέξουν, τι ακριβώς περιέχεται στη συσκευασία.

Γενικές ενδείξεις

Σύμφωνα με τις οδηγίες της Γενικής Γραμματείας Καταναλωτή, που δόθηκαν
πρόσφατα στη δημοσιότητα, ο καταναλωτής, όταν αγοράζει τρόφιμα
προσυσκευασμένα, θα πρέπει να γνωρίζει ότι στην ετικέτα του προϊόντος
αναγράφονται όλες εκείνες οι πληροφορίες που δίνουν τη σωστή εικόνα για το
προϊόν. Υποχρεωτικό, λοιπόν, είναι να αναγράφονται οι ακόλουθες ενδείξεις:

*Η ονομασία πώλησης του προϊόντος και το εμπορικό σήμα του με το οποίο
έχει πάρει τη σχετική άδεια από το υπουργείο Εμπορίου.

* Ο κατάλογος των συστατικών του. Ο κατάλογος αυτός θα πρέπει να είναι
πλήρης, έτσι ώστε να ξέρει ο καταναλωτής τις ουσίες που περιέχει το τρόφιμο.
Πολλές φορές αναγράφεται στα συστατικά και το σύμβολο «Ε», το οποίο
συνοδεύεται από έναν τριψήφιο αριθμό.

Πρόκειται για τα πρόσθετα των τροφίμων και κάθε σύμβολο αντιστοιχεί πάντα σε
συγκεκριμένο πρόσθετο συστατικό.

Τα πρόσθετα είναι ουσίες οι οποίες δεν καταναλώνονται μόνες τους αλλά
προστίθενται στα τρόφιμα σε μικρές ποσότητες που καθορίζονται από τον κώδικα
τροφίμων και ποτών και είναι εναρμονισμένες με τους κοινοτικούς κανονισμούς.

Μάλιστα, τα αρμόδια επιστημονικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης επιτρέπουν τη
χρήση των πρόσθετων συστατικών ύστερα από αυστηρή αξιολόγηση και έλεγχο. Τα
πρόσθετα προσδίδουν καλύτερες ιδιότητες στα τρόφιμα ή βελτιώνουν τη συντήρησή
τους.

Τα πρόσθετα που επιτρέπονται είναι τα χρωστικά, που έχουν το σύμβολο «Ε» και
τους αριθμούς από 100 έως 199, τα συντηρητικά με τους κωδικούς από 200 έως και
299 και τα αντιοξειδωτικα με κωδικούς από 299 έως και 300.

Τα συντηρητικά έχουν ιδιότητες που παρατείνουν τον χρόνο διατήρησης των τροφών
και προστατεύουν από αλλοιώσεις που προκαλούνται από μικροοργανισμούς.

Τα αντιοξειδωτικά, επίσης, παρατείνουν τον χρόνο διατήρησης αλλά προστατεύουν
από αλλοιώσεις που οφείλονται σε οξείδωση.

Με τις ενδείξεις, λοιπόν, αυτές ο καταναλωτής είναι σε θέση να ξέρει τι
ακριβώς περιέχει το προϊόν και σε ποια κατηγορία προσθέτων ανήκει.

* Η καθαρή ποσότητα του προϊόντος που πρόκειται να αγοράσει.

* Στοιχεία αναγνώρισης της παρτίδας του. Συνήθως είναι κάποιος αριθμός.

* Τα πλήρη στοιχεία του κατασκευαστή, του προϊόντος ή του συσκευαστή του και ­
στην περίπτωση που το προϊόν εισάγεται ­ του εισαγωγέα.

* Ο τόπος παραγωγής ή προέλευσης του προϊόντος.

* Η χρονολογία ανάλωσης του προϊόντος. Μάλιστα, εάν πρόκειται για
τρόφιμα που μπορεί να υποστούν αλλοίωση, αναγράφεται και η χρονολογία
ελάχιστης διατηρησιμοτητας.

* Οδηγίες για τη διατήρηση αλλά και τη χρήση του προϊόντος.

Ειδικές ενδείξεις

Εκτός από αυτές τις γενικές ενδείξεις, οι οποίες πρέπει να αναφέρονται στις
συσκευασίες των προϊόντων στη γλώσσα της χώρας που πωλείται το προϊόν,
υπάρχουν και ορισμένες ακόμα, οι οποίες όμως αναφέρονται σε ειδικές
περιπτώσεις και αφορούν μονάχα συγκεκριμένα προϊόντα.

Έτσι, αν ένα ένα προϊόν έχει υποστεί ακτινοβόληση, ή προορίζεται για
διαβητικούς ή είναι μειωμένης θερμιδικής αξίας, δηλαδή ανήκει στη γνωστή μας
κατηγορία των προϊόντων light, ή αποτελεί υποκατάστατο, αυτό θα πρέπει επίσης
να αναγράφεται στην ετικέτα του.

Τιμή ανά μονάδα

Εκτός από τους κανόνες επισήμανσης, που αφορούν την ασφάλεια και την
καταλληλότητα των προϊόντων, η Κοινοτική Νομοθεσία απαιτεί και την αναγραφή
της τιμής πώλησης για κάθε προϊόν.

Μάλιστα, η αναγραφή της τιμής ανά μονάδα μέτρησης (π.χ. τιμή ανά κιλό, λίτρο
κ.τ.λ.) είναι υποχρεωτική για όλα τα προσυσκευασμενα προϊόντα, με εξαίρεση
αυτά που πωλούνται σε προκαθορισμένες ποσότητες. Εκτός από τα παραπάνω,
υπάρχει πιθανότητα ένα προϊόν να αναφέρει την ένδειξη «προϊόν βιολογικής
καλλιέργειας». Αυτό σημαίνει ότι δεν έχει χρησιμοποιηθεί κανένα συνθετικό
χημικό στοιχείο στην παρασκευή του.

Επίσης, εάν αναγράφονται τα αρχικά γράμματα «ΠΟΠ», σημαίνει ότι είναι προϊόντα
προστατευομένων ονομασιών προελεύσεων και όταν υπάρχει η ένδειξη «ΠΓΕ»,
δηλώνει ότι πρόκειται για προϊόντα προστατευομένων γεωγραφικών ενδείξεων.

Σύντομα, από την Ευρωπαϊκή Ένωση θα καταρτιστεί ένας κατάλογος, στον οποίο θα
αναφέρονται τα προϊόντα που ανήκουν σε αυτές τις κατηγορίες.

Εκτός από τις γενικές επισημάνσεις, που πρέπει να φέρουν τα προϊόντα για να
γνωρίζει ο καταναλωτής τι αγοράζει, υπάρχουν και ορισμένες ενδείξεις οι οποίες
ορίζονται από την Κοινοτική Νομοθεσία και φυσικά έχουν σχέση με το είδος του προϊόντος.

Όσον αφορά τα φαρμακευτικά προϊόντα, θα πρέπει απαραιτήτως να συνοδεύονται
από εσώκλειστο φύλλο οδηγιών χρήσης εντός της συσκευασίας τους, στη γλώσσα της
χώρας που το προϊόν πωλείται. Οι οδηγίες αυτές θα πρέπει να ενημερώνουν για
τον τρόπο χρήσης του προϊόντος, καθώς και για τις αντενδείξεις και τις
παρενέργειες που μπορεί να έχει η χρήση του φάρμακου στον ανθρώπινο οργανισμό.

Στα καλλυντικά προϊόντα, επίσης, απαιτείται να αναγράφονται στη συσκευασία
τους οι ουσίες που χρησιμοποιούνται στη σύνθεσή τους, δηλαδή οι χρωστικές
ουσίες, τα συντηρητικά αλλά και τα ειδικά φίλτρα προστασίας από την υπεριώδη
ακτινοβολία (UV).

Τα παιχνίδια, που απευθύνονται σε παιδιά κάτω των 14 ετών, επίσης πρέπει να
φέρουν ειδικές επισημάνσεις. Εκτός από το ειδικό σήμα CE ή ΕΚ, που δηλώνει ότι
το παιχνίδι έχει κατασκευαστεί με τους όρους που θέτει η Ευρωπαϊκή Ένωση, θα
πρέπει να αναγράφεται πάντα η ηλικία για την οποία προορίζεται το παιχνίδι
αλλά και το υλικό από το οποίο είναι κατασκευασμένο, όπως και οι οδηγίες
χρήσης του και οι κίνδυνοι που μπορεί να προκαλέσει η λανθασμένη χρήση του ή η
κατάποση από τα παιδιά.

Το σήμα CE ή ΕΚ απαιτείται να υπάρχει και στις ηλεκτρικές συσκευές. Για τα
προϊόντα αυτής της κατηγορίας έχει οριστεί ότι θα πρέπει να αναγράφονται
στοιχεία για τις χημικές, ηλεκτρικές ή φυσικές ιδιότητες της συσκευής και τι
πρέπει να αποφύγει ο καταναλωτής για να μην υπάρχει πρόβλημα στην ασφάλειά του.