Υπέρ σοβαρότητος λόγος

ΈΝΑΣ ΝΕΟΣ πολιτικός όρος πρέπει τάχιστα να ενταχθεί επισήμως στην τρέχουσα
πολιτική μας ορολογία: η σοβαρότητα. Το νόημα του όρου είναι ακριβώς αυτό και
μόνον αυτό, που του δίνουμε όλοι όταν χρησιμοποιούμε τη λέξη. Δεν είναι κατά
βούληση προσδιορισμός, όπως άλλοι όροι αμιγώς πολιτικοί (δημοκρατία,
σοσιαλισμός, κοινωνική δικαιοσύνη, πατριωτισμός, εκσυγχρονισμός κ.λπ.), που
ταλαιπωρούνται μονίμως. Καμιά αμφισβήτηση ή παρεξήγηση δεν γεννά η έννοια της
σοβαρότητας. Όμως, όροι και έννοιες αναδεικνύονται όταν λείπουν από τη στάση
και τον λόγο μας, όταν είναι εν ανεπαρκεία στα δημόσια και πολιτικά μας πράγματα.

Η Ελλάδα κάνει μια υπερπροσπάθεια, με στόχο να πετύχει την ένταξή της στην
Οικονομική και Νομισματική Ένωση της Ευρώπης. Η προσπάθεια αυτή εμπεριέχει, εκ
των πραγμάτων, κινήσεις αναδιάρθρωσης της ελληνικής οικονομίας, με σκοπό την
προσαρμογή της στα καινούργια δεδομένα της ένταξης και της μετέπειτα πορείας.
Όλοι γνωρίζουμε ότι η ένταξη της Ελλάδας στην ΟΝΕ θα προσδιορίσει το μέλλον
της για τα επόμενα 50, τουλάχιστον, χρόνια. Γνωρίζουμε επίσης ότι όποια
δυσκολία και αν εμπεριέχει η πορεία αυτή σήμερα και αύριο είναι η μόνη που
μπορεί να υπάρξει, και σωστά την επέλεξε η χώρα.

Η κυβέρνηση, που πασχίζει προς αυτή την κατεύθυνση, πολλές φορές λοιδορείται,
χωρίς όμως να διατυπώνεται εναλλακτική πρόταση. Και ο κρίσιμος χρόνος περνάει.
Κάποιοι, μάλιστα, θα χαρούν αν αποτύχουμε στην επίτευξη του στόχου. Και το
καλό της χώρας; Το γενικότερο καλό; Δείχνει να μην τους αφορά καθόλου.
Προφανώς, η προσπάθεια αυτή δεν εμπεριέχεται σε καμιά έννοια του
«πατριωτισμού», κατά πώς οι ίδιοι τον φαντάζονται.

Κόμματα που διαρρηγνύουν τα ιμάτιά τους από χρόνια για τον ευρωπαϊκό τους
προσανατολισμό αρκούνται σήμερα να μην παίρνουν θέση σε μεγάλα ευρωπαϊκά
θέματα (Συνθήκη του Άμστερνταμ) ή και να αντιδρούν σε κάθε κυβερνητική
προσπάθεια. Άλλα καταθέτουν έναν λαϊκιστικό λόγο και μια πολιτική «πλατφόρμα»
διεθνών σχέσεων που, αν την ακολουθήσει η Ελλάδα, θα προοδεύσει… μόνη αυτή
μεταξύ εκατοντάδων κρατών, μεγάλων και μικρών, που θα δυστυχούν!

Η Ν.Δ. αρκείται να κομπάζει ότι ο ιδρυτής της έβαλε τη χώρα στην ΕΟΚ.
Επομένως, όπως φαίνεται, ουδείς άλλος δικαιούται να προσπαθεί, να αγωνίζεται
και να βελτιώνει τη θέση της χώρας στη σημερινή Ε.Ε. Ξεχνά ότι ο Καραμανλής
είπε πως «οι Έλληνες θα πέσουν στη θάλασσα (Ευρώπη) και θα μάθουν να
κολυμπούν». Ε, λοιπόν, η Ν.Δ. ούτε έχει μάθει να κολυμπάει ούτε προσπαθεί να
μάθει ούτε θέλει οι άλλοι να κολυμπούν.

Το ΠΑΣΟΚ, από το 1981 που ήλθε για πρώτη φορά στην κυβέρνηση, επέλεξε να
βελτιώσει τους όρους ένταξης της Ελλάδας, να δίνει μάχες μέσα στην ενωμένη
Ευρώπη (Μεσογειακά Προγράμματα, Μνημόνιο).

Μετά την επάνοδο στην εξουσία, το 1993, ο Ανδρέας Παπανδρέου καθόρισε τον
ευρωπαϊκό προσανατολισμό της χώρας στα νέα δεδομένα (Μάαστριχτ, νέο πρόγραμμα
σύγκλισης κ.ά.), μένοντας σταθερά προσανατολισμένος στη γραμμή που ακολουθούσε
από το 1981. Η πολιτική αυτή επιβεβαιώθηκε με την εκλογή και την κυβέρνηση Σημίτη.

Έχει και το ΠΑΣΟΚ τις «περίεργες φωνές του» στον δρόμο αυτό, την ανασφάλεια
ορισμένων στελεχών του, την έλλειψη ενημέρωσης, αλλά και ενδιαφέροντος των περισσοτέρων.

Δικαίως θα αναρωτηθούν οι αναγνώστες. Μα δεν θέλετε αντίλογο; Όλα είναι καλώς
καμωμένα; Ο μονόδρομος σημαίνει και τέλος του διαλόγου; Ασφαλώς όχι. Και λάθη
γίνονται και απόψεις μακάρι να υπάρχουν και διάλογος (ακόμα και οξύς).

Απ’ όλο αυτό, όμως, το πλαίσιο λείπει μερικές φορές η σοβαρότητα. Γιατί αν
θέσεις και αντίλογος είναι όσα βλέπουμε να δηλώνονται (και μάλιστα με τον
τρόπο που δηλώνονται) στην τηλεόραση, τότε κάποιο λάθος γίνεται. Κάποιος έχει
παρεξηγήσει και πάλι τη δημοκρατία και την ιεράρχηση των στόχων που πρέπει να
έχει η χώρα. Η πολιτική αντιπαράθεση των κομμάτων και η διασταύρωση αντίθετων
απόψεων και επιχειρημάτων είναι το άλας του δημοκρατικού μας πολιτεύματος.
Όμως, η κατάπτωση του επιπέδου όποιας συζήτησης είναι η παρακμή του
συστήματος. Και αυτό φοβούμαι ότι γίνεται μέρα τη μέρα όλο και περισσότερο
φανερό. Θα σταματήσει μόνο αν επανέλθει η έννοια της σοβαρότητας στη δημόσια
στάση μας, στους λόγους και τις πράξεις μας.

Γι’ αυτό και καλούνται οι έχοντες «μέτρο», «κοινή λογική» και ρεαλισμό, όποια
θεμιτή άποψη και αν έχουν, να ορθώσουν το ανάστημά τους ως άξιοι των
περιστάσεων. Πάνω από γκρίνιες και μικροπολιτική, πάνω από πολιτικές (ή
προσωπικές) συμπάθειες ή εμπάθειες, να γίνουμε «θετικοί», ο καθένας με τον
τρόπο του. Δεν είναι καιρός για γκρεμίσματα αλλά για κοινή προσπάθεια, για την
οικοδόμηση ενός μέλλοντος που περιμένει. Είναι εθνική επιταγή. Δύσκολη;
Ασφαλώς, αλλά με ευκαιρίες.

Οι Έλληνες έχουμε δυνατότητες. Άλλωστε, οι δυσκολίες κατ’ εξοχήν απαιτούν
τόλμη, σταθερότητα και υπερήφανους ανθρώπους για να τις αντιμετωπίσουν. Αυτό
είναι το μήνυμα των καιρών. Και οι σοβαροί το καταλαβαίνουν, όπου και αν
βρίσκονται: στην κυβέρνηση, στον χώρο του ΠΑΣΟΚ, στον χώρο της αντιπολίτευσης,
στην κοινωνία.

Θα το καταλάβουμε, άραγε, πρώτοι εμείς στο ΠΑΣΟΚ; Το Συνέδριο θα μπορούσε να
είναι μια καλή ευκαιρία.

Ο Τηλέμαχος Χυτήρης είναι μέλος της Κ.Ε. του ΠΑΣΟΚ, βουλευτής και πρωήν υπουργός.