Αερο-συμμαχίες εις βάρος της ασφάλειας των πτήσεων

Το κύμα των συνεργασιών σε πολλές περιοχές του κόσμου ανησυχεί τώρα σοβαρά
τους υπευθύνους

Πτήση 111. Πενήντα Αμερικανοί, με εισιτήρια της Ντέλτα, ήταν ανάμεσα στους 229 επιβάτες που έχασαν πέρυσι τη ζωή τους από την πτώση του αεροσκάφους της Σουίσαιρ στη Νέα Σκωτία

Κάθε μέρα, χιλιάδες άνθρωποι συνωστίζονται στα αεροδρόμια κρατώντας στο χέρι
ένα εισιτήριο γνωστής αεροπορικής εταιρείας, αλλά τελικά επιβιβάζονται σε
αεροπλάνα κάποιου άγνωστου ξένου αερομεταφορέα.

Αυτό σημαίνει ότι πετούν με αεροπορικές εταιρείες, με προδιαγραφές ασφαλείας
που δεν ανταποκρίνονται στα αμερικανικά και ευρωπαϊκά πρότυπα.

Μία ολοένα και πιο διαδεδομένη πρακτική συνδυασμού πτήσεων, που είναι γνωστή
ως «κοινοί κωδικοί», επιτρέπει στις αεροπορικές εταιρείες να συνάπτουν
συμμαχίες μάρκετινγκ που εξασφαλίζουν στους επιβάτες πρόσβαση σε κάθε γωνιά
της γης. Όμως, το κύμα συνεργασιών σε περιοχές όπως η Ασία και η Αφρική ­ με
μερικές από τις λιγότερο ασφαλείς αεροπορικές εταιρείες στον κόσμο ­ έχει
αρχίσει να ανησυχεί τις αρχές. Οι υπεύθυνοι των αεροπορικών εταιρειών για
πρώτη φορά αποφασίζουν να καταβάλουν μία τόσο γενικευμένη προσπάθεια για την
άνοδο των προδιαγραφών ασφαλείας στη διεθνή αεροπλοΐα.

«Κοινοί κωδικοί»

Το δίλημμα σχετικά με τους «κοινούς κωδικούς» τέθηκε πρόσφατα με το δυστύχημα
στην πτήση 111 της Σουίσαιρ, στο οποίο έχασαν τη ζωή τους 229 άνθρωποι.
Πενήντα από αυτούς κρατούσαν εισιτήρια της Ντέλτα Αιρλάινς. Η Σουίσαιρ
θεωρείται γενικά μία από τις ασφαλέστερες αεροπορικές εταιρείες του κόσμου,
αλλά η πιθανότητα να χάσει κανείς τη ζωή του σε μία ξένη αεροπορική εταιρεία
είναι πολύ μεγαλύτερη από ό,τι σε μία αμερικανική, κυρίως γιατί η εκπαίδευση
του πληρώματος και ο υπηρεσιακός έλεγχος διαφέρουν πολύ από χώρα σε χώρα.

Η Τσάινα Αιρλάινς της Ταϊβάν, ας πούμε, μοιράζεται «κοινούς κωδικούς» με την
Αμέρικαν Αιρλάινς και την Κοντινένταλ Αιρλάινς. Όμως, την περασμένη δεκαετία,
η Τσάινα είχε τρεις πτώσεις αεροσκαφών της, στις οποίες έχασαν τη ζωή τους 465
άνθρωποι. Στην Τσάινα αναλογούν 11,43 θανατηφόρα ατυχήματα για καθένα
εκατομμύριο πτήσεις, ενώ οι αντίστοιχοι αριθμοί είναι 0,15 για την Αμέρικαν
και 0,29 για την Κοντινένταλ.

Ντάλας – Ταϊπέχ

Ένας επιβάτης που ξεκινάει από το Ντάλας για την Ταϊπέχ, αναχωρεί με την πτήση
691 της Αμέρικαν, που στο Σαν Φρανσίσκο γίνεται πτήση 6123 της ίδιας
εταιρείας. Τουλάχιστον αυτό γράφει το εισιτήριό του. Όμως, στην
πραγματικότητα, η 6123 της Αμέρικαν δεν είναι παρά η πτήση 3 της Τσάινα Αιρλάινς.

Εδώ και μερικούς μήνες, η Αμέρικαν έχει αρχίσει αθόρυβα να συνεργάζεται με την
Τσάινα με στόχο την αναβάθμιση του τομέα ασφαλείας πτήσεων. Χωρίς σαφές
δεδικασμένο για τη νομική ευθύνη σε περίπτωση δυστυχήματος με πτήση που
μετέχει στο σύστημα «κοινών κωδικών», οι επικεφαλής των αεροπορικών εταιρειών
πιστεύουν ότι αυτό το κύμα συνεργασιών με εταιρείες που στατιστικά έχουν
βεβαρημένο ιστορικό ασφαλείας αφήνει τις αμερικανικές εταιρείες εκτεθειμένες
σε αγωγές για δυστυχήματα που συμβαίνουν στο εξωτερικό. Άλλοι εξετάζουν και
την ηθική πλευρά του ζητήματος.

«Οι αεροπορικές εταιρείες προχωρούν σε συμμαχίες γιατί αυτό τις συμφέρει
οικονομικά», λέει ο Κένεθ Μιντ, γενικός επιθεωρητής του αμερικανικού
υπουργείου Μεταφορών, που έχει αρχίσει επίσημες έρευνες για τις επιπτώσεις που
έχουν στην ασφάλεια πτήσεων οι συνεργασίες. «Είναι μια θεμιτή επιδίωξη. Όμως,
υπάρχει και μία αντίστοιχη υποχρέωση όσον αφορά την ασφάλεια των πτήσεων».

Αναβάθμιση

Οι αμερικανικές αρχές ασφαλείας πτήσεων συνέστησαν την περασμένη Τρίτη στις
αεροπορικές εταιρείες να αναβαθμίσουν τους καταγραφείς στοιχείων πτήσεως,
επισημαίνοντας ότι σε μία σειρά από αεροπορικά δυστυχήματα τα «μαύρα κουτιά»
δεν μπόρεσαν να καταγράψουν πολύτιμα δεδομένα για τις ατυχείς πτήσεις τα
τελευταία λεπτά πριν από τη συντριβή.

Έτσι, ενημέρωσαν τις αεροπορικές εταιρείες που είναι υποχρεωμένες να διαθέτουν
μαγνητόφωνο πιλοτηρίου (CVR) και ψηφιακούς καταγραφείς στοιχείων πτήσεως
(DFDR) ότι από 1ης Ιανουαρίου 2003 θα πρέπει να εξοπλιστούν με δύο συστήματα,
ένα όσο γίνεται πιο κοντά στο πιλοτήριο και ένα άλλο όσο γίνεται πιο μακριά
από αυτό.

Επίσης, η Αμερικανική Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας ανακοίνωσε ότι από το 2005
θα είναι υποχρεωτικό να διαθέτει το πιλοτήριο μαγνητόφωνα τύπου CVR, που θα
είναι αυτόνομα σε ενέργεια και θα μπορούν να καταγράφουν στοιχεία τουλάχιστον
για δέκα λεπτά, έστω και αν το αεροσκάφος έχει «χάσει» την πηγή ενέργειάς του.

Αν και τα κουτιά που περιέχουν τα στοιχεία της πτήσης αποκαλούνται συνήθως
«μαύρα κουτιά», στην πραγματικότητα είναι χρώματος πορτοκαλί, για να είναι
εύκολα ορατά και και να μπορούν να εντοπιστούν σε περίπτωση δυστυχήματος.

Σύμφωνα με την Αμερικανική Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας, αυτές οι αλλαγές
είναι επιβεβλημένες γιατί σε 52 περιπτώσεις δυστυχημάτων από το 1983 χάθηκαν
τα στοιχεία είτε από τα CVR ή τα DFDR είτε και από τα δύο. Με τη νέα
τεχνολογία υπάρχει η δυνατότητα αυτές οι συσκευές να γίνουν πολύ πιο αξιόπιστες.