Ώρα Ευρώπης στη Σοφοκλέους

Τέσσερα μεγάλα βήματα προς την κατεύθυνση του εκσυγχρονισμού και της ενιαίας
αγοράς πρόκειται να κάνει σύντομα το Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών. Έτσι, μέσα
στο δεύτερο εξάμηνο του χρόνου θα προχωρήσουν αποφάσεις για μεγαλύτερη
διάρκεια των συνεδριάσεων, καθώς και για κατάργηση, διατήρηση ή διεύρυνση των
ημερήσιων ανώτατων και κατώτατων ορίων στις τιμές των μετοχών, που είναι 8%.

Το Χρηματιστήριο θα προχωρήσει τις διαδικασίες, ώστε να ενταχθεί στον ενιαίο
χρηματιστηριακό χώρο. Αυτό, πρακτικά, σημαίνει ότι ένας Έλληνας επενδυτής
μπορεί να αγοράζει και να πουλάει μετοχές που διαπραγματεύονται σε ευρωπαϊκά
Χρηματιστήρια, μέσω του ελληνικού Χρηματιστηρίου. Σε αυτό το πλαίσιο θα ισχύει
και το αντίστροφο. Δηλαδή, ένας Ευρωπαίος επενδυτής, για παράδειγμα ένας
Γερμανός, θα μπορεί να αγοράζει και να πουλά μετοχές του ελληνικού
Χρηματιστηρίου μέσω του Χρηματιστηρίου της Φρανκφούρτης.

Το ωράριο

Το ωράριο είναι ένα από τα θέματα της ατζέντας της διοίκησης του
Χρηματιστηρίου. Το θέμα αυτό θα εξεταστεί μέσα στο δεύτερο εξάμηνο του 1999. Η
πρόταση περιλαμβάνει την αύξηση του χρόνου της συνεδρίασης. Έτσι, προβλέπεται
ότι οι συνεδριάσεις θα σταματούν αργά το μεσημέρι, δηλαδή μετά τις 2 μ.μ.
Απαραίτητη προϋπόθεση για την επιμήκυνση του χρόνου συναλλαγών είναι η
αποϋλοποίηση. Διαφορετικά, θα υπάρξει πρόβλημα στην εκκαθάριση. Υπενθυμίζεται
ότι σήμερα οι συναλλαγές τελειώνουν στις 13.30 το μεσημέρι και οι χρηματιστές
μένουν στο Χρηματιστήριο έως τις 10 το βράδυ, για να βγάλουν τα πινακίδια και
να προχωρήσει η εκκαθάριση. Η εκκαθάριση είναι μια διαδικασία που περιλαμβάνει
πολλά στάδια.

Το ταξίδι μιας μετοχής, ύστερα από τη συνεδρίαση, αρχίζει συνήθως κατά τις 5
το απόγευμα.

Τότε παραλαμβάνονται τα αποθετήρια από τις χρηματιστηριακές εταιρείες. Στη
συνέχεια, κατά τις 7 το απόγευμα, αρχίζει η καταχώριση των στοιχείων. Ύστερα
ακολουθούν διάφορα στάδια, όπως η μεταβίβαση των τίτλων, η έκδοση των
αποθετηρίων και η εκτύπωσή τους. Μετά τον έλεγχο και τις υπογραφές, ακολουθεί
το τμήμα φωτογράφησης και αρχειοθέτησης και το ταμείο. Όλα θα πρέπει να είναι
έτοιμα έως τις 9 το πρωί της άλλης μέρας, για να αρχίσει η παράδοση των τίτλων
και η καινούργια συνεδρίαση στη συνέχεια.

Αρχίζει δηλαδή το απόγευμα, για να έχει ολοκληρωθεί στους απαιτούμενους
χρόνους και να είναι όλα έτοιμα στο Αποθετήριο Τίτλων στις 9 το πρωί της άλλης
μέρας, ώστε να αρχίσουν πάλι οι συναλλαγές.

Επομένως, η επιμήκυνση του ωραρίου σχετίζεται και με άλλα θέματα, όπως είναι η
συρρίκνωση των χρόνων εκκαθάρισης και η περαιτέρω στελέχωση του Χρηματιστηρίου
Αξιών Αθηνών και των χρηματιστηριακών εταιρειών.

Limit up – Limit down

Ένα ακόμη θέμα που είναι προγραμματισμένο να λυθεί, πιθανότατα το δεύτερο
εξάμηνο, είναι αυτό της κατάργησης των ορίων +8% και -8% στην ημερήσια
μεταβολή της τιμής μιας μετοχής. Ήδη, η Ένωση Θεσμικών Επενδυτών έχει
καταθέσει πρόταση στη διοίκηση του Χρηματιστηρίου Αξιών Αθηνών για κατάργηση
των ορίων, καθώς αντί να προστατεύουν τους επενδυτές ενισχύουν την
κερδοσκοπία. Χωρίς να είναι απόλυτη στις θέσεις της, η διοίκηση του
Χρηματιστηρίου Αξιών Αθηνών πιστεύει ότι δεν είναι έτοιμη ακόμη η αγορά και
δεν είναι τόσο ώριμη για να καταργηθούν τα όρια αυτά. Πιστεύει τώρα ότι τα
όρια λειτουργούν προς όφελος των επενδυτών, αν και δέχεται ως επιχείρημα της
άλλης άποψης ότι σε ξένα αναπτυγμένα Χρηματιστήρια, όπως για παράδειγμα της
Νέας Υόρκης, όρια δεν υπάρχουν. Στο τραπέζι θα εξεταστούν τρεις πιθανές
λύσεις: Σύμφωνα με την πρώτη, τα όρια αυτά θα διατηρηθούν ως έχουν και το θέμα
θα μετατεθεί χρονικά. Η δεύτερη λύση προβλέπει ότι τα όρια θα αυξηθούν, για
παράδειγμα, σε +15% και -15%, από +8% και -8%, αντίστοιχα, που είναι σήμερα,
με στόχο τη σταδιακή κατάργησή τους.

Τέλος, η τρίτη πρόταση τα θέλει να καταργούνται αμέσως, εφόσον η αγορά έχει
δείξει σημάδια ωριμότητας.

Ενιαίο Χρηματιστήριο

Τη δυνατότητα να γίνονται αγορές και πωλήσεις μετοχών που είναι εισηγμένες στα
ευρωπαϊκά Χρηματιστήρια μέσω της Σοφοκλέους εξετάζει η διοίκηση του
Χρηματιστηρίου Αξιών Αθηνών. Πρόκειται στην ουσία για τη δυνατότητα συμμετοχής
στην πλατφόρμα διαπραγμάτευσης στην ευρωπαϊκή αγορά.

Ήδη, η διοίκηση του Χρηματιστηρίου έχει επαφές με τα Χρηματιστήρια του
Λονδίνου και της Φρανκφούρτης. Στόχος είναι να πάρει μέρος το Χρηματιστήριο
Αξιών Αθηνών στην ενιαία πλατφόρμα διαπραγμάτευσης μετοχών στην Ευρωπαϊκή
Ένωση, ακόμη και το 2001, όταν δηλαδή ενταχθεί η χώρα μας στην ΟΝΕ.

Αυτό σημαίνει ότι τότε ο Έλληνας επενδυτής θα μπορεί να κάνει συναλλαγές με
μετοχές που δεν είναι εισηγμένες στο ελληνικό Χρηματιστήριο, αλλά σε κάποιο ή
κάποια άλλα ευρωπαϊκά, χωρίς τη μεσολάβηση ξένου χρηματιστηριακού γραφείου.
Την ίδια δυνατότητα θα έχει και ένας Βρετανός, για παράδειγμα, ο οποίος θα
μπορεί να αγοράζει ή να πουλά ελληνικές μετοχές μέσω του δικού του χρηματιστή,
χωρίς να μεσολαβεί ο Έλληνας χρηματιστής. Αξίζει να σημειωθεί ότι η δυνατότητα
αυτή σημαίνει συνεργασία των Χρηματιστηρίων και όχι κατάργηση των τοπικών αγορών.

«Σπάσιμο»

Η διοίκηση του Χρηματιστηρίου Αξιών Αθηνών, για λόγους διαφάνειας, θέλει να
διατηρήσει τη δυνατότητα αναγνώρισης της ταυτότητας των συναλλαγών. Αυτό
σημαίνει ότι θέλει κάθε εντολή να αντιστοιχεί σε ένα όνομα επενδυτού. Τι
γίνεται, όμως, στην περίπτωση των θεσμικών επενδυτών και κυρίως των ξένων, οι
οποίοι δίνουν μεγάλες εντολές για λογαριασμό πελατών τους; Σήμερα, εκφράζονται
παράπονα για δυσχέρεια στις συναλλαγές και στην εκκαθάρισή του λόγω των
μεγάλων εντολών που κάνουν οι θεσμικοί επενδυτές και κυρίως οι ξένοι. Και
αυτό, διότι αντί η εντολή να εκτελείται στο όνομα του θεσμικού επενδυτή,
πρέπει να εκτελείται στα επιμέρους ονόματα των πελατών.

Για παράδειγμα, όταν οι πελάτες της Merrill Lynch θέλουν να αγοράσουν μετοχές
από το ελληνικό Χρηματιστήριο, η εταιρεία πρέπει να τις εκτελεί στο όνομα των
πελατών της, ενώ θα μπορούσε να δώσει μία εντολή στο όνομά της και να κάνει
την εκκαθάριση μόνη της. Το ίδιο συμβαίνει και μεταξύ των χρηματιστηριακών εταιρειών.

Ένα πλαίσιο που εξετάζεται από κοινού με την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, καθώς το
θέμα εμπίπτει περισσότερο στις αρμοδιότητές της, είναι το πώς να γίνεται η
εντολή στο όνομα του θεσμικού και στη συνέχεια να αναλύονται τα ονόματα τα
οποία εμπεριέχονται στην εντολή, υπό ορισμένες, όμως αυστηρές προϋποθέσεις.
Μία από τις προϋποθέσεις που εξετάζονται είναι η γνωστοποίηση από την αρχή των
επιμέρους κωδικών. Δηλαδή, η εντολή θα εκτελείται μεν στο όνομα του θεσμικού ή
της χρηματιστηριακής εταιρείας, αλλά ταυτόχρονα θα είναι γνωστά τα ονόματα των
πελατών και οι αντίστοιχες εντολές.

Οργανόγραμμα

Σήμερα είτε δεν υπάρχουν κάποιες υπηρεσίες οι οποίες είναι απαραίτητες είτε
υπάρχουν αλλά είναι υποτυπώδεις. Η διοίκηση του Χρηματιστηρίου Αξιών Αθηνών θα
προτείνει στη γενική συνέλευση ένα νέο οργανόγραμμα, το οποίο θα περιλαμβάνει
τις υπάρχουσες δομές και υπηρεσίες, ενώ ταυτόχρονα θα συμπεριλαμβάνει και
νέες. Στις νέες περιλαμβάνεται, μεταξύ άλλων, Τμήμα Ανάπτυξης και Στρατηγικής,
το οποίο θεωρείται απαραίτητο σε όλες τις σύγχρονες επιχειρήσεις. Στις
υπάρχουσες θα προχωρήσει σε αναβάθμιση, σε εκσυγχρονισμό και σε περαιτέρω
στελέχωση. Στόχος είναι να έχει αλλάξει το Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών τελείως
εικόνα έως το τέλος του 1999 και το 2000 να μη θυμίζει, σχεδόν, τίποτα από το σήμερα.

Συνεργασίες

Οι συνεργασίες και οι συγχωνεύσεις «χτύπησαν» και το Χρηματιστήριο Αξιών
Αθηνών. Στο πλαίσιο της ανάπτυξης, μεγέθυνσης και ηγετικού ρόλου στα Βαλκάνια
και στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, το Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών προωθεί
συνεργασίες με Χρηματιστήρια της περιοχής.

Ήδη, έχει υπογραφτεί ένα memorandum με το Χρηματιστήριο του Βουκουρεστίου, το
οποίο τώρα δημιουργείται. Το Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών θέλει να παίξει το
ρόλο του ώριμου Χρηματιστηρίου, το οποίο θα μπορεί να παρέχει τεχνογνωσία και
γενικότερη βοήθεια για αυτά τα Χρηματιστήρια.