ΔΡΟΜΟΙ

… Χόι γράφει ποίηση. Από το παράθυρό του, που βλέπει σε ένα μικρό δρόμο, στο
κέντρο του Λονδίνου, δεν φτάνει στ’ αυτιά του η απειλητική φωνή των μουλάδων.
Μα στη γλώσσα του κρατάει ακόμη κάτι από τη γεύση της ιρανικής ερήμου, στα
ρουθούνια του μένει ακόμη κάτι από τις γλυκιές μυρωδιές της Τεχεράνης. Εκεί,
οι κόρες του τον αποκήρυξαν δημόσια. Τα ποιήματά του είναι λυρικά. Μα κάπου
κάπου γίνονται φωτιά, πότε για να αγκαλιάσουν τον Σαλμάν Ρασντί και πότε για
να κατακεραυνώσουν το καθεστώς του Ιράν. Παρ’ όλα αυτά, ο Ισμαήλ πιστεύει ότι
η επανάσταση της 1ης Φεβρουαρίου 1979 ήταν μια από τις λαμπρότερες ημέρες στην
ιρανική ιστορία.

… εμφύλιος πόλεμος μαίνεται σήμερα στο Ιράν. Μπορεί η περίοδος της
τρομοκρατίας, των βασανιστηρίων και των μαζικών εκτελέσεων να πέρασε οριστικά.
Όμως εξακολουθεί η άσβεστη πάλη των πολλών, εκείνων που θέλουν η χώρα να
ανοιχτεί πιο πολύ στον έξω κόσμο, με τους λίγους, εκείνους που πιστεύουν πως
κάτι τέτοιο θα πρόδιδε τα είκοσι χρόνια της ισλαμικής επανάστασης. Ο ρόλος της
Δύσης σε αυτήν την επανάσταση ήταν ο πιο επαίσχυντος. Οκτώ χρόνια φονικού
πολέμου με το Ιράκ σημάδεψαν τις εξελίξεις στο Ιράν, εμποδίζοντας κάθε
απόπειρα για πολιτική ομαλότητα. Και όταν πια η πλάστιγγα του πολέμου άρχιζε
να γέρνει αποφασιστικά προς τη μεριά του Ιράν, η Δύση έριξε το βάρος της στον
Σαντάμ. Ένας ακόμη λόγος για να κλειστούν οι Ιρανοί στο εαυτό τους.

… το Ισλάμ φτάνει σαν μια γυναίκα με μαντίλα, που τρέχει να κρυφτεί, σε μια
γειτονιά μεταναστών, στο Λονδίνο, το Παρίσι, ή σαν ένας τελετουργικός
αποκεφαλισμός, σε μια πλατεία της Σαουδικής Αραβίας. Ξεχνάμε πόσο πολύ μας
δένει με το Ισλάμ η ιστορία, γράφει ο Άντριου Μαρ στον «Ομπζέρβερ». Από τις
Σταυροφορίες και την πτώση του Βυζαντίου μέχρι τους Οθωμανούς προ των πυλών
της Βιέννης. Με την υποχώρησή τους άφησαν πίσω τους το Βαλκανικό ζήτημα, που
τρέφει ακόμη τους φόβους της Ευρώπης μπροστά στην ίδρυση ενός ισλαμικού
κράτους στο Κοσσυφοπέδιο. Τους φόβους για τη σύγκρουση των πολιτισμών, που
«είδε» ο Σάμουελ Χάντινγκτον. Όμως, παρ’ όλες τις ωμότητες σε κάποιες εποχές
και σε κάποιες χώρες, το Ισλάμ ποτέ δεν έδωσε κάτι τόσο αποτρόπαιο όσο η Ιερά
Εξέταση, τόσο ολέθριο όσο ο Τριακονταετής Πόλεμος, τόσο κατακτητικό όσο η
αμερικανική και βρετανική πολιτική στη Μέση Ανατολή. Αν κάτι σήμερα χωρίζει
πραγματικά τον χριστιανικό κόσμο από τον ισλαμικό είναι ότι, με τα χρόνια, οι
χριστιανοί έγιναν πολύ πλούσιοι και οι ισλαμιστές πολύ φτωχοί.

… έχει τις δικές του εσωτερικές συγκρούσεις: κράτος, εκσυγχρονισμός,
δημοκρατία, φύλο, έθνος. Την περασμένη εβδομάδα, το ιρανικό κοινοβούλιο
χωρίστηκε στα δύο, συζητώντας τους κινδύνους που κρύβουν το Ίντερνετ και η
δορυφορική τηλεόραση για την ισλαμική επανάσταση. Ο Ισμαήλ Χόι, ο ποιητής,
είναι αισιόδοξος. Πάνω στο γραφείο του, δείχνει μια συσκευή φαξ. «Με αυτό
στέλνω τα ποιήματά μου στην πατρίδα», λέει. «Με αυτό θα αλλάξει το Ιράν». Με
την τεχνολογική επανάσταση και το πνεύμα του Ομάρ Καγιάμ.