ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Οι φωτιές του χειμώνα

Σίγουρα οι καλοκαιρινές πυρκαγιές μαζί με τις μαθητικές εξεγέρσεις ήταν τα
μεγαλύτερα πλήγματα εναντίον της δημοτικότητας της κυβέρνησης του κυρίου
Σημίτη, που είναι αμφίβολο αν μπορεί να ανακτήσει το χαμένο έδαφος με τις
επιτυχίες στο επίπεδο της οικονομικής πολιτικής.

ΤΑ ΔΥΟ φαινόμενα, άσχετα καταρχήν μεταξύ τους, παρουσιάζουν σημαντικές
ομοιότητες αν τα δει κανείς υπό το πρίσμα της παθογένειας της ελληνικής
κοινωνίας και των προσπαθειών της κυβέρνησης να την διαχειριστεί. Έχει
επανειλημμένως τονιστεί, αλλά αξίζει να το επαναλάβουμε, ότι η κρίση στην
παιδεία δεν είναι συγκυριακή. Η μεταρρύθμιση Αρσένη δεν είναι η αιτία της
αντίθεσης του μαθητικού κόσμου. Είναι η αφορμή. Τα πραγματικά αίτια βρίσκονται
στην απέχθεια των εκπαιδευομένων για τον θεσμό της παιδείας, έτσι όπως αυτός
έχει τα τελευταία χρόνια εξελιχθεί, και στην απόρριψη ενός συστήματος
προσκολλημένου σε αναχρονιστικές αντιλήψεις σε ό,τι αφορά την ουσία της
μάθησης. Η μάθηση πρέπει να είναι καταρχήν ευχαρίστηση, πρέπει να
ανταποκρίνεται στα αιτήματα των καιρών και στις απαιτήσεις μιας
ουσιαστικότερης σχέσης με τον κόσμο. Πρέπει να είναι παράγων ολοκλήρωσης και
όχι μηχανισμός καταστολής και ακρωτηριασμού των δημιουργικών δυνατοτήτων των
εφήβων, τις οποίες υποτίθεται πως θα μορφοποιήσει σε ένα άλλο επίπεδο το
Πανεπιστήμιο, ένας ακόμη κρίκος στην αλυσίδα των χαμένων ευκαιριών.

Οι μαθητές σπάνε τα θρανία και αυθαδιάζουν απέναντι στον υπουργό στις
αμφιλεγόμενης σκοπιμότητας τηλεοπτικές αντιπαραθέσεις, όχι γιατί απώλεσαν
ξαφνικά το ήθος τους, αλλά γιατί ακριβώς το σχολείο απέτυχε στο να
καλλιεργήσει και να αναδείξει εκείνο το ήθος που θα ταίριαζε σε υπεύθυνους
πολίτες, οι οποίοι έξω από κραυγές και συνθήματα θα ήταν σε θέση να καταθέσουν
με αξιόπιστο τρόπο και λόγο την άποψή τους για τα πράγματα, να κάνουν δηλαδή
την αμφισβήτηση πραγματικά επαναστατική πράξη. Εκείνο που διαφεύγει ίσως από
την ηγεσία του υπουργείου Παιδείας είναι ότι σε ένα σώμα που πάσχει από μια
χρόνια ασθένεια, όπως είναι το σώμα της παιδείας, δεν έρχεται να απαντήσει
κανείς με μέτρα τεχνικά ­ όσο κι αν αυτά είναι δικαιολογημένα και απαραίτητα ­
αλλά με μέτρα αποκατάστασης της πραγματικής υγείας του οργανισμού, που
ξεκινούν από τα διδακτικά προγράμματα και καταλήγουν στην ουσιαστικοποίηση της
σχέσης εκπαιδευτών και εκπαιδευομένων.

Αν το φροντιστήριο, παρά τις ιδεολογικές καταδίκες που έχει κατά συρροήν
υποστεί, επιβιώνει ως θεσμός και χαίρει της εκτίμησης γονέων και μαθητών, δεν
είναι τόσο γιατί αποτελεί ένα αναγκαίο κακό στη διαδικασία της γεφύρωσης του
χάσματος ανάμεσα στην ελλιπή προετοιμασία που προσφέρει το σχολείο και στις
απαιτήσεις των εξετάσεων, αλλά γιατί διακρίνεται από έναν πετυχημένο
επαγγελματισμό, που δυστυχώς λείπει από το σώμα της δημόσιας εκπαίδευσης. Όσο
αυτή η ουσία της κρίσης θα παραγνωρίζεται από όσους ασκούν την εξουσία και
βρίσκονται στη βάση των πρωτοβουλιών τόσο θα γινόμαστε μάρτυρες τυφλών
εξεγέρσεων και απονενοημένων μεταρρυθμίσεων.

Κάτι αντίστοιχο θα μπορούσε να πει κανείς και για τον τρόπο αντιμετώπισης των
πυρκαγιών.

Παρά το ότι τα προσφάτως και διά στόματος του Πρωθυπουργού εξαγγελθέντα μέτρα
για αύξηση του εξοπλισμού και της τεχνικής ικανότητας των δυνάμεων καταστολής
ήταν επιβεβλημένα και απαραίτητα, είναι γεγονός πως για μια ακόμη φορά δεν
θίγουν την ουσία του προβλήματος.

Η περσινή χρονιά με το ρεκόρ των καμένων εκτάσεων, αλλά και με τις πρωτοφανείς
αστοχίες στην αντιμετώπιση, δεν ήταν μόνο το αποτέλεσμα της βεβιασμένης
μεταβίβασης των αρμοδιοτήτων από τη Δασική Υπηρεσία στο πυροσβεστικό σώμα.

Ήταν επίσης το αποτέλεσμα μιας έξαρσης της αντικοινωνικότητας ευρέων στρωμάτων
του πληθυσμού, που βλέπουν το δάσος ως εμπόδιο στα συμφέροντά τους για νομή
και καταπάτηση του δημόσιου χώρου.

Ήταν μια ακόμη εκδήλωση του φαινομένου της αποϊδεολογικοποίησης του αγώνα για
ένα καλύτερο περιβάλλον, που μεταξύ άλλων επιβάλλει τον σεβασμό των λίγων στα
συμφέροντα των πολλών και τη μέριμνα για τις γενιές που θα ακολουθήσουν. Ακόμα
κι αν οι μαθητές γυρίσουν ­ προσωρινά ­ στα θρανία τους και οι πυροσβέστες
βρεθούν έγκαιρα στα πόστα τους, οι φωτιές που άναψαν οι δαυλοί της υπανάπτυξης
θα σιγοκαίνε κάτω από τις στάχτες.