[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

ΗΛΘΕ η ώρα για τη σύνταξη του συντάγματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.); Ο
υπουργός Εξωτερικών της Γερμανίας J. Fisher, μιλώντας την περασμένη εβδομάδα
στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με την ιδιότητα του προέδρου του Συμβουλίου της
Ε.Ε., πρότεινε την έναρξη της διαδικασίας επεξεργασίας του ευρωπαϊκού
συντάγματος. Το θέμα είναι ιδιαίτερα σοβαρό καθώς αφορά την πολιτική, θεσμική
και νομική συγκρότηση της Ένωσης, την κατανομή των εξουσιών και αρμοδιοτήτων
ανάμεσα στην Ένωση, στα κράτη-μέλη (και περιφέρειες), τη μορφολογία και το
πολιτικό σύστημα της Ένωσης.

Πολλοί, ανάμεσά τους και το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (ΔΕΚ),
υποστηρίζουν ότι η Ένωση διαθέτει ήδη το πρόπλασμα συντάγματος που
συγκροτείται από τις ιδρυτικές και άλλες συνθήκες της Ένωσης. Ωστόσο, μετά την
πετυχημένη εγκαθίδρυση του ευρώ και την ολοκλήρωση της διαδικασίας οικοδόμησης
της νομισματικής ένωσης, η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να στρέψει την προσοχή
της στην προώθηση της Πολιτικής Ένωσης, διαδικασία που, μεταξύ άλλων,
συνεπάγεται την ανάπτυξη του θεσμικού συστήματος, καθώς και την ανάπτυξη των
πολιτικών και αρμοδιοτήτων της Ένωσης και βεβαίως του ενωσιακού συντάγματος.

Η επεξεργασία του συντάγματος θέτει, μεταξύ άλλων, το θέμα του ορισμού του
«καταληκτικού πολιτειακού και πολιτικού συστήματος» της Ένωσης. Κατά την άποψή
μας, το σύστημα αυτό δεν μπορεί να είναι άλλο από μια μορφή καινοτόμου
ομοσπονδίας. Κατά κάποιο τρόπο, η Ένωση μπορεί να θεωρηθεί ότι συνιστά ήδη μια
sui generis ομοσπονδία στο μέτρο που διαλαμβάνει «γεωγραφική κατανομή»
εξουσιών (ανάμεσα στο κεντρικό επίπεδο της Ένωσης και στο κρατικό). Δεν θα
πρέπει να διαφεύγει ότι ήδη το 70% του συνόλου των αποφάσεων δημόσιας
πολιτικής λαμβάνονται στις Βρυξέλλες και μόνο το 30% στο εθνικό επίπεδο. Η
επεξεργασία όμως του συντάγματος της Ένωσης εμφανίζεται ως αναγκαία, μετά την
εγκαθίδρυση του ενιαίου νομίσματος (ευρώ), ιδιαίτερα ως μέσο για την έκφραση
της δημοκρατίας στο επίπεδο της Ένωσης και τη διασφάλιση των δικαιωμάτων,
ρόλου και θέσης όλων των χωρών (μικρών και μεγαλυτέρων) στο θεσμικό σύστημα
της Ένωσης.

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι αναπληρωτής καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών.