ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Εγκεφαλογράφημα: ευθεία

Εκατό μέρες κλείνουν όπου να ‘ναι από εκείνη την ιστορική στιγμή που είχε
προκαλέσει ρίγη στους αριστερούς, νυν και πρώην, όλου του κόσμου. Μα η
ατμομηχανή δεν τραβάει.

Μάσσιμο Ντ’ Αλέμα. Στην κυβέρνηση δεν τα καταφέρνει τόσο καλά όσο στην αντιπολίτευση (σκίτσο από το «Εσπρέσσο»)

ΤΟ ΓΕΓΟΝΟΣ είχε ιστορική σημασία: για πρώτη φορά στην ιστορία αναλάμβανε ένας
πρώην κομμουνιστής τα ηνία μιας χώρας της Δυτικής Ευρώπης. Ο Ψυχρός Πόλεμος
είχε λοιπόν οριστικά λάβει τέλος. Το σχέδιο «Γκλάντιο», που επί μισό αιώνα
είχε εμποδίσει την άνοδο της Αριστεράς στην εξουσία, έπαιρνε επιτέλους τη θέση
που του άξιζε στον σκουπιδοτενεκέ της Ιστορίας. Η αντίδραση του Βατικανού
έδειχνε ότι ο εχθρός είχε πανικοβληθεί. Όλα πλέον μπορούσαν να αλλάξουν, αν
όχι σε πολιτικό, σίγουρα πάντως σε ψυχολογικό επίπεδο. Κι όταν «έσκασε» η
υπόθεση Οτζαλάν και ο Μάσσιμο Ντ’ Αλέμα όρθωσε το ανάστημά του απέναντι στους
στρατοκράτες της Άγκυρας, όλοι αναφώνησαν: «Επιτέλους! Ένας αριστερός ηγέτης!»

Ύστερα, αργά-αργά, άρχισε η προσγείωση. Κι όταν πέρασαν οι γιορτές του νέου
έτους και έγινε ο πρώτος απολογισμός, διαπιστώθηκε ότι ο εκσυγχρονισμός του
πολιτικού συστήματος και η ευρεία κοινωνική μεταρρύθμιση που είχε υποσχεθεί ο
πρωθυπουργός στις προγραμματικές του δηλώσεις δεν έχουν καν ξεκινήσει. Τα
μέτρα που όλοι περίμεναν για την ανεργία και τον υποβαθμισμένο Νότο δεν έχουν
ακόμη φανεί. Το νομοσχέδιο για τη χρηματοδότηση των ιδιωτικών σχολείων
κατέβασε πρόσφατα στους δρόμους 100.000 διαδηλωτές, η πλειοψηφία των οποίων
προερχόταν από την Αριστερά. Η ιρακινή κρίση έφερε στην επιφάνεια έντονες
διαφωνίες στους κόλπους της ανομοιογενούς πλειοψηφίας, που κυμαίνεται από τους
κομμουνιστές μέχρι το καθολικό κέντρο. Και με τον Οτζαλάν υπάρχει αδιέξοδο.

«Το εγκεφαλογράφημα της Αριστεράς είναι μια ευθεία», σαρκάζει το «Εσπρέσσο».
«Κάπως διστακτικός ο πρωθυπουργός μας», γράφει στην «Κοριέρε» ο Ίντρο
Μοντανέλλι. Αλλά ο «πρύτανης» της ιταλικής δημοσιογραφίας δεν εκπλήσσεται
καθόλου. Είναι αλήθεια, γράφει, ότι ο Ντ’ Αλέμα είναι ένας επαγγελματίας.
Επαγγελματίας, όμως, τίνος πράγματος; Όχι του κράτους ή της κυβέρνησης αλλά
του κόμματος, ενός κόμματος μάλιστα που θεωρούσε τόσο το κράτος όσο και την
κυβέρνηση «αστικά» και «καπιταλιστικά» κατασκευάσματα, όπου μπορούσαν να
συμμετέχουν μόνο δευτεροκλασάτα στελέχη με μοναδική αποστολή να εφαρμόζουν
πιστά τα διατάγματα του κόμματος.

Ο Ντ’ Αλέμα ήταν καλός στην αντιπολίτευση κατά τη διάρκεια της εφήμερης
κυβέρνησης Μπερλουσκόνι, το 1994. Επέδειξε σπουδαίες ικανότητες ως «κύριος
μέτοχος» ­ κατά την προσφιλή του έκφραση ­ της κυβέρνησης του Ρομάνο Πρόντι
που στήριζε, αν δεν καθοδηγούσε, από τα παρασκήνια. Όταν όμως έφτασε στο πιο
ψηλό σκαλί, οι δυσκολίες που αντιμετώπισε ήταν άλλου χαρακτήρα. Δεν μπορούσε
να τις ξεπεράσει μόνο με βάση την εμπειρία του «απαράτσικ». Χρειαζόταν
ταλέντο. Χρειαζόταν όραμα. Χρειαζόταν ευαισθησία. Ικανότητες που ο σύντροφος
φαίνεται να μη διαθέτει.

«Όχι, ειλικρινά, δεν νομίζω ότι η κυβέρνησή μου διατρέχει κινδύνους», δήλωσε
την περασμένη Παρασκευή ο Ιταλός πρωθυπουργός. Κι ήταν ίσως η πρώτη φορά που
χρειάστηκε να γίνει τόσο γρήγορα μια διάψευση τόσο λίγο πειστική.