Τι ήταν ο Τεν Τεν

Κρυπτοφασίστας ή αριστερός διανοούμενος; Τι ήταν τελικά ο Τεν Τεν; Τον επόμενο
μήνα, ο πιο διάσημος, ίσως, ήρωας κινουμένων σχεδίων κλείνει 70 χρόνια ζωής.
Και δραττόμενη της ευκαιρίας, η γαλλική Εθνοσυνέλευση φαίνεται αποφασισμένη να
λύσει το μυστήριο που καλύπτει τις πολιτικές του πεποιθήσεις μια για πάντα.

Αντικομμουνιστικό μανιφέστο: «Ο Τεν Τεν στη χώρα των Σοβιέτ» (1929) ήταν αυστηρός απέναντι στη Μόσχα, ώστε χρειάστηκε να περάσουν αρκετά χρόνια, μέχρι να μπορέσει να επανεκδοθεί

ΤΗΝ ΩΡΑ, λοιπόν, που οι εθνοπατέρες άλλων χωρών θα επεξεργάζονται το
νομοθετικό πρόγραμμα της νέας χρονιάς, οι Γάλλοι βουλευτές πρόκειται να έχουν
μία ­ σύντομη όπως προαναγγέλθηκε ­ συζήτηση σχετικά με την ιδεολογική
τοποθέτηση μιας φανταστικής φιγούρας, που τυγχάνει όμως να είναι ο πιο
διάσημος Βέλγος στον κόσμο: του Τεν Τεν. Και μη νομίζετε ότι ο προσδιορισμός
των πολιτικών του πιστεύω είναι κάτι απλό. Οι πεποιθήσεις του Τεν Τεν υπήρξαν
­ για να χρησιμοποιήσουμε έναν επιεική όρο ­ αρκετά «ελαστικές». Γι’ αυτό και
ο ίδιος υπήρξε, κατά το παρελθόν, ο διαφιλονικούμενος «ήρωας» όλων των
γαλλικών πολιτικών παρατάξεων: για τους Γκωλιστές, το «υιοθετημένο τέκνο» της
Γαλλίας είναι ένας τυπικός ψηφοφόρος της δεξιάς, που οραματίζεται ­ ακόμα και
αν δεν το παραδέχεται ­ τη σύσταση μιας γαλλικής αυτοκρατορίας. Για τους
Σοσιαλιστές, είναι ένας μεγάλος σοσιαλιστής διανοητής που υπερασπίζεται με
θέρμη τα ανθρώπινα δικαιώματα και αντιμετωπίζει με συμπάθεια τον λεγόμενο
Τρίτο Κόσμο και τις καταπιεσμένες μειονότητες. Για μερικούς, ο Τεν Τεν δεν
είναι παρά ένας ρατσιστής, ένα φερέφωνο του Ζαν Μαρί Λεπέν. Και για κάποιους
άλλους, είναι ένας αριστερός αγωνιστής, στα πρότυπα του Τσε Γκεβάρα.

ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΔΥΟ ΑΚΡΩΝ

Οι πολιτικές πεποιθήσεις του Τεν Τεν, όπως άλλωστε και αυτές του δημιουργού
του, Ζορζ Ρεμί, πιο γνωστού ως Ερζέ, έμοιαζε να βρίσκονται σε κατάσταση
συνεχούς ρευστότητας, παραπαίοντας μεταξύ των δύο άκρων, ανάλογα με την
επικρατούσα τάση. Ο Τεν Τεν γεννήθηκε στις 10 Ιανουαρίου του 1929 στις σελίδες
της βελγικής εφημερίδας «Le Petit Vingtieme», και τα πρώτα 50 χρόνια της ζωής
του υιοθέτησε τον παράξενο ρόλο ενός… ανεμοδείκτη ­ την κατεύθυνση του
οποίου όριζαν τα πολιτικά δρώμενα της εποχής εκείνης. Ο Ερζέ, που κατηγορήθηκε
για συνεργασία με φιλοναζιστικές εφημερίδες κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του
1930, είχε το θάρρος να παραδεχτεί ότι ο ίδιος δεν είχε πολύ σαφείς πολιτικές
απόψεις, γι’ αυτό και «αποτύπωνε» κατά κάποιον τρόπο όσα έβλεπε γύρω του.

ΤΑ 22 ΒΙΒΛΙΑ

Αν διαβάσει, πάντως, κανείς και τα 22 βιβλία όπου πρωταγωνιστεί ο Τεν Τεν ­
βιβλία που έχουν πωληθεί σε 170 εκατομμύρια αντίτυπα και έχουν μεταφραστεί σε
51 γλώσσες ­ καταλήγει στο συμπέρασμα ότι, στην πραγματικότητα, ο κεντρικός
ήρωας δεν χαρακτηρίζεται τόσο από πολιτική αφέλεια όσο από… ιδεολογική
σύγχυση.

Ο Τεν Τεν ήταν, βέβαια, ένας μαχόμενος δημοσιογράφος, γεγονός που μπορεί να
επηρέασε την πολιτική του κρίση με διάφορους τρόπους ­ ανάλογα με το πόσο
κυνικός θέλει να γίνει κανείς: είτε οι φαινομενικά αντιφατικές του απόψεις
αντικατόπτριζαν την αντικειμενικότητα ενός έμπειρου ρεπόρτερ είτε, όπως πολλοί
δημοσιογράφοι, ήταν παντελώς ανίκανος να πάρει μία θέση και να την
υπερασπιστεί.

Ήταν όμως και η άδολη αντανάκλαση όσων ο δημιουργός του έβλεπε γύρω του. Και
ίσως σ’ αυτό ακριβώς να οφείλεται η διαχρονική του γοητεία.