ΣΗΜΑΤΑ

… τον Σεπτέμβριο του 1978 των ηγετών της Γαλλίας και της Γερμανίας, Βαλερί
Ζισκάρ Ντ’ Εστέν και Χέλμουτ Σμιτ, στο Άαχεν, αποδείχτηκε ιστορικής σημασίας.
Υποκλινόμενοι βαθιά στην ιστορία, που είχε αρχίσει ήδη να γράφεται για την
Ενωμένη Ευρώπη, έθεσαν τις κατευθυντήριες γραμμές που αρκετά χρόνια αργότερα
θα κατέληγαν στο ευρώ. Προς μεγάλη απογοήτευση των τραπεζιτών της γερμανικής
Μπούντεσμπανκ που είχαν αρχίσει να μαντεύουν το τέλος του μάρκου, οι δύο
αποφάσισαν τη δημιουργία του Ευρωπαϊκού Νομισματικού Συστήματος, του οποίου ο
Μηχανισμός Συναλλαγματικών Ισοτιμιών συνέδεσε από τότε τα ευρωπαϊκά νομίσματα
και αποτέλεσε το εναρκτήριο λάκτισμα για τη νομισματική ένωση. Και δεν ήταν η
πρώτη προσπάθεια. Ήταν όμως η καθοριστική.

… εξέλιξη της τεχνολογίας να «συρρικνώνει» τον κόσμο και τις αγορές χρήματος
και ξένου συναλλάγματος να βγαίνουν απ’ την αφάνεια, οι εκκλήσεις για
επιστροφή στη νομισματική σταθερότητα του 19ου αιώνα άρχισαν να πληθαίνουν.
Σκληρή αποδείχτηκε η δεκαετία του ’80 για τη νομισματική ενοποίηση.
Κρατικοποιήσεις από τον Φρανσουά Μιτεράν, υποτιμήσεις, ανασφάλεια για τις
οικονομικές επιλογές μεταξύ των τραπεζιτών… Το μίσος των Γάλλων για την
Μπούντεσμπανκ που αρνιόταν να μειώσει τα επιτόκια, παγιωνόταν: Το γερμανικό
και το γαλλικό νόμισμα συμμετείχαν στον Μηχανισμό Συναλλαγματικών Ισοτιμιών,
όμως το Παρίσι δεν είχε κανέναν εκπρόσωπο στους κόλπους της γερμανικής
κεντρικής τράπεζας για να υποστηρίξει το νόμισμά του. Χρόνια αργότερα, η
έλευση του ευρώ στην οικονομική σκηνή για πολλούς σηματοδοτεί την εκδίκηση των
Γάλλων. Όπως το μάρκο θα χαθεί στο ευρώ, η Μπούντεσμπανκ θα αντικατασταθεί
στην ουσία από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, στην δεκαεπταμελή ηγεσία της
οποίας θα είναι δύο Γάλλοι…

… ημέρες του ’80 κάποιοι φρόντισαν να κρατήσουν ζωντανή τη φλόγα της
Οικονομικής και Νομισματικής Ενοποίησης. Ανάμεσά τους, ο Γάλλος υπουργός
Οικονομικών Ζακ Ντελόρ, πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (1984-1994). Η
Μάργκαρετ Θάτσερ παρά την αρχική της αντίδραση, ζήτησε από τον Ντελόρ να
καθορίσει τις κατευθυντήριες γραμμές για τη Συνθήκη του Μάαστριχτ που τελικά
και υπεγράφη το 1991.

«Ο Μεγάλος Συμβιβασμός στα τέλη του 20ού αιώνα», είπε ένας Βρετανός
διπλωμάτης. Και η Γερμανία να θέτει προϋποθέσεις: Κριτήρια σύγκλισης. Για να
συνδεθούν με το ευρώ μόνο οι υγιείς οικονομίες.

… η οικονομική ύφεση της δεκαετίας του ’90 στην Ευρώπη του Μάαστριχτ δεν
άφηνε πολλά περιθώρια αισιοδοξίας. Εκτός του Λουξεμβούργου, έως το 1994, καμία
χώρα-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν ανταποκρινόταν στα κριτήρια. Και η
χρονολογία για τη Νομισματική Ενοποίηση από 1997 άλλαξε σε 1999. Με διαβατήριο
για το ευρώ τις οικονομικές μεταρρυθμίσεις, 11 χώρες-μέλη εξασφάλισαν από τον
πρώτο γύρο την είσοδό τους στο ευρωπαϊκό νόμισμα. Η επικύρωση της Συνθήκης του
Μάαστριχτ ήταν το επιστέγασμα προσπαθειών κυρίως δεξιών κυβερνήσεων. Σήμερα,
στις 13 από τις 15 ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, τα ηνία κρατούν σοσιαλιστές,
αρκετοί εκ των οποίων ζητούν αλλαγές σε πολλά σημεία της Συνθήκης. Γεγονός που
έρχεται να επιβεβαιώσει την άποψη ότι το ευρώ κάθε άλλο παρά το τέλος θα
σημάνει στον αγώνα της Γηραιάς Ηπείρου με το χρήμα. Ίσως, όπως είχε πει ο
Τσώρτσιλ, να είναι απλώς το τέλος της αρχής.

Ο Κώστας Γαλανόπουλος λείπει σε άδεια.