ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Σκληρές και ήπιες

Υπό το κράτος απεργίας των τελωνειακών και της έλλειψης υγρών καυσίμων
τελείωσε τις εργασίες του το εθνικό συνέδριο για τις ανανεώσιμες πηγές
ενέργειας που οργάνωσε το περασμένο Σαββατοκύριακο στην Αθήνα η ομώνυμη μονάδα
του Πολυτεχνείου.

ΠΕΡΑ όμως από την ευχάριστη αλλαγή που επέφερε στην πόλη η μείωση της
κυκλοφορίας των αυτοκινήτων, η απεργία μάς ξαναθύμισε το πόσο εύθραυστο είναι
το καθεστώς των συμβατικών πηγών ενέργειας πάνω στο οποίο βασίζεται η
οικονομία μας και πόσο διαφορετικά θα ήταν τα πράγματα τόσο για την κοινωνία
όσο και για το περιβάλλον, αν οι ήπιες και ανανεώσιμες πηγές ενέργειας
αποτελούσαν, όχι τον φτωχό συγγενή, αλλά την εξέχουσα συνιστώσα του
ενεργειακού μας συστήματος.

Όπως φάνηκε και από το συνέδριο, η μικρή διείσδυση των φιλικών προς το
περιβάλλον ενεργειακών πόρων στη χώρα μας, δεν είναι πλέον αποτέλεσμα
τεχνολογικής ανωριμότητας. Κάθε άλλο μάλιστα, αφού μια ευνοϊκή ­ έστω και
στιγμιαία ­ συγκυρία, όπως ήταν το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Ενέργειας ύψους 135
δισ., κατάφερε να φέρει στην επιφάνεια εφαρμογές που μέχρι τώρα ήταν
καταδικασμένες στην καχεξία και την ασημαντότητα των πειραματικών προγραμμάτων
και των «προτάσεων του μέλλοντος».

Παρά τα αισιόδοξα όμως μηνύματα του συνεδρίου, είναι γεγονός ότι τα πράγματα
κινούνται ακόμα στη χώρα μας με ρυθμό χελώνας, ενώ αλλού τρέχουν με
υπερηχητικές ταχύτητες.

Στη Γερμανία για παράδειγμα, που δεν φημίζεται άλλωστε για τον ήλιο της, η
παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από τα φωτοβολταϊκά έφτασε και ξεπέρασε τα 2.000
μεγαβάτ (όση περίπου ενέργεια παράγει ο δικός μας λιγνιτικός σταθμός της
Μεγαλόπολης), ενώ εμείς ακόμα διυλίζουμε τον κώνωπα και κλωτσάμε τις ευκαιρίες
­ όπως αυτή για παράδειγμα που πρόσφατα παρουσιάστηκε με τον σταθμό των 5
φωτοβολταϊκών μεγαβάτ στις Μοίρες της Κρήτης.

Οι λόγοι είναι πολλοί και μεταξύ αυτών και τα αντίπαλα συμφέροντα. Του φυσικού
αερίου κατά πρώτον λόγο, αφού για την πηγή αυτή ενέργειας ο ήλιος κι άνεμος
λειτουργούν ανταγωνιστικά «προϊόντα» σε μια αγορά που είχε έτσι κι αλλιώς
συνηθίσει στα μονοπώλια.

Όμως αυτή η ίδια η αγορά στην οποία το φυσικό αέριο φιλοδοξεί να κυριαρχήσει ­
μια και πρέπει να αποσβεστούν τα ένα κόμμα τόσο τρισ. που στοίχισαν τα έργα
υποδομής ­ το απειλεί με καθίζηση και περιπέτειες, αφού όπως ήταν άλλωστε
αναμενόμενο ο προμηθευτής αλλάζει τους όρους και τα συμφωνημένα σ’ ένα
παιχνίδι που είναι σκληρό και δεν γνωρίζει από fair play. Στα 9,5 από τα 6,5
δολάρια το γιγακάλ (το θερμικό ισοδύναμο ενός λίτρου πετρελαίου) ζητά να
ανεβάσει την τιμή του τώρα η ρωσική πλευρά, ο μοναδικός μέχρι σήμερα
προμηθευτής, τινάζοντας έτσι στον αέρα τις υποσχέσεις για φτηνό και άφθονο
καύσιμο που θα έδινε τέλος στην ενεργειακή μας ανασφάλεια.

Το θέμα μάλιστα ανακινείται σε μια στιγμή που και οι υποσχέσεις για επαρκή
παροχή δεν φαίνεται ούτε αυτές να τηρούνται προκαλώντας σοβαρούς κλυδωνισμούς
στο πρόγραμμα της ΔΕΗ, ακριβώς τη στιγμή που η επιχείρηση ξεκινά την τρίτη της
μονάδα στο Λαύριο… Και σαν να μην έφταναν αυτά, η ΔΕΠΑ (η εταιρεία
διαχείρισης του φυσικού αερίου) παραπονιέται τώρα και για την κακή ποιότητα
του προσφερομένου από τους Ρώσους καυσίμου και τη μεγάλη ποσότητα νερού που
περιλαμβάνεται στη σύνθεσή του.

Είναι αρκετοί εκείνοι ­ μεταξύ αυτών και ο γράφων ­ που υποστήριζαν, και
συνεχίζουν να υποστηρίζουν, ότι το φυσικό αέριο δεν αποτελεί λύση στο
ενεργειακό πρόβλημα της χώρας. Ούτε εξάλλου και στο περιβαλλοντικό, αφού, αν
και καθαρότερο από το πετρέλαιο, συμβάλλει εξίσου με αυτό στην παραγωγή
διοξειδίου του άνθρακα και επομένως μας απομακρύνει από τους στόχους και τις
δεσμεύσεις του Κυότο.

Όμως τώρα αναδεικνύεται έντονα και η οικονομική του πλευρά, που αν δεν λυθεί
στο επίπεδο της διπλωματίας θα αναγκάσει την κυβέρνηση να το επιδοτήσει, ώστε
να συνεχίσει να είναι ανταγωνιστικό, αφαιρώντας έτσι πόρους και κίνητρα από
τις ήπιες πηγές ενέργειας, που ύστερα από μια σύντομη περίοδο ευφορίας μπορεί
και πάλι να οδηγηθούν στο περιθώριο.