Η φτώχεια βλάπτει την υγεία

Η φτώχεια βλάπτει την υγεία. Ακόμη περισσότερο, δεν βοηθάει καθόλου στο να
έχουμε καλύτερη υγεία ούτε ευκολότερη πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας όταν το χρειαζόμαστε.

ΟΙ ΦΤΩΧΟΙ υποφέρουν περισσότερο από πόνους στους μυς, το στομάχι και τη μέση,
βασανίζονται πολύ περισσότερο από άγχος, μελαγχολία, μοναξιά και νιώθουν
εντονότερα ότι «η υγεία τους δεν είναι καλή» ακόμη και αν δεν έχει διαγνωστεί,
ακόμη, καμία ασθένεια.

Μία σημαντική έρευνα έγινε στο Πανεπιστήμιο της Πάτρας από την Ομάδα
Σχεδιασμού και Πολιτικής Υγείας με επικεφαλής τον καθηγητή Άρη Σισσούρα.
Σύμφωνα με τα συμπεράσματα αυτής της έρευνας η «ομάδα χαμηλών
χαρακτηριστικών», όπως ονομάστηκε, αποτελείτο από άτομα που ζούσαν σε σπίτια
με μεγάλη πυκνότητα, χωρίς θέρμανση, είχαν εισόδημα κάτω από 150.000 τον μήνα,
ενώ τα περισσότερα είχαν εκπαίδευση το πολύ Δημοτικού σχολείου.

Η μελέτη έγινε σε δείγμα 2.000 ατόμων, από τα οποία τα 1.350 από την Πάτρα και
τα 650 από τις γύρω αστικές-ημιαστικές και αγροτικές περιοχές. Για την επιλογή
των ομάδων χρησιμοποιήθηκαν τρία κοινωνικοοικονομικά χαρακτηριστικά: η
ανεργία, που σύμφωνα με τα στοιχεία αφορά τοο 16% του οικονομικά ενεργού
πληθυσμού της Πάτρας, το επίπεδο εκπαίδευσης (το 39% του γενικού πληθυσμού της
πόλης ανέφερε ότι έχει επίπεδο εκπαίδευσης έως και Δημοτικού σχολείου) και το
επίπεδο εισοδήματος κάτω από τις 150.000, εισόδημα που δήλωσε το 29% του
γενικού πληθυσμού της πόλης.

Σύμφωνα με τον διαχωρισμό αυτό δημιουργήθηκαν δύο ομάδες με άνδρες και
γυναίκες ηλικίας 14-64 ετών, από τις οποίες εξαιρέθηκαν συνταξιούχοι,
νοικοκυρές, μαθητές/σπουδαστές, καθώς και παιδιά κάτω των 14 ετών.

Όπως φάνηκε στην έρευνα:

* Η ομάδα αυτή (Α) εμφανίζει 1,6 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα εκδήλωσης
τουλάχιστον μιας χρόνιας ασθένειας από την άλλη ομάδα (Β) και είχε διπλάσια
ποσοστά με δύο χρόνιες ασθένειες (15,7% έναντι 8,5%).

Εντούτοις δεν υπήρχε διαφοροποίηση ως προς τις ασθένειες που ταλαιπωρούσαν το
ίδιο και τις δύο ομάδες, με απολύτως κοινό πρόβλημα τις αλλεργίες κάθε είδους
που ελάχιστα περισσότερο ταλαιπωρούν την πρώτη ομάδα.

* Μεγάλες διαφορές ανάμεσα στις δύο ομάδες εμφανίζονταν και σε συμπτώματα που
υποδηλώνουν την ύπαρξη ή πιθανή εκδήλωση διαταραχών της σωματικής και ψυχικής
υγείας. Συχνότερα συμπτώματα: άγχος, πόνοι, ανακάτωμα στο στομάχι και αναίτια
κούραση, ενώ η πρώτη ομάδα εμφανίζει σχεδόν τριπλάσια πιθανότητα να εκδηλώσει
συμπτώματα μελαγχολίας.

Όσο αφορά την πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας η ομάδα αυτή είχε σχεδόν τριπλάσια
πιθανότητα να χρειάζεται πάνω από 30 λεπτά για να φτάσει σε υπηρεσίες υγείας ­
στοιχείο που κατά τους ερευνητές θεωρείται κριτήριο μη ευνοϊκής πρόσβασης. Και
η αιτία για αυτό είναι κατά πάσα πιθανότητα η έλλειψη αυτοκινήτου , που επίσης
είναι ένα στοιχείο που χαρακτηρίζει αυτή την ομάδα.

Επιπλέον, εμφάνιζε μεγαλύτερη τάση πολλών επισκέψεων στα εξωτερικά ιατρεία των
νοσοκομείων από ό,τι η άλλη ομάδα. Και παρότι η κύρια αιτία επίσκεψης και για
τις δύο ομάδες φαίνεται να είναι η ανάγκη υγείας (ασθένεια), εντούτοις υπάρχει
διαφοροποίηση ως προς τις δευτερεύουσες αιτίες.

Η κυριότερη: Η Α ομάδα πηγαίνει στα εξωτερικά ιατρεία κυρίως για
συνταγογράφηση φαρμάκων και πολύ λιγότερο για διαγνωστικές εξετάσεις όπως
συμβαίνει με την άλλη ομάδα, ενώ το αντίθετο συμβαίνει με τις επισκέψεις σε
ιδιώτη γιατρό.

Στην έρευνά μας, λέει ο καθηγητής Άρης Σισσούρας, η ένταξη σε χαμηλότερα
κοινωνικοοικονομικά στρώματα συνεπάγεται και χειρότερους δείκτες υγείας.

«Το πρόβλημα των κοινωνικοοικονομικών ανισοτήτων στο επίπεδο της υγείας του
πληθυσμού και τη χρήση των υπηρεσιών υγείας, παρατηρούν οι ερευνητές,
απασχολεί σημαντικά όχι μόνο τους ερευνητές, αλλά και τον χώρο της Πολιτικής
Υγείας, καθώς πληθαίνουν τα ευρήματα που αποτυπώνουν τη σταθερή και συνεχή
ύπαρξη των ανισοτήτων στην υγεία και τη χρήση των υπηρεσιών υγείας, παρά την
αλματώδη αύξηση των υγειονομικών πόρων και την καθολική ασφαλιστική κάλυψη
στις περισσότερες χώρες της Ευρώπης και του ΟΟΣΑ».