Αγκάθια για Σημίτη στη Βιέννη

Σε μια από τις δυσκολότερες συνόδους κορυφής ­ και, πάντως, από τις πλέον
δύσκολες της πρωθυπουργίας Σημίτη ­ εξελίσσεται η συνάντηση κορυφής των «15»
στη Βιέννη, στις 11 Δεκεμβρίου, όπου θα κυριαρχήσει το θέμα της Τουρκίας και
των κοινοτικών πόρων.

ΑΥΤΟ είναι το συμπέρασμα χθεσινής σύσκεψης, υπό την προεδρία του Πρωθυπουργού,
στο Μέγαρο Μαξίμου, όπου με τη συμμετοχή των ηγεσιών των υπουργείων Εξωτερικών
και Εθνικής Οικονομίας εξετάσθηκαν όλα τα θέματα της «ατζέντας» της Βιέννης:
οι ευρωτουρκικές σχέσεις, η ενταξιακή πορεία της Κύπρου και η διεύρυνση, καθώς
και η «Ατζέντα 2000» (η νέα κατανομή των κοινοτικών πόρων). Ο κ. Κ. Σημίτης,
το βράδυ, ενημέρωσε και τον Αυστριακό προεδρεύοντα κ. Κλίμα για τις ελληνικές θέσεις.

ΤΟ ΒΕΤΟ

Ειδικότερα, στη χθεσινή σύσκεψη διαπιστώθηκε δυσμενές κλίμα για τα εθνικά
συμφέροντα εν όψει εξαιρετικά κρίσιμων διαπραγματεύσεων:

Α) Το βέτο για τις κοινοτικές χρηματοδοτήσεις προς την Τουρκία.

Διαπιστώθηκε πως παρά την πρόταση της Κομισιόν για παράκαμψη του ελληνικού
βέτο, οι εταίροι επιμένουν ­ και εντείνουν τις πιέσεις τους ­ ώστε να μην
εφαρμοσθεί η «φόρμουλα ανάγκης» της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Αντιθέτως, ζητούν να
άρει η Ελλάδα το βέτο, σεβόμενη τη συμφωνία τελωνειακής σύνδεσης με την
Τουρκία. Εσχάτως η Αθήνα έγινε δέκτης αυτών των πιέσεων τόσο από τη Γαλλία ­
μάλιστα, κι ο Θόδωρος Πάγκαλος, κατά την επίσκεψή του στο Παρίσι διαπίστωσε
την ισχύ τους ­ όσο και από τη Βρετανία. Διπλωματικοί κύκλοι του Λονδίνου,
μάλιστα, υποστηρίζουν ότι η Ελλάδα πρέπει να άρει το βέτο της χωρίς κανένα
απολύτως «αντάλλαγμα». Επιπλέον, σαφή θέση επί του θέματος έχουν πάρει ακόμη
και οι εταίροι που ασκούν κριτική στις «επιδόσεις» της Άγκυρας στον τομέα των
ανθρωπίνων δικαιωμάτων (Δανία κ.λπ.).

Από τη μεριά της, η Αθήνα επιμένει πως δεν πρόκειται να μεταβάλει τη στάση της
και ότι θα προσφύγει στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο σε περίπτωση που η πρόταση της
Κομισιόν πάρει την άγουσα για εφαρμογή.

Τούτων δοθέντων είναι βέβαιο ότι ο Πρωθυπουργός, στη Βιέννη, θα βρεθεί
αντιμέτωπος με ένα «μέτωπο» 14 χωρών.

ΦΙΛΟΤΟΥΡΚΟΙ

Β) Ευρωτουρκικές σχέσεις. Διαπιστώνεται μια ευρύτατη ­ και ισχυρή, μετά
την αλλαγή της κυβέρνησης στη Γερμανία ­ πλειοψηφία στους κόλπους της Ένωσης
για να χαρακτηρισθεί η Τουρκία «υποψήφια» χώρα, αντί για «επιλέξιμη», που
είναι ο χαρακτηρισμός του Λουξεμβούργου. Ακόμη και ο Μάσιμο ντ’ Αλέμα, που
έχει στα χέρια του το «πρόβλημα Οτζαλάν», υποστηρίζει πλέον την αναβάθμιση της
Άγκυρας. Βέβαια, όπως έχει επισημάνει και ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών,
Γιόσκα Φίσερ, και για την Τουρκία θα πρέπει να ισχύσουν οι ίδιοι όροι που
ισχύουν και για τις άλλες υποψήφιες χώρες (σεβασμός ανθρωπίνων δικαιωμάτων κ.λπ.).

Ωστόσο, η Αθήνα ­ διά στόματος Θόδωρου Πάγκαλου ­ υποστηρίζει πως τα κριτήρια
­ μεταξύ των οποίων κι αυτό της καλής γειτονίας ­ πρέπει να ισχύσουν πριν
χαρακτηρισθεί η Τουρκία «υποψήφια».

Πάντως, ορισμένοι κυβερνητικοί παράγοντες υποστηρίζουν πως ενδεχομένως η Αθήνα
να μπορούσε να επιδείξει «ευελιξία» τόσο στο θέμα του βέτο όσο και στον
χαρακτηρισμό της Τουρκίας, εάν έπαιρνε κάποιο αντάλλαγμα ­ για παράδειγμα, στο
θέμα της Κύπρου. Πάντως, ένα τέτοιο σενάριο δεν θεωρείται άμεσα υλοποιήσιμο.

ΚΟΝΚΛΑΒΙΟ

Χαρακτηριστικό του κλίματος υπέρ της τουρκικής υποψηφιότητας μεταξύ των
εταίρων είναι ότι ­ όπως μεταδίδει ο ανταποκριτής μας Γιώργος Κουβαράς ­ χθες
στη Επιτροπή Μονίμων Αντιπροσώπων (ΚΟΡΕΠΕΡ) το θέμα τέθηκε ανοικτά από Γαλλία,
Ιταλία και Ολλανδία. Ο Έλληνας πρέσβης κ. Τσίλλας αντέδρασε όμως, με
αποτέλεσμα στο κείμενο που θα τεθεί υπόψη των υπουργών Εξωτερικών στο
κονκλάβιο που θα προετοιμάσει το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Βιέννης (Κυριακή και
Δευτέρα) να περιγράφει μεν την Τουρκία με όρους και προϋποθέσεις, χωρίς όμως
να τη χαρακτηρίζει έτσι.

Η ΚΥΠΡΟΣ

Γ) Ενταξιακή πορεία Κύπρου. Η Αθήνα δεν αναμένει κάποιο ιδιαίτερο
εμπόδιο σε αυτήν τη φάση, πέραν των γνωστών προειδοποιήσεων του Γάλλου
προέδρου Ζακ Σιράκ, ότι εάν δεν επιλυθεί το πολιτικό πρόβλημα δεν μπορεί να
ενταχθεί η Κύπρος.

Η Αθήνα έχει κάνει σαφές, από την πλευρά της, ότι η μη αποδοχή της Κύπρου
συνιστά «βόμβα» στην ίδια τη διαδικασία της διεύρυνσης ­ και πως όποιος
εμποδίσει την Κύπρο, θα εμποδίσει ταυτόχρονα και τις άλλες πέντε
ανατολικοευρωπαϊκές χώρες να ενταχθούν.

Κυβερνητικές πηγές έλεγαν ότι, φυσικά, μια «απεμπλοκή» από το πρόβλημα των
πυραύλων S-300 θα συνέβαλλε σε βελτίωση του κλίματος. Ωστόσο, κάτι τέτοιο δεν
αναμένεται να γίνει πριν από τη Βιέννη και την έλευση στην περιοχή των
Αμερικανών διαμεσολαβητών Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ και Τομ Μίλερ.

ΤΑ ΚΟΝΔΥΛΙΑ

Δ) Η κατανομή των κονδυλίων. Πρόκειται ίσως για τη σκληρότερη
διαπραγμάτευση των τελευταίων ετών στην Ευρωπαϊκή Ένωση ­ και επί του παρόντος
οι πάντες έχουν υιοθετήσει τις πιο «μαξιμαλιστικές» θέσεις.

Ο Πρωθυπουργός, στη χθεσινοβραδινή του συνάντηση με τον κ. Κλίμα, έκανε σαφές
ότι οι προτάσεις της αυστριακής προεδρίας ­ γερμανικής έμπνευσης ­ είναι
απαράδεκτες για την Αθήνα, η οποία επιμένει πως βάση της συζήτησης πρέπει να
είναι οι προτάσεις της Κομισιόν. Το ίδιο μήνυμα έχει δώσει και η Ισπανία και η Πορτογαλία.

Ο κ. Κ. Σημίτης θα έχει την ευκαιρία να συζητήσει το θέμα αυτό ­ όπως και το
ζήτημα της Τουρκίας ­ τόσο με τον κ. Φίσερ όσο και με τον Γερμανό καγκελάριο
κ. Σρέντερ, κατά την επίσκεψή του στη Φρανκφούρτη και τη Βόννη.

Κι ενώ η κυβέρνηση έχει κινητοποιηθεί για τη διασφάλιση ενός αξιοπρεπούς
«πακέτου Σαντέρ», οι «15» γνωρίζουν ότι στη Βιέννη θα υπάρξουν μόνον τα πρώτα
διαπραγματευτικά ­ και γι’ αυτό σκληρά ­ πυρά. Η ουσία της διαπραγμάτευσης θα
διεξαχθεί επί γερμανικής προεδρίας, με στόχο να ολοκληρωθεί τον Μάρτιο.

Ως εκ τούτου, το Μέγαρο Μαξίμου προσανατολίζεται και σε νέες επαφές με τη
Βόννη, στις αρχές Ιανουαρίου, οπότε ενδεχομένως να έχει ξεκαθαρισθεί και
περισσότερο το διαπραγματευτικό περιθώριο των Γερμανών.