Η απόλαυση χαρίζει υγεία

Η ευτυχία, η χαρά, η ευχαρίστηση μας κάνουν υγιέστερους. Αντίθετα, η
μιζέρια, η ενόχληση, η δυστυχία και, ακόμη περισσότερο, οι ενοχές μειώνουν τις
αντιστάσεις του ανοσοποιητικού μας συστήματος και μας κάνουν πιο ευάλωτους
στην αρρώστια.

Κι αν όλοι μπορεί να υποπτευόμαστε ότι κάτι τέτοιο συμβαίνει για πρώτη φορά,
δύο επιστημονικές εργασίες πιστοποιούν τη σχέση ανάμεσα στην ψυχική μας
διάθεση και στο ανοσοποιητικό μας σύστημα.

Οι δύο μελέτες μέτρησαν την ποσότητα αντισωμάτων (Ανοσοσφαιρίνη Α) που
παράγονται στον οργανισμό όταν οι άνθρωποι έχουν ευχάριστες ή δυσάρεστες
εμπειρίες. Το αντίσωμα αυτό προστατεύει τον οργανισμό από αναπνευστικές
μολύνσεις και βρίσκεται στο σάλιο.

1 Στην πρώτη μελέτη (που πραγματοποιήθηκε στο Πανεπιστήμιο του
Γουεστμίνστερ από την Άντζελα Κλόου) εξετάστηκαν οι αντιδράσεις σε οσμές (μια
ουδέτερη – νερό, μια ευχάριστη – σοκολάτα και μια δυσάρεστη – σάπιο κρέας).
Και βρέθηκε στη μελέτη ότι η όσφρηση δυσάρεστων οσμών, όπως του σάπιου
κρέατος, επηρεάζουν αρνητικά την ποσότητα της Ανοσοσφαιρίνης Α, μειώνοντας
ουσιαστικά την αντίστασή μας στις αρρώστιες.

Αντίθετα, οι ευχάριστες μυρωδιές προκαλούν παραγωγή της Ανοσοσφαιρίνης Α,
ενισχύοντας την ανοσοποιητική μας προστασία.

ΕΥΧΑΡΙΣΤΕΣ – ΕΝΟΧΕΣ

2 Στη δεύτερη μελέτη (που πραγματοποιήθηκε στο Πανεπιστήμιο του
Ρέντινγκ από τον καθηγητή Ντέιβιντ Γουόρμπαρτον) εξετάστηκε η συμπεριφορά του
ανοσοποιητικού μας συστήματος σε ευχάριστες και ένοχες αναμνήσεις. Βρέθηκε,
λοιπόν, ότι οι ευχάριστες σκέψεις προκαλούν βελτίωση της διάθεσης και αυξημένη
ανοσοποιητική ανταπόκριση, ενώ οι ένοχες σκέψεις, αντίθετα, φάνηκε να
υπονομεύουν το ανοσοποιητικό μας σύστημα.

Όπως ανέφερε ο ίδιος ο δρ Γουόρμπαρτον, σε συζήτηση που διοργανώθηκε από την
Επιστημονική Ένωση «ARISE», η μελέτη έδειξε ότι η έκκριση της ποσότητας
Ανοσοσφαιρίνης Α διπλασιάστηκε είκοσι λεπτά μετά την επαναφορά ευτυχισμένων
στιγμών, αυξήθηκε ακόμη περισσότερο μετά 45 λεπτά και, επιπλέον, μετά τρεις
ώρες το επίπεδο ανοσίας ήταν 60% υψηλότερο αφότου είχε αρχίσει το πείραμα.
Αντιστρόφως, όποτε οι άνθρωποι θυμούνταν τραυματικές ή ένοχες εμπειρίες,
σημειώνονταν καταστολή της λειτουργίας του ανοσοποιητικού συστήματος.

ΤΡΥΦΕΡΟΤΗΤΑ – ΣΤΟΡΓΗ

* Αυτά τα νέα ευρήματα, που έχουν αξία σε ατομικό επίπεδο, ίσως έχουν ακόμη
σημαντικότερη σε μεγαλύτερη κλίμακα, όπως εύστοχα επισήμανε στη συζήτηση ο κ.
Γ. Τόλης, διευθυντής του Ενδοκρινολογικού Τμήματος του «Ιπποκρατείου», και
ανέφερε ως παράδειγμα τις συνέπειες που μπορεί να έχει στην υγεία των κατοίκων
περιοχών με άσχημες οσμές, όπως π.χ. οι χωματερές. Ο κ. Τόλης μίλησε ιδιαίτερα
για τα αποτελέσματα της μουσικής όχι μόνο σε υγιείς αλλά και σε ασθενείς, τους
οποίους βοηθά στην ανάρρωση. Πάντως, ένα από τα πιο ισχυρά ενισχυτικά του
ανοσοποιητικού μας συστήματος, όπως είπε χαριτολογώντας, είναι το TLC ­ Tender
Love, Care ­, δηλαδή Τρυφερή Αγάπη και Στοργή.

* Ο κ. Αχ. Λιούλιας αναφέρθηκε εκτεταμένα σε ένα πείραμα στο νοσοκομείο
«Σωτηρία», κατά το οποίο άλλαξε άρδην η στάση απέναντι σε ασθενείς με
πνευμονεκτομή (μουσική, πρωινό της αρεσκείας τους, διάθεση εφημερίδων,
τροποποίηση στη διαδικασία προ της εγχείρησης) με αποτελέσματα πολύ
εντυπωσιακά όχι μόνο στη συμπεριφορά των ασθενών, αλλά και στην πορεία
ανάρρωσής τους.

* Συμπέρασμα, όπως το έθεσε ο συντονιστής της συζήτησης δρ Φώτης Παπαθανασίου:
Η ευχαρίστηση είναι εμβόλιο κατά της αρρώστιας. Οι έρευνες αυτές αφορούν έναν
παράγοντα από αυτούς που επηρεάζουν την υγεία μας. Αλλά και μας βοηθάνε να
αποενοχοποιηθούμε από την ευχαρίστηση που προέρχεται από ορισμένες απολαύσεις.

Η ευχαρίστηση είναι «εμβόλιο» κατά της αρρώστιας… Η ζεστή ανθρώπινη σχέση προστατεύει τον οργανισμό του ανθρώπου

Ο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ το είχε πει, χιλιάδες χρόνια πριν: Η απόλαυση είναι η δράση του
παρόντος, η ελπίδα του μέλλοντος και η ανάμνηση του παρελθόντος.

Χρειάστηκε, όμως, να φτάσουμε κοντά στο 2000 για να αποδείξουν οι επιστήμονες
ότι η ευχαρίστηση, η χαρά, η απόλαυση είναι πηγές υγείας αλλά και γιατρικά για
την αρρώστια.

ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΚΟΡΕΣΜΟΥ

Αλλά μήπως η εγκατάλειψη σε «απαγορευμένες» απολαύσεις μπορεί, τελικά, να
δημιουργήσει προβλήματα στην υγεία, οδηγώντας μας σε υπερκατανάλωση κάποιων
ουσιών ή συνηθειών; ρωτήσαμε τον δρα Ντέιβιντ Γουότερμπαρτον, που βρίσκεται
αυτές τις μέρες στη χώρα μας, για πολλοστή φορά, αφού είναι παντρεμένος με
Ελληνίδα από την Κρήτη, την καθηγήτρια Γλωσσολογίας Ειρήνη Φιλιππάκη.

Όχι, λέει ο δρ Γουόρμπαρτον. Ο εθισμός π.χ. στη σοκολάτα αποκαλύπτει άλλα
πράγματα. Έχει αποδειχθεί από άλλες έρευνες ότι τα άτομα που έχουν εθισμό στη
σοκολάτα δεν βρίσκουν ευχαρίστηση στη γεύση της. Όταν υποχρεώσεις κάποιον να
τρώει συνεχώς κάτι που του αρέσει, η επιθυμία μειώνεται.

Υπάρχει μέσα στον οργανισμό μας ένας «μηχανισμός κορεσμού» που αφορά τις
ειδικές τροφές, ένας μηχανισμός διατήρησης της απόλαυσης. Αυτό σημαίνει ότι,
όπως έχουν δείξει άλλες έρευνες, για μεν τις βασικές τροφές (όπως το ψωμί με
βούτυρο π.χ.) δεν μειώνεται η επιθυμία, η έλξη για φαγητό αλλά αυτό συμβαίνει
με τις ειδικές τροφές, όπως π.χ. τη σοκολάτα. Αυτό εξασφαλίζει την ποικιλία
τροφών στον οργανισμό.

* Αυτό σημαίνει ότι μπορούμε να τρώμε όσες σοκολάτες θέλουμε ή ό,τι και όσο
μας έρχεται; ρωτήσαμε.

­ Αυτό που πρέπει να κάνετε είναι να μην έχετε ενοχές όταν καταναλώνετε
τέτοιες τροφές. Και είναι σημαντικό σε μία εποχή όλο στρες να μπορούμε να
προσφέρουμε στον εαυτό μας μικρές απολαύσεις χωρίς ενοχές.

ΟΙ ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΣΤΑ ΦΥΛΑ

Όπως μας είπε ο Ντέιβιντ Γουόρμπαρτον, υπάρχουν διαφορές και ανάμεσα στα δύο
φύλα. Έτσι, για παράδειγμα, η μυρωδιά της σοκολάτας είχε πολύ πιο έντονα
καθησυχαστικό αποτέλεσμα στις γυναίκες από ό,τι στους άνδρες και, αντίστοιχα,
ήταν πολύ πιο έκδηλη η αντίδρασή τους στη δυσάρεστη μυρωδιά του κρέατος.

Από την άλλη μεριά, υπήρχε πολύ μεγαλύτερη ανταπόκριση στην αυξομείωση της
Ανοσοσφαιρίνης Α στους άνδρες.

«Αυτό», λέει ο δρ Γουόρμπαρτον, «είναι συνηθισμένο ψυχολογικό και σωματικό
φαινόμενο. Οι γυναίκες εκφράζουν τα συναισθήματά τους πολύ πιο έντονα (γραπτά,
με γκριμάτσες, με κινήσεις κ.λπ.), αλλά οι άνδρες έχουν πολύ πιο έντονες
μεταβολές στο ανοσοποιητικό τους σύστημα και επηρεάζονται περισσότερο σωματικά
από διάφορα γεγονότα, ευχάριστα ή δυσάρεστα. Αυτό ίσως να τους κάνει
μακροπρόθεσμα πιο ευάλωτους σε ασθένειες, αφού αυτή η διαδικασία της έκκρισης
Ανοσοσφαιρίνης Α δρα σωρευτικά».

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΗ ΑΠΟΛΑΥΣΗ

Τι θα συμβουλεύατε κάποιον για να κάνει καλύτερη τη ζωή του; ρωτήσαμε τον δρα Γουόρμπαρτον.

­ Κάντε τη ζωή σας πιο ευχάριστη. Βάλτε περισσότερη απόλαυση στη ζωή σας.
Ακόμη κι αν κάνετε δίαιτα (που είναι προτιμότερο να είναι κάποια σκληρή δίαιτα
που προκαλεί στρες και στη συνέχεια μας κάνει να τρώμε περισσότερο για να
αναπληρώσουμε ό,τι χάσαμε) ακολουθήστε τη συμβουλή του Αριστοτέλη. Έτσι,
περιμένετε με ανυπομονησία τις 11 το πρωί για να γευτείτε ένα κομματάκι
σοκολάτα, απολαύστε το και θυμηθείτε στο τέλος της ημέρας πόσο καλό ήταν και
πόσο ευτυχείς είστε που δεν φάγατε ολόκληρη τη σοκολάτα».

ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΣΧΕΣΗ

Πάντως, μια άλλη διεθνής μελέτη που έχει γίνει έδειξε, όπως μας είπε ο δρ
Γουόρμπαρτον, ότι στο τέλος μιας μέρας με περισσότερο ευχάριστα γεγονότα το
ποσοστό των αντισωμάτων στον οργανισμό ήταν υψηλό και, αντιθέτως, όταν τα
περισσότερα γεγονότα ήταν δυσάρεστα, τα αντισώματα ήταν χαμηλά.

Κι αυτά που οι περισσότεροι είχαν αναφέρει ως τα πιο ευχάριστα γεγονότα ήταν
μια ζεστή ανθρώπινη σχέση και η μουσική. Αυτή η ανθρώπινη σχέση ήταν το βασικό
στοιχείο που οδηγούσε σε αύξηση της Ανοσοσφαιρίνης Α, όπως έδειξε το
«ημερολόγιο» που κρατούσαν όσοι συμμετείχαν στη μελέτη.

ΤΗ ΘΕΣΜΟΘΕΤΗΣΗ οργάνων ελέγχου πραγματοποίησης εφημεριών ζητούν οι
νοσοκομειακοί γιατροί. Οι… επιθεωρητές εφημερίας θα κάνουν ελέγχους τόσο στα
κεντρικά νοσοκομεία, όσο και στα περιφερειακά, για να εξακριβώνουν ποιοι
γιατροί βρίσκονται στη θέση τους όταν έχουν εφημερία και ποιοι όχι.

Αυτή είναι μια από τις προτάσεις που συμπεριλαμβάνεται στην πολυσέλιδη
εισήγηση της Επιτροπής Ορισμού Προτύπων Εφημερίας ­ μιας επιτροπής που
συγκρότησε πριν από λίγο καιρό το υπουργείο Υγείας και Πρόνοιας για να
προσδιορίσει τα κριτήρια με βάση τα οποία θα καταρτίζονται εφ’ εξής τα
προγράμματα των εφημεριών.

Η επιτροπή, που απαρτίζεται από εκπροσώπους των γιατρών και των διοικήσεων των
νοσοκομείων και από υπηρεσιακούς παράγοντες των υπουργείων Υγείας και
Οικονομικών, ολοκλήρωσε χθες το έργο της και εντός των ημερών θα στείλει την
τελική της εισήγηση στον υπουργό Υγείας κ. Λάμπρο Παπαδήμα.

Η επιτροπή εισηγείται επίσης, μεταξύ άλλων, να καταρτίζονται τα προγράμματα
εφημεριών από τους αρμόδιους κάθε νοσοκομείου ξεχωριστά, να μεταφερθούν όλα τα
κέντρα υγείας της χώρας στη Γ’ Ζώνη, και να συγκροτηθεί σε κάθε νοσοκομείο των
μεγάλων αστικών κέντρων Ομάδα Άμεσης Δράσης. Η ομάδα αυτή θα αποτελείται από
ειδικευμένους παθολόγους, καρδιολόγους, χειρουργούς και αναισθησιολόγους
(τουλάχιστον μία από καθεμία από τις ειδικότητες αυτές), οι οποίοι θα
βρίσκονται σε ενεργό εφημερία και θα αντιμετωπίζουν τα έκτακτα και επείγοντα
περιστατικά που θα παρουσιάζονται στους νοσηλευομένους του νοσοκομείου.