Τηλεσκόπιο – γίγας θα «βλέπει» το Σύμπαν από την Ελλάδα

Καινούργιο τηλεσκόπιο. Ακόμα, βρίσκεται μόνο σε σχέδιο. Το 2001, όμως, θα εγκατασταθεί στο νέο αστεροσκοπείο στο Κρυονέρι Κορινθίας και θα είναι το δεύτερο μεγαλύτερο στην Ευρώπη

ΣΕ ΤΡΙΑ χρόνια, η Ελλάδα θα αποκτήσει το δεύτερο μεγαλύτερο τηλεσκόπιο της
Ευρώπης, που θα δώσει τη δυνατότητα στους επιστήμονες να μελετήσουν τα
μυστήρια του Σύμπαντος. Το υπερσύγχρονο τηλεσκόπιο θα έχει διάμετρο 2,3 μέτρα
και θα εγκατασταθεί στον Αστρονομικό Σταθμό Κρυονερίου Κορινθίας, σε ύψος
1.000 μέτρων.

Οι επιστήμονες του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών ελπίζουν πως το νέο εργαλείο
θα δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για την εξέλιξη της επιστήμης της Αστρονομίας
στην Ελλάδα, καθώς και την προώθηση διεθνούς αστρονομικής συνεργασίας με άλλες
χώρες (που θα περιλαμβάνουν τις βαλκανικές, ανατολικές, παρευξείνιες και
αραβικές χώρες).

Το συνολικό κόστος του τηλεσκοπίου, του εξοπλισμού του και του κτιρίου που θα
το στεγάσει φθάνει το ενάμισι δισεκατομμύριο δραχμές. «Με την εγκατάσταση του
τηλεσκοπίου αυτού, θα εισαχθεί υπερσύγχρονη τεχνολογία στη χώρα μας και
επιπλέον θα καταστεί δυνατή η συνεργασία της ελληνικής αστρονομίας με διεθνείς
αστρονομικούς δορυφόρους», επισημαίνει ο ερευνητής του Αστεροσκοπείου κ.
Παναγιώτης Χάτζιος. «Με την ανάπτυξη υπερευαίσθητων δεκτών φωτός, ένα
τηλεσκόπιο διαμέτρου 2,3 μέτρων σήμερα μπορεί να παρατηρήσει αντικείμενα για
τα οποία μόλις πριν από δύο δεκαετίες θα απαιτείτο ένα τηλεσκόπιο της τάξεως
των 5-6 μέτρων».

Οι επιστήμονες, μάλιστα, θα μπορούν να προγραμματίζουν τις λειτουργίες του και
να το χειρίζονται από απόσταση μέσω του Ίντερνετ. Το νέο τηλεσκόπιο θα
«επεκτείνει τον παρατηρησιακό ορίζοντα» της Ελλάδας κατά 10 φορές περίπου. Θα
μπορεί να διακρίνει ουράνια αντικείμενα περίπου 100 φορές καθαρότερα από ό,τι
διακρίνονται σήμερα και θα παρατηρεί αντικείμενα απομακρυσμένα στο χρόνο κατά
4-5 δισεκατομμύρια έτη, όση δηλαδή η ηλικία του ηλιακού μας συστήματος.
Ερευνητικοί στόχοι των αστρονόμων είναι η παρατήρηση διαστημικών αντικειμένων
που πλησιάζουν στη Γη, όπως κομήτες, αστεροειδείς, δορυφόροι κ.λπ., νέοι
πλανήτες σε άστρα του γαλαξία μας, νεαρά αστρικά αντικείμενα, τελικά στάδια
αστρικής εξέλιξης, όπως λευκοί νάνοι, άστρα νετρονίων, μαύρες τρύπες, ενεργοί
πυρήνες γαλαξιών κ.λπ.

Ο κ. Χάτζιος παρουσιάζει σήμερα το μελλοντικό απόκτημα του Αστεροσκοπείου στη
διάρκεια ενός συνεδρίου για τις προοπτικές της Αστρονομίας στην Ελλάδα τον
επόμενο αιώνα. Στο ίδιο συνέδριο, ο διευθυντής του μεγαλύτερου σήμερα
ελληνικού τηλεσκοπίου στον Σκίνακα της Κρήτης, μιλά για τις σημαντικότερες
παρατηρήσεις των επιστημόνων.

Στον Ψηλορείτη, σε ύψος 1.750 μέτρων, λειτουργεί εδώ και δυόμισι χρόνια ένα
τηλεσκόπιο διαμέτρου 1,3 μέτρων, από το Πανεπιστήμιο Κρήτης, το Ίδρυμα
Τεχνολογίας και Έρευνας και το Ινστιτούτο Εξωγήινης Φυσικής Μαξ-Πλανκ της
Γερμανίας. Ο κ. Γιάννης Παπαμαστοράκης εξηγεί ότι χάρη στην ικανότητα του
τηλεσκοπίου να φωτογραφίζει ηλεκτρονικά πολύ αμυδρά ουράνια σώματα, οι
επιστήμονες μπορούν να τα μελετήσουν συστηματικά.

Τα κυριότερα ερευνητικά προγράμματα αφορούν την προσομοίωση σπειροειδών
γαλαξιών με αστρική σκόνη, όπως είναι ο δικός μας, τη διερεύνηση της ηλικίας
του γαλαξία μας, τη μελέτη των πλανητικών νεφελωμάτων που δημιουργούνται γύρω
από λευκούς νάνους και την παρατήρηση νεφελωμάτων που αφήνουν πίσω τους οι
εκρήξεις σούπερ-νόβα. «Παρατηρώντας, για παράδειγμα, σμήνη εκατοντάδων
χιλιάδων αστεριών στον γαλαξία μας, βρήκαμε ότι έχουν ηλικία περίπου 15
δισεκατομμυρίων ετών, κάτι που μπορεί να μας βοηθήσει να υπολογίσουμε την
ηλικία του ίδιου του γαλαξία».