ΣΗΜΑΤΑ

… εξέλιξη σημειώνεται στη Μέση Ανατολή και δεν θ’ αργήσουν ίσως να φανούν οι
ευρύτερες επιπτώσεις. Δέν πρόκειται μάλιστα, αυτή τη φορά, για γεγονότα
σχετικά με τον δήθεν διάλογο Παλαιστινίων-Ισραήλ ή με τις ακρότητες που
χαρακτηρίζουν πολλούς και στις δύο πλευρές. Η ρευστότητα και η αλλαγή
δεδομένων συνδέονται, απροσδόκητα, με προβλήματα υγείας. Δύο πρόσωπα, που εδώ
και μερικές δεκαετίες κρατούν πρώτους ρόλους στη γεωπολιτική αυτή ζώνη, και
που αναδείχθηκαν σε ιδιαίτερα σταθερούς ηγέτες της περιοχής ­ στο πείσμα
αμέτρητων παγίδων, συνωμοσιών και πολέμων ­ είναι τώρα αναγκασμένα να
προσέξουν περισσότερο τον εαυτό τους, έστω και εις βάρος των σχέσεών τους με
την ιστορία.

… ο 69χρονος Παλαιστίνιος ηγέτης Γιασέρ Αραφάτ. Όσο και αν διατηρεί το
ψυχικό σθένος του, τα σημάδια της οργανικής εξασθένησης είναι όλο και πιο
εμφανή στο πρόσωπό του. Αυτός ο Μωυσής των Παλαιστινίων έχει εξαντληθεί από
την πορεία της οποίας ηγείται στα 41 χρόνια αφ’ ότου ίδρυσε την Αλ Φατάχ. Η
κλονισμένη υγεία του, η υπερκόπωση, ο έντονος μυϊκός τρόμος στα άκρα,
περιορίζουν ήδη τις κινήσεις του, τη συχνότητα των δημοσίων εμφανίσεων και των
ταξιδιών του αλλά και τη δυνατότητά του να ελέγχει τις πιο ριζοσπαστικές
ομάδες που λειτουργούν στα Αυτόνομα Εδάφη και γύρω απ’ αυτά. Το σύνθημα
«Σκοτώστε τον Αραφάτ» ­ ούτε λίγο ούτε πολύ ­ που ρίχθηκε αυτές τις μέρες, για
πρώτη φορά στην ιστορία του παλαιστινιακού αγώνα, από τους αδιάλλακτους και
τους (συνειδητούς ή μη) θεράποντες της πολιτικής ορισμένων αραβικών κρατών,
συμπίπτει εύγλωττα με τη βιολογική παρακμή του 69χρονου ηγέτη. Και προμηνύει
λυσσαλέο αγώνα διαδοχής.

… ο βασιλιάς Χουσεΐν της Ιορδανίας. Ο αγγλοτραφής αυτός μονάρχης είναι, στα
63 του χρόνια, σοβαρά άρρωστος. Κοντεύουν τέσσερις μήνες που βρίσκεται
καθηλωμένος στην κλινική Μάγιο της Μιννεσότας υπό συνεχή αγωγή. Η αρρώστια
έχει πλήξει το λεμφικό του σύστημα και απειλεί το αίμα. Ο εστεμμένος απόγονος
του Μωάμεθ (42η γενεά) είναι ουσιαστικά εκτός μάχης. Στον χασεμιτικό θρόνο του
Αμμάν κάθεται ήδη ως αναπληρωτής του η Αυτού Βασιλική Εξοχότης ο
πρίγκηπας-επιχειρηματίας Χάσαν Μπιν Ταλάλ. Είναι ο 51χρονος αδελφός του
Χουσεΐν, τον οποίο ο ίδιος ο μονάρχης έχρισε διάδοχό του πριν από 33 ατέλειωτα
χρόνια. Πολλοί Ιορδανοί θεωρούν τον Ταλάλ μάλλον παρορμητικό και
αντι-χαρισματικό σε σύγκριση με τον αδελφό του. Η διαδοχή, φοβούνται, δεν θα
είναι διόλου εύκολη υπόθεση. Αλλά το θέμα είναι αν θα υπάρξει καν διαδοχή.

… που είναι και αυτός αγγλοτραφής (Οξφορδιανός), περιγράφεται επίσης ως
εγκεφαλικός και λιγότερο «πολιτικός» από τον Χουσεΐν. Ο Χουσεΐν, ελέχθη, σου
προσφέρει πρώτα το καρώτο και μετά σε χτυπά με το ραβδί. Ο Ταλάλ κάνει το
αντίθετο. Αθροιστικά, βέβαια, η διαφορά δεν είναι μεγάλη. Αλλά σε μιά τόσο
θερμή περιοχή κάθε αλλαγή δεδομένων εμπνέει βαθειά ανησυχία. Και τούτο γιατί
από τη σταθερότητα της Ιορδανίας εξαρτάται, σε μεγάλο βαθμό, η ηρεμία και των
γειτόνων της. Αλλά και για έναν ακόμη λόγο. Η Ιορδανία δεν ανήκει, αλλοίμονο,
στους Ιορδανούς. Στα 4 εκατομμύρια των κατοίκων της, όπως γράφουν οι «Νιού
Γυόρκ Τάιμς», την πλειονότητα αποτελούν οι Παλαιστίνιοι (οι περισσότεροι
μπήκαν στη χώρα μετά τον Πόλεμο των Εξι Ημερών, το 1967). Δέν βιάζονται να
φύγουν. Να πάνε άλλωστε πού; Το ανομολόγητο όνειρο πολλών: Να γίνει η Ιορδανία
νέα Παλαιστίνη…