Οι Ευρωπαίοι θα βρίσκουν αμέσως το δίκιο τους

Νέοι δρόμοι στην απονομή δικαίου για 750 εκατομμύρια Ευρωπαίους πολίτες
διανοίγονται, μέσω Στρασβούργου, με τη δημιουργία του νέου Ευρωπαϊκού
Δικαστηρίου των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

ΣΤΡΑΣΒΟΥΡΓΟ

Και στην χθεσινή επίσημη έναρξη της λειτουργίας του στην έδρα του Συμβουλίου
της Ευρώπης, η Ελλάδα είχε πρωταγωνιστικό ρόλο, καθώς ­ προεδρεύοντας το
τελευταίο εξάμηνο στον ευρωπαϊκό οργανισμό ­ είχε τον πρώτο λόγο για την
προώθηση του νέου θεσμού.

Ο πρόεδρος του νέου δικαστηρίου, Ελβετός Λούτσιους Γουιλντχάμπερ ανέφερε ότι
«ο πολίτης της Ευρώπης πρέπει να γνωρίζει ότι υπάρχει ένα θεσμικό όργανο που
μπορεί να εγγυηθεί το δίκαιο απέναντι στην αυθαιρεσία και τον σεβασμό των
δικαιωμάτων του ανθρώπου», ενώ ο αντιπρόεδρος του δικαστηρίου, ο Έλληνας
καθηγητής Χρήστος Ροζάκης, έκανε λόγο για «νέα αρχή και ένα μεγάλο βήμα για
τον ευρωπαϊκό πολιτισμό». Και ο υφυπουργός Εξωτερικών Γιάννος Κρανιδιώτης,
κλείνοντας την πανηγυρική εκδήλωση στο Στρασβούργο, χαρακτήρισε «ιστορική» τη
χθεσινή ημέρα για τους λαούς της Ευρώπης. «Με την δημιουργία του νέου
Δικαστηρίου ­ τόνισε ­ ενισχύεται η Δημοκρατία, η σταθερότητα και η ειρήνη
στην Ευρώπη. Η μεγάλη αλλαγή στο θεσμικό όργανο του Συμβουλίου της Ευρώπης
έρχεται μάλιστα σε μία στιγμή που οι λαοί της Ευρώπης προσπαθούν να
οικοδομήσουν ένα κοινό σπίτι…».

Το νέο Δικαστήριο, στο οποίο ενσωματώνεται η (καταργηθείσα πλέον) Επιτροπή των
Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, εγγυάται πρώτα από όλα την ταχύτητα στην απονομή
δικαιοσύνης για κάθε παραβίαση των δικαιωμάτων των πολιτών από τα σαράντα
κράτη -μέλη που συγκροτούν σήμερα το Συμβούλιο της Ευρώπης. Το νέο Ενιαίο
Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων είναι ο μοναδικός διεθνής θεσμός που
επιτρέπει την ατομική προσφυγή εναντίον ενός κράτους.

ΔΕΥΤΕΡΟΣ ΒΑΘΜΟΣ

Ευρεία δικαιοδοσία. Το νέο αυτό δικαστήριο στο Στρασβούργο αποτελεί κάτι το μοναδικό στη δικονομική ιστορία: η δικαιοδοσία του καλύπτει 750.000.000 ανθρώπους, από τη Γροιλανδία έως τη Ρωσία

Το Δικαστήριο συγκροτείται από σαράντα δικαστές, έναν από κάθε κράτος-μέλος
στο Συμβούλιο της Ευρώπης. Και στις ελληνικές επιτυχίες, εκτός από την
προώθηση του νέου θεσμού, καταγράφεται και η εκλογή του Έλληνα δικαστή,
καθηγητή Χρήστου Ροζάκη σε θέση αντιπροέδρου (σ.σ.: θα προεδρεύει παράλληλα το
Β’ Τμήμα του Δικαστηρίου).

Σε ό,τι αφορά το δικαίωμα προσφυγής ενός πολίτη στο Δικαστήριο, αυτό θα μπορεί
να γίνει μόνον εφόσον η υπόθεσή του έχει καταστεί οριστική και αμετάκλητη στα
δικαστήρια της χώρας του.

ΟΙ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ που εκκρεμούν ήδη στην Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων θα
εξεταστούν από την ίδια και μόνον όσες προσφυγές υποβληθούν στο εξής θα
υπαχθούν απευθείας στο νέο Δικαστήριο. Και γι’ αυτό το λόγο η Επιτροπή θα
εξακολουθήσει να λειτουργεί (παράλληλα με το νέο Δικαστήριο), τουλάχιστον για
την επόμενη διετία, καθώς εκκρεμούν σε αυτήν περισσότερες από 5.000 προσφυγές.
Εις βάρος της Ελλάδος η τελευταία προσφυγή έχει υποβληθεί από τους κατοίκους
του Κρυονερίου, σχετικά με τη διέλευση του δικτύου υψηλής τάσης της ΔΕΗ, ενώ η
πλέον σημαντική προσφυγή που καλείται να αντιμετωπίσει είναι, ως γνωστόν, η
προσφυγή του Γλύξμπουργκ για την τύχη της λεγόμενης βασιλικής περιουσίας,
υπόθεση που εξετάζεται από την Επιτροπή. Στη γενική κατάσταση με τις καταδίκες
η Ελλάδα βρίσκεται στη μέση του σχετικού πίνακα με 26 καταδικαστικές αποφάσεις
επί 515 προσφυγών, από το 1980 που αναγνώρισε τη δικαιοδοσία του Δικαστηρίου.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται και η μεγαλύτερη χρηματική αποζημίωση που έχει
επιδικάσει ως τώρα το Δικαστήριο (για την υπόθεση Ανδρεάδη, για την οποία η
Ελλάδα κλήθηκε να πληρώσει 20 εκατ. δολάρια).

Η απόφαση, πάντως, που «κλέβει» την παράσταση είναι η πρόσφατη καταδίκη της
Τουρκίας, η οποία καλείται να καταβάλει γενναία αποζημίωση στην Ελληνοκύπρια
ξεναγό Τιτίνα Λοϊζίδου, σχετικά με την κατοχή των περιουσιακών της στοιχείων
ύστερα από την τουρκική εισβολή στην Κύπρο το 1974. Το ζήτημα κυριάρχησε το
τελευταίο διήμερο στο Συμβούλιο της Ευρώπης. Η Τουρκία, παρά το γεγονός ότι
αποδέχτηκε την δικαιοδοσία του Δικαστηρίου από το 1990, μετράει ως σήμερα
2.137 προσφυγές εις βάρος της για καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Στο
θέμα Λοϊζίδου αναφέρθηκαν με δηλώσεις τους τόσο ο αντιπρόεδρος του Δικαστηρίου
Χρήστος Ροζάκης, ο οποίος τόνισε ότι «καμία χώρα έως σήμερα επέμεινε να μην
εφαρμόσει καταδικαστική απόφαση του Δικαστηρίου», όσο και ο υφυπουργός
Εξωτερικών Γιάννος Κρανιδιώτης, ο οποίος σημείωσε ότι «η Τουρκία δεν μπορεί να
αποφύγει αυτή την καταδίκη και αν τελικώς δεν τη σεβαστεί είναι βέβαιο ότι θα
ακολουθήσουν εναντίον της κυρώσεις…».