«Καθαρή εντολή»

Παιχνίδι για πολύ γερά νεύρα αποδείχθηκε η ψηφοφορία-θρίλερ για την παροχή
ψήφου εμπιστοσύνης στην κυβέρνηση και ο Πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης μπορεί να
υπερηφανεύεται ότι κέρδισε κατά κράτος την εσωκομματική αντιπολίτευση.

Σημίτης – Τσοχατζόπουλος. Και ο υπουργός Άμυνας συμφώνησε ότι «η κυβέρνηση δεν είναι δυνατόν να λειτουργεί υπό εκβιαστικά διλήμματα»

ΓΙΑ ΤΡΕΙΣ περίπου ώρες η χώρα βρισκόταν στο χείλος των πρόωρων εκλογών και ο
Πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης μπροστά στο φάσμα δεινής προσωπικής και πολιτικής
ήττας. Ωστόσο, έδειξε αποφασιστικότητα στο πιο κρίσιμο σημείο και
υποβοηθούμενος ­ για πρώτη ίσως φορά τα τελευταία χρόνια ­ από το σύνολο των
ηγετικών στελεχών του ΠΑΣΟΚ, όχι μόνο κέρδισε την εσωκομματική αντιπαράθεση,
αλλά εξασφάλισε άνετα και την ψήφο εμπιστοσύνης και από τους 163 βουλευτές του ΠΑΣΟΚ.

Ακριβώς στο παρά ένα, η κυβέρνηση κατάφερε να σωθεί, ύστερα από εντατικές
διαβουλεύσεις στις οποίες συμμετείχε και ο πρόεδρος της Βουλής Απόστολος
Κακλαμάνης, για να πεισθούν τα έντεκα στελέχη της εσωκομματικής αντιπολίτευσης
να αποσύρουν την επιστολή προς τον Πρόεδρο της Βουλή, με την οποία
χαρακτήριζαν ως «ψήφο ανοχής» την παροχή της ψήφου εμπιστοσύνης προς την
κυβέρνηση. Καταλυτικό ρόλο στην κατάληξη αυτών των διεργασιών έπαιξε η
διαφαινόμενη πρόθεση του Πρωθυπουργού να οδηγήσει τη χώρα σε πρόωρες εκλογές.

Το σημαντικό είναι ότι ο Πρωθυπουργός κέρδισε χωρίς ουσιαστικά να κάνει την
παραμικρή παραχώρηση, πλην ίσως της δέσμευσής του ότι δεν θα προχωρούσε στη
διαγραφή των 11 από την Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΠΑΣΟΚ. Και το πολύ σημαντικό
για τον ίδιο προσωπικά ήταν, ότι, έχοντας ήδη στην τσέπη του την απόσυρση της
επιστολής, προχώρησε σε μια ομιλία προς την Βουλή, η οποία ήταν εντυπωσιακή.
Για την ομιλία αυτή καταχειροκροτήθηκε πολλές φορές από τους βουλευτές του
ΠΑΣΟΚ, διαγράφοντας τις κακές εντυπώσεις που είχε αφήσει με την εμφάνισή του
στη Βουλή την Κυριακή το βράδυ.

Στο τέλος δε, μετά την ανακοίνωση του αποτελέσματος της ψηφοφορίας, όπου η
κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ συγκέντρωσε 163 θετικές ψήφους ­ ψήφισαν δηλαδή υπέρ και
οι τρεις διαγραμμένοι από την περσινή ψηφοφορία για τον προϋπολογισμό,
βουλευτές ­ προχώρησε και σε μια κίνηση γενναιοφροσύνης ανακοινώνοντας δημόσια
την επανένταξη στην Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΠΑΣΟΚ των Χρ. Κηπουρού, Μ.
Γικόνογλου και Β. Κεδίκογλου.

ΜΕΓΑΛΗ ΒΡΑΔΙΑ

Η μεγάλη βραδιά για τον Κώστα Σημίτη και το ΠΑΣΟΚ δεν είχε τίποτε το
εντυπωσιακό στο ξεκίνημά της. Όλα φαίνονταν πως θα κυλούσαν ήρεμα και το
ενδιαφέρον της τελευταίας ημέρας της συζήτησης για την παροχή ψήφου
εμπιστοσύνης στην κυβέρνηση, ως συνήθως αντί για την αίθουσα είχε επικεντρωθεί
στο καφενείο της Βουλής, όπου βουλευτές και υπουργοί συζητούσαν.

Ξαφνικά γύρω στις 7.30 το βράδυ, κυκλοφόρησαν οι πρώτες φήμες ότι η
εσωκομματική αντιπολίτευση «σχεδίαζε κάτι εντυπωσιακό». Λίγο μετά γινόταν
γνωστό από στελέχη της, ότι αυτό θα ήταν «ένα κείμενο με το οποίο αιτιολογείτο
ότι δεν αποδέχονται ψήφο υπό απειλή», και πως «παρείχαν ψήφο ανοχής στην
κυβέρνηση και όχι εμπιστοσύνης». Το κείμενο όμως δεν είχε κυκλοφορήσει και οι
φήμες έδιναν και έπαιρναν σχετικά με τον αριθμό εκείνων που το υπέγραφαν: ο
αριθμός κυμαινόταν μεταξύ των 13, των 18 και σε κάποια φάση και των 25
βουλευτών. Το κείμενο το είχε στην τσάντα του ο Παντελής Οικονόμου και οι
Αναστάσιος Πεπονής, Ελ. Βερυβάκης, Γ. Καψής, και Σ. Βαλυράκης, κρατούσαν το
στόμα τους κλειστό. Τόσο για το περιεχόμενο του κειμένου, όσο και για το τι
επρόκειτο να το κάνουν. Γύρω στις 8.30 το βράδυ, διέρρευσε ότι το κείμενο το
είχαν καταθέσει στον Πρόεδρο της Βουλής, ζητώντας του να το ανακοινώσει στο Κοινοβούλιο.

Ταυτόχρονα, άρχισαν να λειτουργούν και τα αντανακλαστικά της κυβέρνησης. Στο
Πολιτικό Γραφείο, όπου από νωρίς βρισκόταν ο Πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης,
κατέφθασε εσπευσμένα ο Δημήτρης Ρέππας και λίγο αργότερα ο Κώστας Σκανδαλίδης
ο Ευάγγελος Βενιζέλος και η Βάσω Παπανδρέου, και αμέσως μετά το τέλος της
ομιλίας του ο Κώστας Λαλιώτης. Προσήλθε επίσης ο γραμματέας του υπουργικού
συμβουλίου Σ. Κοσμίδης και έγινε μια πρώτη εκτίμηση της κατάστασης. Τα στελέχη
του Εκτελεστικού Γραφείου τόνισαν στον Πρωθυπουργό ότι «θα πρέπει να απορρίψει
την ψήφο των 11, και να τους καταστήσει γνωστό ότι αν επιμείνουν η χώρα θα
οδηγηθεί σε πρόωρες εκλογές». Ο Πρωθυπουργός αποδέχθηκε τις εισηγήσεις, και
επικοινώνησε και με τον υπουργό Εθνικής Άμυνας Άκη Τσοχατζόπουλο που βρισκόταν
σε εκδήλωση της Πολεμικής Αεροπορίας στο Μέγαρο Μουσικής. Και ο κ.
Τσοχατζόπουλος συμφώνησε ότι «η κυβέρνηση δεν είναι δυνατόν να λειτουργεί υπό
εκβιαστικά διλήμματα».

ΟΜΟΦΩΝΗ ΣΤΑΣΗ

Την ίδια ώρα, γύρω στις 9.15′ το βράδυ, ο πρόεδρος της Βουλής Απόστολος
Κακλαμάνης, ανακοίνωνε τηλεφωνικά στον Πρωθυπουργό ότι έλαβε την επιστολή των
11, και διαβίβαζε το περιεχόμενό της στο Πολιτικό Γραφείο, όπου ήδη είχαν
προσέλθει επίσης οι Αλέκος Παπαδόπουλος, Γιάννος Παπαντωνίου, Γεράσιμος
Αρσένης και Θεόδωρος Πάγκαλος, δημιουργώντας πλέον σχεδόν απαρτία της
Πολιτικής Γραμματείας και της Κυβερνητικής Επιτροπής. Υπήρξε ομοφωνία ως προς
τη στάση που θα τηρηθεί και ο Αλέκος Παπαδόπουλος ήταν ο πρώτος, που,
βγαίνοντας για να κατευθυνθεί στη Βουλή, όπου είχε σειρά να μιλήσει, κατέστησε
σαφές: «Αν επιμείνουν, πάμε σε εκλογές, αλλιώς η κυβέρνηση δεν στέκεται».

Στις 9.20, στο καφενείο της Βουλής, ο Αναστάσης Πεπονής έδωσε σε ένα
δημοσιογράφο έναν πράσινο φάκελο: είχε μέσα αντίγραφα της επιστολής με τις
έντεκα υπογραφές των βουλευτών. Ο δημοσιογράφος έδωσε τα αντίγραφα στους
συναδέλφους του.

Πέντε λεπτά αργότερα, από το Πολιτικό Γραφείο εξέρχεται ο Δημήτρης Ρέππας και
ενημερώνει τους δημοσιογράφους ότι «η ψήφος των 11 θεωρείται πως δεν είναι
ψήφος εμπιστοσύνης προς την κυβέρνηση». Αρχίζουν πια οι υπολογισμοί. Η
κυβέρνηση είναι στο όριο, αλλά υπάρχει ήδη η δεδηλωμένη άρνηση του Χρ.
Κηπουρού να υπερψηφίσει την κυβέρνηση. Γίνονται σενάρια, για τους
διαγραμμένους της Ν.Δ., ακόμη και για τη Μ. Δαμανάκη, αλλά τα στελέχη του
ΠΑΣΟΚ καθιστούν σαφές, ότι «η κυβέρνηση δεν μπορεί να σταθεί με δεκανίκια –
πάμε για εκλογές». Αδειάζει ολόκληρη η Βουλή και το ενδιαφέρον μεταφέρεται στο
περιστύλιο της Βουλής, όπου οι βουλευτές και οι υπουργοί γίνονται ένα τεράστιο
πηγαδάκι, συζητώντας.

«ΠΑΡ’ ΤΟ ΠΙΣΩ»

Στις 9.45 ο Αναστάσης Πεπονής βρίσκει τον δημοσιογράφο στον οποίο είχε
παραδώσει τα αντίγραφα της επιστολής. «Τα έδωσες;». «Ναι». «Πάρ΄ τα πίσω,
μπορεί να μην την καταθέσουμε». Ήταν πλέον αργά. Η επιστολή είχε κάνει ήδη τον
κύκλο των δημοσιογραφικών γραφείων ­ δεν μπορούσε να μαζευτεί. Ταυτόχρονα
σχεδόν, από κλητήρες της Βουλής, ειδοποιούνται οι Αν. Πεπονής και Γιάννης
Καψής, να μεταβούν στο γραφείο του Προέδρου της Βουλής. Ο Απ. Κακλαμάνης τους
μεταφέρει τη θέση του Πρωθυπουργού ότι αν δεν ανακαλέσουν την επιστολή, «πάμε
για εκλογές». «Αναλαμβάνετε, τους είπε, το κόστος να ρίξετε την κυβέρνηση;».
Οι δυο ζήτησαν χρόνο να συνεννοηθούν. Οι συνεννοήσεις με τον Γ. Χαραλαμπόπουλο
τον Π. Οικονόμου τον Σ. Βαλυράκη και τον Στ. Παπαθεμελή, έγιναν στο
εντευκτήριο της Βουλής και στους διαδρόμους. Ήταν σύντομες, και δεν έκρυβαν
καμιά έκπληξη: όλοι είπαν «ναι» στην απόσυρση, αν και ορισμένοι ζήτησαν να
θέσουν όρους. Λίγο αργότερα, οι Αν. Πεπονής και Γ. Καψής πήγαν πάλι στο
γραφείο του Απ. Κακλαμάνη. Του είπαν ότι η επιστολή αποσύρεται. Στεναγμοί
ανακούφισης ακολούθησαν το άγγελμα στο Πολιτικό Γραφείο, όπου ο Πρωθυπουργός
συσκεπτόταν με τα κορυφαία στελέχη.

«ΤΕΛΟΣ ΚΑΛΟ»

Το νέο μετέφεραν στους δημοσιογράφους ο Κ. Σκανδαλίδης και ο Κ. Λαλιώτης που
βγήκαν πρώτοι από το Πολιτικό Γραφείο και κατευθύνθηκαν στην αίθουσα. Οι
δημοσιογράφοι με τη σειρά τους μετέφεραν την είδηση στους υπουργούς και τους
υφυπουργούς με νοήματα. «Τέλος καλό όλα καλά», όπως είπε μετά το τέλος της
συνεδρίασης ο Απ. Κακλαμάνης. Στις 11, ο Πρωθυπουργός μπήκε στην αίθουσα και
αυτός. Στο βήμα ανέβηκε στις 11.20′ μετά τον Αλέκο Παπαδόπουλο που καταχειροκροτήθηκε.

Ο Κ. Σημίτης ξεκίνησε την ομιλία του, μάλλον ακαδημαϊκά. Αλλά σιγά-σιγά
ανέβαζε τους τόνους και στο κρεσέντο, οι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ
καταχειροκροτούσαν, καθώς εκείνος τόνιζε ότι «όποιος διαφωνεί, να έχει το
θάρρος να πει “όχι”», και ότι «δεν υπάρχει ψήφος ανοχής, δεν υπάρχει κυβέρνηση
ανοχής», «είμαστε κυβέρνηση του όλου και μεγάλου ΠΑΣΟΚ» και ότι ο ίδιος «δεν
είναι πρόεδρος των διαγραφών».

Το αποτέλεσμα τον δικαίωσε απόλυτα ­ 163 ψήφους υπέρ, 136 κατά, και οι
εντυπώσεις όλες δικές του. Τόσο που να δικαιούται στο τέλος να δηλώνει
περιχαρής ότι «η κυβέρνηση έχει καθαρή πλειοψηφία – έχει καθαρή εντολή να
προχωρήσει στην πολιτική της». Γιατί έδωσε μια μεγάλη μάχη, κυρίως με τον ίδιο
του τον εαυτό, και την κέρδισε…