ΠΡΟΣΩΠΑ Συντροφικό «μαχαίρωμα»

Η πρώτη βιογραφία του Γιασέρ Αραφάτ γραμμένη από Παλαιστίνιο κυκλοφόρησε· και
το πόρισμά της είναι μάλλον αρνητικό για τον Παλαιστίνιο ηγέτη.

Γιασέρ Αραφάτ. Κατηγορείται για ανομολόγητες ομοιότητες με τους αυταρχικούς Άραβες ηγέτες (το σκίτσο του Φέργκιουσον από τη «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς»)

«ΑΡΑΦΑΤ: από αγωνιστής, δικτάτορας» είναι ο τίτλος της βιογραφίας που
κυκλοφόρησε αυτή την εβδομάδα από τις εκδόσεις Bloomsbury. Συγγραφέας ο Σαΐντ
Αμπούρις, ένας Παλαιστινιοαμερικανός γεννημένος έξω από την Ιερουσαλήμ. Οι
επικριτές του λένε ότι έχει την τάση να υπερβάλλει. Ωστόσο η κριτική του για
την Παλαιστινιακή Αρχή του Αραφάτ μοιάζει πολύ μ’ εκείνη που διατυπώνουν
διάφορες οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων για να μπορεί κανείς να την
απορρίψει ελαφρά τη καρδία. Ο Αμπούρις δεν αμφισβητεί ότι ο Αραφάτ είναι,
περισσότερο από οποιονδήποτε άλλον, ο άνθρωπος που εξασφάλισε την επιβίωση των
Παλαιστινίων ως υπολογίσιμης δύναμης στην αραβική Μέση Ανατολή. Κι αυτό είναι
ένα τεράστιο κατόρθωμα, δεδομένων των εξαιρετικά αντίξοων για τον λαό του
συνθηκών που επικρατούσαν μετά την ίδρυση του κράτους του Ισραήλ, πριν από 50
χρόνια.

Ο συγγραφέας χειροκροτεί τις στρατηγικές επιλογές του Αραφάτ ­ τη διατήρηση
της παλαιστινιακής ταυτότητας, τον ένοπλο αγώνα κατά του Ισραήλ και την
επιδίωξη μιας ειρηνικής διευθέτησης στην αραβο-ισραηλινή σύγκρουση ­ αλλά
υποστηρίζει ότι η κρυψίνοιά του σε θέματα πολιτικής και χρημάτων και η
συμπεριφορά του, συμπεριφορά οπλαρχηγού και όχι πολιτικού, τον καθιστούν
ακατάλληλο να ηγηθεί μιας σύγχρονης κυβέρνησης. Η Δύση και το Ισραήλ
συνήργησαν στη «δικτατορική φύση αυτού του πρωτοκράτους», τονίζει ο Αμπούρις,
πιέζοντας τον Αραφάτ να καταστείλει τους ισλαμιστές.

Ο συγγραφέας δεν πιστεύει πως ο Αραφάτ είναι προσωπικά διεφθαρμένος· τον
κατηγορεί ωστόσο ότι περιτριγυρίσθηκε από διεφθαρμένους (κυρίως αυτούς που
έφερε από την Τύνιδα), ότι αντιστάθηκε στον έλεγχο του εκλεγμένου Νομοθετικού
Συμβουλίου και ότι παραγκώνισε τους επικριτές του, αν δεν τους έκλεισε στη
φυλακή· ότι φίμωσε τον παλαιστινιακό Τύπο, τους ανεξάρτητους δικαστές και τους
ακτιβιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη Δυτική Όχθη και τη Γάζα, ότι
δημιούργησε στις περιοχές της παλαιστινιακής αυτονομίας την υψηλότερη στον
κόσμο αναλογία αστυνομίας/πληθυσμού· ότι παραμέρισε τους Παλαιστινίους «του
εσωτερικού» που διαπραγματεύονταν με τους Ισραηλινούς στην Ουάσιγκτον (Χαϊντάρ
Αμπντέλ Σάφι, Φαϊζάλ Χουσεϊνί και Χανάν Ασράουϊ) για να συνάψει τη δική του
συμφωνία με το εβραϊκό κράτος. Η ισχύς του είναι και η αδυναμία του, γράφει ο
Αμπούρις, «η πεποίθηση δηλαδή ότι μόνον αυτός είναι ικανός να πραγματοποιήσει
τις παλαιστινιακές φιλοδοξίες». Σύμφωνα με τον συγγραφέα, ο Αραφάτ έχει τελικά
ανομολόγητες ομοιότητες με τους αυταρχικούς Άραβες ηγέτες που πάντα ενθάρρυνε
τους Παλαιστινίους να περιφρονούν: θλιβερή ετυμηγορία για έναν άνθρωπο που
κάποτε τους υποσχόταν τόσα πολλά.