Πάλι την πληρώνουν οι φτωχοί

Η διεθνής οικονομική κρίση έχει μετατρέψει την Παγκόσμια Τράπεζα σε μία
«ταμειακή μηχανή». Τα κεφάλαιά της διαρρέουν στις χώρες που συγκλονίζονται από
την οικονομική αναταραχή. Και τα σπασμένα καλείται να τα πληρώσει ο Τρίτος Κόσμος.

ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ δουλειά της Παγκόσμιας Τράπεζας να «ρίχνει» δισεκατομμύρια δολάρια
στις οικονομίες που βρίσκονται σε κρίση. Ο παραδοσιακός ρόλος της είναι να
δίνει δάνεια για την καταπολέμηση της φτώχειας και την προώθηση της
μακροπρόθεσμης ανάπτυξης του Τρίτου Κόσμου.

ΤΑΜΕΙΑΚΗ ΜΗΧΑΝΗ

Όμως, οι καιροί που ζούμε δεν είναι συνηθισμένοι, διαπιστώνεται στην ετήσια
έκθεση της Παγκόσμιας Τράπεζας. Η παγκόσμια οικονομική κρίση υποχρέωσε την
Παγκόσμια Τράπεζα να ξεφύγει πολύ πέρα από τους στόχους της, που είναι η
χρηματοδότηση οδικών και αρδευτικών δικτύων και προγραμμάτων υγείας και
διατροφής στις αναπτυσσόμενες χώρες.

Μερικοί αναλυτές λένε ότι η Παγκόσμια Τράπεζα αρχίζει να μοιάζει με «ταμειακή
μηχανή» για διεθνείς αποστολές οικονομικής διάσωσης. Και αυτό γιατί το Διεθνές
Νομισματικό Ταμείο ­ ο οργανισμός που έχει ως βασική του αποστολή τη χορήγηση
βραχυπρόθεσμων δανείων σε χώρες που αντιμετωπίζουν οικονομικά προβλήματα ­
έχει μείνει απένταρο.

Οι δύο οργανισμοί, που εδρεύουν στην Ουάσιγκτον, ελέγχονται από τους
μεγαλύτερους χορηγούς τους, δηλαδή, κυρίως από τις ΗΠΑ και κατά δεύτερο λόγο
από τις άλλες βιομηχανικές χώρες.

ΠΑΚΕΤΑ ΣΩΤΗΡΙΑΣ

Στην περίοδο που έληξε στις 30 Ιουνίου, η Παγκόσμια Τράπεζα συμφώνησε στη
χορήγηση δανείων ύψους 28,6 δισ. δολαρίων (αύξηση 50% από το προηγούμενο
έτος). Τη μερίδα του λέοντος απέσπασε η ταραγμένη Ανατολική Ασία και η περιοχή
του Ειρηνικού. Όμως, το πιο σημαντικό, τα περισσότερα χρήματα πήγαν σε «πακέτα
σωτηρίας» χωρών που αντιμετωπίζουν μαζικές εκροές κεφαλαίων.

Περίπου τα δύο πέμπτα των συνολικών δανείων της Παγκόσμιας Τράπεζας ήταν
«διαρθρωτικά δάνεια», δηλαδή ενισχύσεις που εκταμιεύονται πολύ πιο γρήγορα από
τα παραδοσιακά δάνεια και τα οποία χρησιμοποιήθηκαν από τις χώρες που τα
έλαβαν για να εξομαλύνουν τις δυσμενείς συνέπειες από την οικονομική κρίση
(π.χ. για να πληρώσουν για τις εισαγωγές ειδών πρώτης ανάγκης).

Η ΚΥΡΙΑ ΑΠΟΣΤΟΛΗ

Οι αξιωματούχοι της δυσανασχετούν για τις επικρίσεις που δέχεται η Παγκόσμια
Τράπεζα ότι έχει εκτραπεί του σκοπού της και ότι συγχέει τον ρόλο της με αυτόν
του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου.

Και ισχυρίζονται ότι ο δανεισμός για την αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης
είναι λογική προέκταση την κύριας αποστολής της, που είναι η καταπολέμηση της
φτώχειας. Η Παγκόσμια Τράπεζα είχε παίξει έναν παρόμοιο ρόλο, αν και σε
μικρότερη κλίμακα, στη διάρκεια της κρίσης του λατινοαμερικανικού χρέους, τη
δεκαετία του 1980.

Η Παγκόσμια Τράπεζα διατηρεί ανώτατα όρια για τον δανεισμό κάθε χώρας. Όμως,
σύμφωνα με τον αντιπρόεδρό της Μάλοχ Μπράουν, αρμόδιο εξωτερικών υποθέσεων,
εκτεθειμένη τώρα στον υπερβολικό δανεισμό χωρών που αντιμετωπίζουν κρίση, ίσως
η Τράπεζα διαπιστώσει ότι δεν διαθέτει πια τα απαιτούμενα κεφάλαια για την
κύρια αποστολή της: δηλαδή για τον μακροπρόθεσμο δανεισμό των χωρών του Τρίτου Κόσμου.