ΠΡΟΣΩΠΑ Μια λαθραία επιστροφή

Έπειτα από τέσσερα χρόνια εξορίας, η συγγραφέας Τασλίμα Νασρήν επέστρεψε στο
Μπαγκλαντές· και οι ισλαμιστές ζήτησαν αμέσως τη σύλληψή της.

Τασλίμα Νασρήν. Επέστρεψε στο Μπαγκλαντές, αλλά παραμένει άφαντη

Η 36ΧΡΟΝΗ συγγραφέας είχε προκαλέσει από παλιά την οργή των ισλαμιστών
καλώντας από τις εφημερίδες τις γυναίκες του Μπαγκλαντές να διεκδικήσουν τα
δικαιώματά τους. Αργότερα αύξησε το μίσος τους εναντίον της εκδίδοντας το
μυθιστόρημα «Ντροπή», στο οποίο επετίθετο κατά της μισαλλοδοξίας που
επιδεικνύουν οι Μουσουλμάνοι προς τη μειονότητα των Ινδουϊστών. Έγιναν μαζικές
διαδηλώσεις ισλαμιστών που ζητούσαν τον θάνατό της και η κυβέρνηση απαγόρευσε
το βιβλίο. Εκείνο όμως που υποχρέωσε τη συγγραφέα να εγκαταλείψει τη χώρα, το
1994, ήταν ένα σχόλιό της ότι το Κοράνι θα πρέπει να ξαναγραφεί ώστε να
προβλέπει ίσα δικαιώματα για τις γυναίκες. Η ίδια αρνείται ότι είπε κάτι
τέτοιο, αλλά οι ισλαμιστές την επικήρυξαν για 200.000 τάκας (1,5 εκατομμύριο
δραχμές) και έκαιγαν τα βιβλία της στους δρόμους. Η Νασρήν έγινε «ο θηλυκός
Σαλμάν Ρούσντι» και εγκατέλειψε το Μπαγκλαντές. Στα τέσσερα χρόνια που
ακολούθησαν, έζησε στη Σουηδία, αλλά και στη Γερμανία, τη Νορβηγία και τις
Ηνωμένες Πολιτείες.

Η Νασρήν επέστρεψε την περασμένη εβδομάδα σ’ ένα Μπαγκλαντές που προσπαθεί να
συνέλθει από τις πλημμύρες, και αμέσως εξαφανίσθηκε. Κρύβεται κάπου στην
πρωτεύουσα και ούτε οι φίλοι της ξέρουν πού έχει καταφύγει. Εναντίον της
εκκρεμεί μήνυση του δεξιού Εθνικιστικού Κόμματος για «προσβολή του
θρησκευτικού συναισθήματος» και κινδυνεύει με φυλάκιση δύο ετών και πρόστιμο.
Ωστόσο αυτό δεν αρκεί στους ισλαμιστές, οι οποίοι ζητούν την εκτέλεσή της.
Αλλά το Μπαγκλαντές δεν είναι Αφγανιστάν και οι φονταμενταλιστές δεν διαθέτουν
στο Κοινοβούλιο παρά δύο έδρες στις 330. Οι διαδηλώσεις εναντίον της που
έγιναν την Τετάρτη στην Ντάκα δεν συγκέντρωσαν παρά 150 ανθρώπους.

Οι φίλοι της λένε πως η Τασλίμα Νασρήν επέστρεψε από νοσταλγία και για να
μείνει κοντά στη σοβαρά άρρωστη μητέρα της. Οι περισσότεροι πιστεύουν ότι δεν
θα μπορούσε να επιστρέψει χωρίς την έστω και σιωπηρή συμφωνία της πρωθυπουργού
Σεΐχ Χασίνα. Προς το παρόν κρύβεται αλλά, αν θελήσει να ζήσει και πάλι στη
χώρα της, θα πρέπει αργά ή γρήγορα να εμφανιστεί ­ και να αντιμετωπίσει
επικρίσεις που δεν προέρχονται μόνον από τους ισλαμιστές. «Κι εμείς πολεμάμε
κατά του σκοταδισμού, αλλά δουλεύουμε βήμα-βήμα, σε συγκεκριμένα πράγματα»,
λέει στη «Λιμπερασιόν» η Σαλμά Αλί, η οποία διευθύνει στην Ντάκα μια οργάνωση
αρωγής προς τις γυναίκες. «Εκείνη προκάλεσε γράφοντας κατά του Κορανίου».
«Πιστεύω πως είχε άδικο να φύγει», λέει ο φίλος της Χαρούν Χαμπίμπ. «Αν είχε
μείνει, θα έκανε ίσως φυλακή, αλλά θα έβγαινε ηρωίδα. Εκείνη όμως δραπέτευσε
και ξεχάστηκε». Ας ελπίσουμε και από τους φονταμενταλιστές.