Το γιεν λύγισε

Με μία αιφνιδιαστική κίνηση που εξέπληξε τους διεθνείς επιχειρηματικούς
κύκλους, η Ιαπωνία προχώρησε χθες σε θεαματική μείωση των επιτοκίων ­ κατά
0,25% ­ δηλαδή στο μισό του 0,5% που ήταν ως τώρα.

Εσωτερική αγορά. Η Κεντρική Τράπεζα της Ιαπωνίας αγωνίζεται να πείσει τους καταναλωτές να ξοδεύουν περισσότερα

Η ΤΡΑΠΕΖΑ της Ιαπωνίας, αναγγέλλοντας τη μείωση, εξήγησε ότι αυτή αποφασίσθηκε
για να μη βυθισθεί η χώρα σε οικονομική κρίση. Περιττό να λεχθεί ότι οι
διεθνείς αγορές πανηγυρίζουν, ενώ ήδη ακούγεται από χθες ότι ενδέχεται να
αποφασίσουν σύντομα μείωση των επιτοκίων τους και οι ΗΠΑ.

Από ιαπωνικής πλευράς, το μέτρο που ανακοινώθηκε χθες αποτελεί την πρώτη
σοβαρή παρέμβαση της Κεντρικής Τράπεζας, εδώ και τρία χρόνια, στον εξαιρετικά
ευαίσθητο τομέα των επιτοκίων.

Πολλοί πιστεύουν ότι η κίνηση των Ιαπώνων συνδέεται με τη συνάντηση των
υπουργών Οικονομικών ΗΠΑ και Ιαπωνίας πριν από μία εβδομάδα. Οι δύο υπουργοί
δεν ανακοίνωσαν λεπτομέρειες για τις συνομιλίες τους.

Θεωρείται όμως βέβαιο ότι επαναβεβαιώθηκε η απόφαση των δύο χωρών να
συντονίσουν τις ενέργειές τους για την αποτροπή ενός παγκόσμιου κραχ, και η
χθεσινή ιαπωνική κίνηση εντάσσεται προφανώς στο πλαίσιο αυτού του «συντονισμού».

ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΕΙ Η ΜΕΙΩΣΗ

Είναι χαρακτηριστικό ότι ο διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας των ΗΠΑ, Άλαν
Γκρίνσπαν, ανέφερε ότι οι ΗΠΑ είναι «διατεθειμένες» να κατεβάσουν τα επιτόκια
για να μην κινδυνεύσει η παγκόσμια οικονομική ισορροπία. Ο υποδιοικητής της
ιαπωνικής Κεντρικής Τράπεζας Γιουτάκα Γιαμαγκούτσι, που ήταν πλάι στον
Γκρίνσπαν κατά τη συνέντευξη Τύπου, απέφυγε να αποκαλύψει οποιαδήποτε
λεπτομέρεια για τις ιαπωνικές προθέσεις ­ αλλά η ξαφνική υποτίμηση μαρτυρεί
ότι και οι Ιάπωνες έχουν θορυβηθεί από την προοπτική κατάρρευσης των διεθνών αγορών.

Στην αμερικανοϊαπωνική οικονομική συνάντηση, που έγινε στο Σαν Φρανσίσκο, ήταν
και ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Ρόμπερτ Ρούμπιν, ο οποίος προέτρεψε τον
Ιάπωνα συνάδελφό του Κιίτσι Μιγιαζάουα να ενεργήσει το ταχύτερο τα δέοντα για
την εξυγίανση του τραπεζικού συστήματος της Ιαπωνίας.

Η μείωση λοιπόν των επιτοκίων πρέπει να είναι και αυτή προϊόν της
αμερικανοϊαπωνικής «κοινής επίθεσης» κατά της οικονομικής κρίσης. Πρακτικά
όμως αποτελεί σημαντική καμπή στην τραπεζική και νομισματική πολιτική του
Τόκιο. Η Τράπεζα της Ιαπωνίας κρατούσε ήδη, τρία χρόνια τώρα, τα επιτόκια στο
εξαιρετικά χαμηλό επίπεδο του 0,5%, σε μία προσπάθεια να διατηρήσει ακλόνητο
το γιεν.

Με τη μείωση των επιτοκίων, η Ιαπωνία αποκαλύπτει τώρα ότι είναι διατεθειμένη
να βάλει νερό στο κρασί της σχετικά με το γιεν. Εγκαταλείπει τη σκληρή γραμμή
και αποδέχεται μία «ελεγχόμενη» εξασθένηση του εθνικού της νομίσματος για ν’
αποφύγει τα χειρότερα.

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΧΡΗΜΑ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ

Ταυτόχρονα η Τράπεζα της Ιαπωνίας ανήγγειλε ότι θα αυξήσει την ποσότητα του
κυκλοφορούντος χρήματος. Το χρήμα θα γίνει έτσι «φτηνότερο». Ο κίνδυνος
πληθωρισμού από την απελευθέρωση αυτή είναι προφανής, αλλά το Τόκιο ελπίζει
ότι η αύξηση της κίνησης στην αγορά θα ευνοήσει την υπόθεση της ανάπτυξης και
θα θέσει τέρμα στη στασιμότητα που μαστίζει τελευταία τον εσωτερικό οικονομικό
χώρο στην Ιαπωνία.

Σε εφαρμογή της πολιτικής αυτής, τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα της Ιαπωνίας
καλούνται τώρα να φανούν «συνεργάσιμα» και να ακολουθήσουν πολιτική που θα
τονώσει την εσωτερική ζήτηση ­ περιλαμβανομένης και της χορήγησης δανείων σε
μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις με συμφέροντες όρους.

Δεν είναι γνωστό ακόμη αν και πόσο σύντομα θα κάνει και η αμερικανική πλευρά
κάποιες ανάλογες κινήσεις. Για την ώρα, Ιάπωνες και Αμερικανοί παρακολουθούν
με ανησυχία τις διακυμάνσεις των νομισμάτων τους.

Το γιεν, που επί μία εβδομάδα είχε κρατηθεί ψηλά σε σχέση με το δολάριο,
σημείωσε κάμψη χθες ­ ήταν η πρώτη συνέπεια των νέων μέτρων. Αλλά οι Ιάπωνες
εξαγωγείς, τουλάχιστον, ήταν ικανοποιημένοι. Φτηνό γιεν σημαίνει αύξηση της
ζήτησης των ιαπωνικών προϊόντων στο εξωτερικό.