ΣΗΜΑΤΑ

… δεν έχουν πολλούς θαυμαστές στη Δύση. Όλο και υπάρχουν όμως μερικοί
Ευρωπαίοι που εκστασιάζονται μπροστά σε ορισμένα τριτοκοσμικά «μοντέλα». Την
περασμένη βδομάδα, συνεδρίασε στη Δανία η Διεθνής Ένωση Γυναικών (60
οργανώσεις από διάφορες χώρες). Μέσα στα πολλά που ακούστηκαν ήταν και η
μαρτυρία μιας πρόσφυγα για το πώς οι Ισλαμιστές εμποδίζουν τις Αφγανές να
εργάζονται, να σπουδάζουν και να πηγαίνουν στον γιατρό. Η Διεθνής Αμνηστία,
επίσης, κατήγγειλε ποικίλες πρακτικές των Ταλεμπάν ­ όπως η αποκοπή των
δακτύλων γυναικών που είχαν συλληφθεί με βαμμένα νύχια.

… ανέθεσαν στην Άνναμπελ Μίλλερ, υποδιευθύντρια του περιοδικού «Τάμπλετ»,
ακτιβίστρια των ανθρώπινων δικαιωμάτων, να σχολιάσει το συνέδριο. Το εξάστηλο
πόνημά της (29/8) θα προκαλέσει αγαλλίαση στην καρδιά κάθε γενναίου Ταλεμπάν.
Είναι ένας ύμνος στο αφγανικό «σύστημα ιδεών». Όχι πως η Μίλλερ παρασιωπά
οτιδήποτε. Όλα τα γράφει, και για τα σχολεία και για τους γιατρούς και για τα
κομμένα δάκτυλα. Αλλά αυτό είναι το πρόβλημα; διερωτάται. Ή η Δύση και ο
ιμπεριαλισμός; «Αν η Ένωση Γυναικών θέλει να έχει κάποια αξιοπιστία ­ λέει ­
πρέπει να ξεκαθαρίσει ότι δεν υπηρετεί τον Δυτικό πολιτισμικό ιμπεριαλισμό,
κάτι που θ’ ανάγκαζε πλήθος γυναίκες σε όλον τον κόσμο να απαρνηθούν την ηθική
και πνευματική κληρονομιά τους χάριν της ηθικής σύγχυσης που τυραννά τόσους
και τόσους νέους της Δύσης».

… μήπως δεν έπεισε αρκετά (για την ηθική ορθότητα των Ταλεμπάν), η
αρθρογράφος επισημαίνει ότι, επιτέλους, έχει και όρια το δικαίωμα των Δυτικών
ν’ ασχολούνται με τα ήθη και τον πολιτισμό άλλων λαών. Ας μη λησμονούν οι
διάφοροι υπέρμαχοι των ανθρώπινων δικαιωμάτων, γράφει, ότι «ανθρώπινο δικαίωμα
είναι και η ελευθερία στη θρησκεία». Βέβαια, παραδέχεται η αρθρογράφος, το
κόψιμο δακτύλων επειδή η κάτοχός τους είχε βάψει τα νύχια της αποτελεί
«κατάχρηση ανθρώπινου δικαιώματος (sic). Αλλά το τσαντόρ είναι
θρησκευτική/πολιτισμική πρακτική. Ο γάμος με το ζόρι, επίσης, είναι παραβίαση
δικαιώματος. Ο γάμος με συνοικέσιο όμως, όταν μάλιστα συμφωνούν και οι γονείς,
είναι θρησκευτική πρακτική». Η Μίλλερ συμφωνεί ότι ο φονταμενταλισμός περιέχει
τον κίνδυνο της μισαλλοδοξίας. Αλλά δεν απαντάται μόνο στους μουσουλμάνους,
λέει. «Στο κάτω κάτω, ο όρος φονταμενταλιστής (ο προσηλωμένος στην κατά γράμμα
ερμηνεία των ιερών κειμένων) χρησιμοποιήθηκε πρώτη φορά για τους Προτεστάντες
της Βόρειας Αμερικής, που θεωρούσαν την Αγία Γραφή μήνυμα απ’ ευθείας Θεϊκό,
μη επιδεχόμενο αποκλίνουσες ερμηνείες».

… αυτές περιέχουν συχνά ένα ποσοστό αθωότητας, αν και δεν τους λείπει η
επωδός περί ενοχής, πάντοτε, της Αμερικής και των Δυτικών (ως πρώτων
διδαξάντων τον φονταμενταλισμό). Έχουν επίσης ένα στοιχείο αυτοαναίρεσης. Το
ότι «κι εμείς ήμασταν κάποτε έτσι», όπως και η αναμφισβήτητη ύπαρξη
«πολιτισμικού ιμπεριαλισμού» της Δύσης, δεν νομιμοποιεί τους παντοίους
Ταλεμπάν, απλώς τους εξηγεί. Και η Ελλάδα είχε κάποτε δούλους. Και η Ευρώπη
Μεσαίωνα. Παραγνωρίζουν δηλαδή οι αναλύσεις αυτές το ίδιο τους το βασικό
επιχείρημα. Ότι η ανάπτυξη των πολιτισμών είναι, ατυχώς, ασύγχρονη. Ούτε όλοι
ξεκίνησαν μαζί, ως γνωστόν, ούτε το στροφόμετρο είναι στάνταρ, και ούτε έχουν
όλοι οι λαοί διανύσει τα ίδια χιλιόμετρα. Απέναντι στη βαρβαρότητα που ποζάρει
ως επανάσταση χρειάζεται ίσως λιγότερη, ας την πούμε, ευπιστία.