ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Με διαμετρικά αντίθετες ιδέες

Τόσο η κυβέρνηση του προέδρου Γιέλτσιν, όσο και οι Κομμουνιστές που κυριαρχούν
στο Κοινοβούλιο, έχουν σκεφθεί πολλούς τρόπους προκειμένου να απομακρύνουν την
απειλή της οικονομικής κατάρρευσης και του κοινωνικού χάους από τη χώρα. Το
μόνο πρόβλημα είναι πως οι ιδέες τους είναι διαμετρικά αντίθετες.

Σκίτσο του Ίνγκραμ Πιν, από τους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς»

ΣΠΑΝΙΑ, είναι η αλήθεια, έχει γνωρίσει η σύγχρονη Ιστορία πολιτικό «ζευγάρι»
πιο αταίριαστο από αυτό της Ρωσίας. Κατά συνέπεια, θα είναι πολύ δύσκολο να
καταλήξουν, ο Γιέλτσιν και οι Κομμουνιστές, σε κάποιο είδος συμβιβασμού. Αυτό
δεν σημαίνει όμως ότι οι Δυτικοί έχουν λόγους να καγχάζουν. Αρκεί μία ματιά
στα τελευταία έξι χρόνια της συνύπαρξης Ρεπουμπλικανών και Δημοκρατικών στην
πολιτική σκηνή των ΗΠΑ, για να διαπιστώσει κανείς ότι η δημοκρατία, στην
πράξη, δεν προσφέρει ένα πολύ ελκυστικό θέαμα.

Το πρόβλημα, βέβαια, έγκειται στο ότι οι περισσότερες δυτικές δημοκρατικές
χώρες αποδέχονται την υπεροχή του νόμου και τη διάκριση των τριών εξουσιών. Η
Ρωσία όμως παραμένει, παρά την αλματώδη πρόοδο που έχει σημειώσει, ένας τόπος
όπου οι φήμες για επικείμενο πραξικόπημα αντιμετωπίζονται με σοβαρότητα. Ένας
τόπος όπου η δημοτικότητα ­ ή η έλλειψη δημοτικότητας ­ του προέδρου έχει
επιπτώσεις όχι μόνο στη δύναμη αλλά και στη νομιμότητά του.

Ας αναλογιστούμε κάποιες από τις υπάρχουσες αντιφάσεις: Ο Γιέλτσιν και ο
εντολοδόχος πρωθυπουργός του, Βίκτορ Τσερνομίρντιν, έχουν καταλήξει στο
συμπέρασμα ότι η σωτηρία της Ρωσίας βασίζεται στην υιοθέτηση ενός καπιταλισμού
δυτικού τύπου, έστω και αν μία μικρή ομάδα μεγαλοεπιχειρηματιών χρειαστεί να
τον προσαρμόσει στα δεδομένα της χώρας. Το Κομμουνιστικό Κόμμα, υπό την ηγεσία
του Γκενάντι Ζιουγκάνοφ, φιλοδοξεί να ξαναδεί τις μεγαλύτερες βιομηχανίες και
τις τράπεζες της χώρας να τελούν υπό κρατικό έλεγχο.

Ο Τσερνομίρντιν έχει δεσμευτεί να κάνει οτιδήποτε περνά από το χέρι του
προκειμένου να πείσει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο να συνεχίσει να διανέμει
τμηματικά το δάνειο, ύψους 22,6 δισεκατομμυρίων δολαρίων, που συμφωνήθηκε τον
περασμένο μήνα. Ο Ζιουγκάνοφ έχει δηλώσει ότι επιθυμεί επαναδιαπραγμάτευση των
όρων του δανείου, προκειμένου να γίνει λιγότερο «πικρή» η γεύση που θα αφήσει,
μακροπρόθεσμα, στον μέσο Ρώσο.

Ο Τσερνομίρντιν κάνει λόγο για μία Ρωσία «εξευρωπαϊσμένη». Ο Ζιουγκάνοφ
αναπολεί τις «παλιές καλές ημέρες». Και το εθνικιστικό μπλοκ του ρωσικού
Κοινοβουλίου εξακολουθεί να θυμάται με τρυφερότητα την εποχή των Τσάρων. Ο
Ζιουγκάνοφ ζητά την παραίτηση του προέδρου Γιέλτσιν και τη μεταβίβαση μεγάλου
μέρους της εξουσίας του στη Δούμα μέσω ενός νέου Συντάγματος. Και ο
Τσερνομίρντιν… Οτιδήποτε και να σκέφτεται σχετικά ο Τσερνομίρντιν, ο
Γιέλτσιν εξακολουθεί να είναι πρόεδρος της χώρας και, προς το παρόν, αρκείται
στο να χρονοτριβεί.

Η Ρωσία όμως πρέπει γρήγορα να αντιδράσει. Και για τον Αλεξάντερ Λέμπεντ, η
απόφαση που πρέπει να πάρει είναι απλή: «Αποδοχή του πρωθυπουργού, σύσταση
μίας νέας ομάδας δυναμικών ατόμων και παρουσίαση ενός προγράμματος που θα
οδηγήσει τη χώρα μακριά από την κρίση», συνέστησε την Κυριακή. «Είτε αυτό θα
γίνει», επεσήμανε, «είτε θα επέλθει ολική καταστροφή».