ΠΡΟΣΩΠΑ Η πολύτιμη ελευθερία της έκφρασης

Ο Νόαμ Τσόμσκυ μίλησε για πρώτη φορά σε γαλλική εφημερίδα έπειτα από 10
χρόνια· και επανέλαβε θέσεις που είχαν προκαλέσει τις επικρίσεις της γαλλικής διανόησης.

Νόαμ Τσόμσκυ. «Το κράτος δεν πρέπει να μπορεί να καθορίζει τι είναι αλήθεια, έστω κι αν έχει δίκιο»

ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΟΣ, φιλόσοφος, διανοούμενος της Αριστεράς, από τους σφοδρότερους
επικριτές της αμερικανικής διπλωματίας και από τους πιο ένθερμους υποστηρικτές
των καταπιεσμένων λαών του Τρίτου Κόσμου, ο Νόαμ Τσόμσκυ είχε κρατηθεί από τη
δεκαετία του ’80 μακριά από την πνευματική σκηνή της Γαλλίας. Ο λόγος ήταν
κυρίως η πολεμική που δέχθηκε όταν έγραψε τον πρόλογο σ’ ένα λίβελο του
γνωστού αρνητή του Ολοκαυτώματος Ρομπέρ Φωρισσόν υποστηρίζοντας το δικαίωμα να
εκφράζονται ελεύθερα όλες οι «απόψεις». Η Ναντίν Φρεσκό, ο Πιερ Βιντάλ-Νακέ, ο
Αλαίν Φινκιελκρώτ αντέδρασαν με αγανάκτηση, ο Τσόμσκυ θέλησε να δικαιολογηθεί
εκδίδοντας, το 1984, την «Απάντηση στους παρισινούς επικριτές μου» και ο
Βιντάλ-Νακέ του ανταπάντησε το 1987 με τους «Δολοφόνους της Μνήμης». Δέκα
χρόνια μετά, η «Μοντ» επανέρχεται: δεν θα ήταν άραγε προτιμότερο, προς όφελος
της ελευθερίας και της δημοκρατίας, να περιορίζεται το δικαίωμα έκφρασης
ορισμένων εχθρών της ελευθερίας και της δημοκρατίας; «Αυτή είναι η θέση του
Γκαίμπελς, του Ζντάνοφ και του Χομεϊνί και δεν είμαι σύμφωνος», απαντά ο
Τσόμσκυ. «Η ελευθερία της έκφρασης είναι ουσιώδης για τον άνθρωπο, ένα
δικαίωμα που δεν μπορούμε να του στερήσουμε».

Ο Τσόμσκυ πιστεύει πως το κράτος δεν έχει το δικαίωμα να ορίζει τι είναι
αλήθεια ούτε να τιμωρεί τις παρεκκλίσεις από την αλήθεια, είτε πρόκειται για
το Ιράν που τιμωρεί τον Ρούσντι είτε για τη Γαλλία που τιμωρεί τον Μπέρναρντ
Λιούις (τον Αμερικανό πανεπιστημιακό που αμφισβήτησε την αρμενική γενοκτονία).
«Το Κράτος δεν πρέπει να μπορεί να καθορίζει την αλήθεια, έστω κι αν έχει
δίκιο: δεν είναι δική του δουλειά. Όσο σκανδαλώδεις κι αν είναι οι ιδέες σας,
αν δεν έχετε το δικαίωμα να τις εκφράσετε, χάνεται η ουσία της δημοκρατίας και
της ελευθερίας», τονίζει ο Τσόμσκυ, για τον οποίο η ελευθερία της έκφρασης
προστατεύεται «εφόσον δεν καταλήγει σε συμμετοχή σε εγκληματικές πράξεις».

«Ας πάρουμε την άρνηση του Ολοκαυτώματος», εξηγεί. «Στις Ηνωμένες Πολιτείες
καθηγητές πανεπιστημίου εκδίδουν βιβλία στα οποία αρνούνται το Ολοκαύτωμα και
ουδείς τους δίνει την παραμικρή σημασία, είναι σαν μια μικρή αίρεση
παραφρόνων. Αν εξέχοντες ιστορικοί έπαιρναν μια ολόκληρη σελίδα της “Νιου
Γιορκ Τάιμς” για να καταγγείλουν αυτούς τους καθηγητές, η υπόθεση θα έπαιρνε
διαστάσεις και οι αρνητές του Ολοκαυτώματος θα αποκτούσαν τεράστια
δημοσιότητα». «Η θέση μου για το Ολοκαύτωμα», υπογραμμίζει, «παραμένει αυτή
που έγραψα πριν από τριάντα χρόνια: πρόκειται ασυζητητί για τη χειρότερη
φρικαλεότητα της ανθρώπινης ιστορίας. Αν όμως κάποιοι έχουν άλλες θέσεις για
το θέμα αυτό, πρέπει να έχουν το δικαίωμα να τις εκφράσουν».