[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

ΑΝΘΗΣΗ γνωρίζει το τελευταίο διάστημα η επιστολογραφία στη χώρα μας και δη
στον τομέα της πολιτικής και ειδικότερα στο πεδίο της ενδοκυβερνητικής
πολιτικής. Ο βουλευτής Παντελής Οικονόμου «άνοιξε» τον δρόμο και μόλις προχθές
τον ακολούθησε ο υπουργός Παιδείας κ. Γεράσιμος Αρσένης, με τον αυτό αποδέκτη,
τον Πρωθυπουργό.

Η άγνοια του ακριβούς κειμένου των προς τον κ. Σημίτη επιστολών καθιστά
αδύνατη τη συγκαταλογή των συγκεκριμένων επιστολών σε έναν από τους 21 τύπους
που καθόρισε ο φιλόσοφος Δημήτριος Φαληρέας (φιλικός, συστατικός, μεμπτικός,
ονειδιστικός, ερωτικός, απειλητικός, νουθετικός, συγχαριστικός, απευχαριστικός
κ.λπ.). Πάντως, ένα είναι βέβαιο, ότι θα διακινούνται εντός του μνημειώδους
ορισμού του νεοπλατωνικού φιλοσόφου Πρόκλου, σύμφωνα με τον οποίο «επιστολή
μεν ουν εστί ομιλία εγγράμματος απόντος προς απόντα γινομένη και χρειώδη
σκοπόν εκπληρούσα, ερεί δε τις εν αυτή ά παρών τις προς παρόντα» (επιστολή
είναι η με τον γραπτό λόγο επικοινωνία απόντος προς απόντα, η οποία εκπληρώνει
μια ορισμένη ανάγκη. Θα πει κανείς με την επιστολή εκείνα τα οποία θα έλεγε,
όταν είχε απέναντί του εκείνον προς τον οποίον απευθύνεται).

Από τις περί ου ο λόγος επιστολές αναμφιβόλως δεν θα απουσιάζει η Χάρη, που
σύμφωνα με τον Γρηγόριο τον Νανζιανζηνό, «αυτή (η χάρη) επιτυγχάνεται εάν δεν
γράφουμε ούτε με ξηρότητα, ούτε με έλλειψη κομψότητας, χωρίς όμως να κάνουμε
κατάχρηση αυτών».

Κυρίως, όμως, την επισήμανση του μεγάλου αυτού δημιουργού της Χριστιανικής
Γραμματείας: «Των γραφόντων επιστολάς οι μεν μακρότερα γράφουσι ήπερ εικός, οι
δε και λίαν ενδεέστερα και αμφότεροι του μετρίου διαμαρτάνουσι…». (Απ’
εκείνους που γράφουν επιστολές, άλλοι μακρολογούν πέρα από το αναγκαίο, άλλοι
με υπερβολική συντομία. Και οι πρώτοι και οι δεύτεροι εξέρχονται από τα όρια
του μέτρου).

Οι επιστολές «στέλονται σαν δώρο» (Χέρχερ, «Συλλογή Ελλήνων Επιστολογράφων»)
και επομένως το ύφος τους θα εναρμονίζεται προς τις συμβουλές της μαρκησίας
ντε Σεβινιέ: «Εύστροφο πνεύμα, απέραντος ορίζοντας ιδεών, ποικιλία συναισθημάτων».

Τέλος, οι επιστολογράφοι, ως εκ της φύσης του αξιώματός τους, τακτικοί
συνομιλητές του Πρωθυπουργού, θα ακολούθησαν στη σύνταξη των προς τον κ.
Σημίτη επιστολών τις επιτυχέστατες οδηγίες του Φιλοστράτου του Λήμνιου: «Είναι
ανάγκη να στολίζουμε τις επιστολές με αρχαϊκές φράσεις. Και το περιεχόμενό
τους να διακρίνεται για τη σαφήνεια και τη μετρημένη συντομία. Διότι η αληθινή
σαφήνεια είναι οπωσδήποτε η βασίλισσα του γραπτού λόγου…».

Είναι δυνατόν να αρνηθεί κανείς ότι η προς τον Πρωθυπουργόν «επιστολογραφία»
διευρύνει το οικείο κεφάλαιο της Ελληνικής Γραμματείας; Το έχει σημειώσει,
άλλωστε, ο ιδρυτής του ΠΑΣΟΚ προς επιστολογράφο αποπεμφέντα υπουργό του:
«Έγραψες ιστορία…».