ΣΗΜΑΤΑ

… τον τόπο ­ ή και τον τρόπο ­ που ζεις, γιατί παντού κυριαρχεί η ασχήμια, η
αδιαφορία και η ευτέλεια, τότε, όχι σπάνια, έχεις τη διάθεση να καταστρέψεις
και το λίγο καλό που υπάρχει. Αρχίζει και σ’ ενοχλεί, σε απορρυθμίζει. Την
παρατήρηση αυτή είχε κάνει ο Λε Κορμπυζιέ μιλώντας για τις πόλεις του καιρού
μας. Προσπαθούσε να εξηγήσει γιατί οι πολίτες (και οι κυβερνήσεις) που τις
κατοικούν δεν μάχονται αρκετά για να σώσουν τα λιγοστά όμορφα κτίρια ή το
ελάχιστο πράσινο που έχει μείνει ολόγυρα, αλλά αντίθετα αδιαφορούν γι’ αυτά ­
όταν δεν θέλουν κιόλας να τα βγάλουν απ’ τη μέση. Η ασχήμια, πίστευε ο
Γαλλοελβετός δάσκαλος, έχει πολύ μεγαλύτερη ικανότητα επέκτασης απ’ ό,τι η
ομορφιά. Γι’ αυτό καίγονται τα δάση, γι’ αυτό ανθεί η πυρομανία. Οι εμπρηστές
δεν ζουν σε πόλεις που τους είναι φιλικές, πόλεις που σε καλούν να τις
σεβαστείς για το κάλλος τους, τη λειτουργικότητα ή την ζεστασιά τους. Και τα
δάση που καίγονται δεν είναι δάση αγαπημένα. Είναι δάση ξεχασμένα, αγγαρεία
και άχθος γι’ αυτούς που είχαν ταχθεί να τα φρουρούν, δάση αυτόκλητα και
ανεπίσκεπτα. Τα περισσότερα, μόνα τους θέλησαν και φύτρωσαν. Μας ρώτησαν;

… που δεν ανήκουν στην παραδοσιακή, την κλασική κατηγορία των οικοπεδοφάγων
­ διόλου ευκαταφρόνητη βέβαια, αλλά πιο αναγνωρίσιμη ­ κατατάσσονται συχνά σε
δύο νέες κατηγορίες, για τις οποίες γίνεται πολύς λόγος τελευταία σε
δημοσιεύματα στη Γαλλία, στην Ισπανία, στην Ιταλία, αλλά και στην Καλιφόρνια.
Η μία κατηγορία είναι οι «πυροτρομοκράτες». Άνεργοι, συχνά ανήλικοι, απόκληροι
ή απόβλητοι (πραγματικά ή ενδιαθέτως), αυτοί οι μουτζαχεντίν των δρυμών
μεταλαμπαδεύουν σε λόγγους και λιβάδια τη λύσσα που τους καίει για την
αποτυχία ή για την ατυχία τους στην ζωή. Νοιώθουν χτυπημένοι. Τραυματίες. Και
η «πυροτρομοκρατία» είναι η απάντησή τους: «Κατά παντός υπευθύνου» για τη
μοίρα τους ­ πλην βεβαίως του εαυτού τους.

… «σχολή» εμπρηστών συνδέεται με την πυρολατρία. Εδώ δεν πρόκειται για
απάντηση αλλά για…. πρόταση. Ο πυρολάτρης έχει ανάγκη τη φωτιά ως μέσο
καθαρμού. Λιγότερο καταπιεσμένος από τον πυροτρομοκράτη, βρίσκεται πλησιέστερα
στον Νέρωνα. «Καθαρίζει» το τοπίο για να ζήσει τον ίλιγγο του θεάματος, για ν’
απολαύσει τα τρομαγμένα ανθρωπάκια που τρέχουν με τους κουβάδες και για να μας
δείξει ένα «δρόμο» πέρα και έξω από τις πεζές, τις ταπεινές καθημερινές μας
ενασχολήσεις. Ορισμένοι σχολιαστές των τελευταίων εμπρησμών στη Γαλλία και
στην Ιταλία είδαν στη στάση αυτή μία κάπως προωθημένη εκδοχή των μηνυμάτων και
της νοοτροπίας που καλλιεργούνται στο περιθώριο ολιστικών συστημάτων, τύπου
New Age.

… της φωτιάς ως καθαρτήριας πνοής, και μαζί ως έκφρασης ζωτικότητας, υπάρχει
στον άνθρωπο χιλιάδες χρόνια τώρα ­ από τον Ζαρατούστρα και τον Παρσισμό, την
αρχαία θρησκεία του Ιράν, μέσω των λαμπάδων στα Ελευσίνια ή των πυρσών στις
ρωμαϊκές Εστιάδες, ως τις δάδες στις γιορτές των Ερυθροδέρμων ή τις «άσβεστες
φλόγες» που έκαιγαν στα σοβιετικά μνημεία, και που με τη μια ή την άλλη μορφή
συντηρούνται ακόμη σε κάθε λογής «ιερά» της Ανατολής και της Δύσης. Μόνο που
επείγει βέβαια, μέσα σ’ όλες αυτές τις ιστορικές γραφικότητες ­ και προτού
πολιτικοποιηθούν και οι εμπρησμοί ­ να βρεθούν εν τέλει οι πυρπολητές, είτε
οικοπεδοφάγοι είναι είτε Νέρωνες είτε μουτζαχεντίν, και να οδηγηθούν στον
κατάλληλο ­ στενό και άδενδρο ­ χώρο που τους περιμένει.