Το παιχνίδι των αγωγών

Κόσμος πάει κι έρχεται στην Κασπία. Τούρκοι, Αμερικανοί και Ιταλοί παίζουν
άγρια στο παιχνίδι των αγωγών που θα μεταφέρουν τον μαύρο χρυσό στη Δύση. Και
οι Ρώσοι κάνουν επίδειξη δυνάμεως στην περιοχή.

ΕΚΤΕΤΑΜΕΝΑ στρατιωτικά γυμνάσια άρχισε προχθές η Ρωσία στον Βόρειο Καύκασο, σε
μια προσπάθεια να δείξει ότι παραμένει υπό τον έλεγχό της η περιοχή. Τα
γυμνάσια κατήγγειλε ο Τσετσένος ηγέτης Ασλάν Μασχάντοφ, ο οποίος ετοιμάζεται
να δεχθεί τον Ρώσο πρωθυπουργό Σεργκέι Κιριένκο στο Γκρόζνι. Ο Μασχάντοφ είπε
ότι οι πιέσεις της Μόσχας προς την Τσετσενία κινδυνεύουν να αποσταθεροποιήσουν
την περιοχή. Μαζί του συμφώνησε και ο Βίκτορ Τσερνομίρντιν, πρώην πρωθυπουργός
της Ρωσίας.

Ο Μασχάντοφ θα ζητήσει από τον Κιριένκο τα χρήματα που υποσχέθηκε η Μόσχα στην
Τσετσενία για την αποκατάσταση των ζημιών του πολέμου.

ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΤΩΝ ΤΑΛΕΜΠΑΝ

Όπως και με τους Τσετσένους, τα πετρελαιοφόρα κοιτάσματα της Κασπίας φέρνουν
τους Ρώσους πιο κοντά και με άλλους παλιούς εχθρούς.

Πέρασαν δέκα χρόνια από τότε που οι Ρώσοι διέσχισαν τον ποταμό Αμού Ντάρια,
εγκαταλείποντας ηττημένοι το Αφγανιστάν. Τώρα, επιστρέφουν ξανά, αυτή τη φορά
για τα πετρέλαια. Και παίρνουν μέρος σε έναν «άγνωστο πόλεμο», στο πλευρό των
ανταρτών που πολεμούν τους Ταλεμπάν, τους φανατικούς ισλαμιστές που ελέγχουν
τα δύο τρίτα της χώρας. Οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών πιστεύουν ότι
πρόκειται για μια ευρύτερη στρατηγική της Μόσχας, που αποσκοπεί στην απόκτηση
επιρροής την Κεντρική Ασία και στα πετρελαιοφόρα κοιτάσματά της.

Αυτή τη φορά, η Ρωσία δεν στέλνει στρατεύματα στη χώρα όπου στη διάρκεια της
εννεαετούς ρωσικής κατοχής έχασαν τη ζωή τους περισσότεροι από 13.000 Ρώσοι
στρατιώτες. Στέλνει όμως βαρύ οπλισμό και εκπαιδευτές στη «Βόρεια Συμμαχία»,
τους αντάρτες που κατέχουν το ένα τρίτο της χώρας, στο ορεινό βόρειο
Αφγανιστάν. Αν αυτός ο οπλισμός πηγαίνει στους μουζαχεντίν του Αχμέντ Σαχ
Μασούντ, τους οποίους είχε χρησιμοποιήσει στη δεκαετία του 1980 η CIA του
Ρόναλντ Ρίγκαν για να διώξει τους Ρώσους από το Αφγανιστάν, λίγο ενδιαφέρει τη
Μόσχα. Σήμερα, στόχος της είναι να διασφαλίσει τα πετρέλαια της Κασπίας.

ΡΩΣΟΪΡΑΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ

Αχμέντ Σαχ Μασούντ. Τώρα, η Μόσχα υποστηρίζει τον πρώην εχθρό της

Γι’ αυτό συνεργάζεται ακόμη και με το Ιράν, εναντίον των Ταλεμπάν. Το Ιράν
δίνει περισσότερα πολεμοφόδια στους αντάρτες από ό,τι η Ρωσία.

Η αυξανόμενη ρωσική παρουσία στο Αφγανιστάν υποβιβάζει τον αμερικανικό ρόλο
στην περιοχή, όπου οι ΗΠΑ δραστηριοποιούνται μόνο μέσω μερικών αμερικανικών
εταιρειών πετρελαίου. Τα κοινά συμφέροντα της Μόσχας και της Τεχεράνης για τον
έλεγχο των πετρελαίων της Κεντρικής Ασίας υπαγορεύουν τη στρατηγική
ρωσοϊρανική συνεργασία. Ο συνεχιζόμενος εμφύλιος πόλεμος στο Αφγανιστάν δεν
επιτρέπει στις δυτικές πετρελαϊκές εταιρείες να εγκαταστήσουν αγωγούς στο
αφγανικό έδαφος. Η Ρωσία και το Ιράν θέλουν να ελέγξουν την εκμετάλλευση των
πλούσιων κοιτασμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου της Κασπίας. Και να
περιορίσουν την επιρροή της Ουάσιγκτον και των αμερικανικών εταιρειών
πετρελαίου στην περιοχή.

ΣΚΑΝΔΑΛΑ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

Όμως, τα πετρέλαια της Κασπίας φαίνεται ότι βρίσκονται και πίσω από τον
πρόσφατο ανασχηματισμό της κυβέρνησης της Γεωργίας. Ο πρόεδρος της χώρας
Έντουαρντ Σεβαρντνάντζε απέλυσε όλη την κυβέρνηση, πλην τριών υπουργών. Οι
φήμες για σκάνδαλα που κυκλοφορούσαν τον τελευταίο καιρό, μύριζαν πετρέλαιο.

Παρά τη διαμάχη της Γεωργίας με το Τουρκμενιστάν για τα πετρέλαια, πολιτικοί
αναλυτές εκτιμούν ότι ο σαρωτικός ανασχηματισμός δεν θα θέσει σε κίνδυνο το
σχέδιο για την κατασκευή αγωγού που θα μεταφέρει πετρέλαιο από το
Αζερμπαϊτζάν, μέσω Γεωργίας, στη Μαύρη Θάλασσα. Πάντως, οι Αμερικανοί θέλουν
αυτόν τον αγωγό, που θα ξεκινάει από το Μπακού, να καταλήγει στο Τζεϊχάν της
Τουρκίας. Και γι’ αυτόν τον λόγο, ο Αμερικανός απεσταλμένος Ρίτσαρντ
Μόρνινγκσταρ αλωνίζει την περιοχή, μαζί με Τούρκους αξιωματούχους.

ΙΤΑΛΟΤΟΥΡΚΙΚΕΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Τις τουρκικές πρωτοβουλίες στην περιοχή παρακολουθεί από κοντά και η Ιταλία,
που είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της Τουρκίας. Στη συνάντησή
του με τον Μεσούτ Γιλμάζ, τη Δευτέρα, στην Άγκυρα, ο Ιταλός πρωθυπουργός
Ρομάνο Πρόντι συζήτησε, μεταξύ άλλων, σχέδια για κοινές ιταλοτουρκικές
επενδύσεις στην περιοχή της Κεντρικής Ασίας.