Αλλαγές στη Δικαιοσύνη

«Καυτός» μήνας αναμένεται ο Αύγουστος για το χώρο της Δικαιοσύνης, καθώς ο
υπουργός Δικαιοσύνης Ευαγ. Γιαννόπουλος προωθεί τις προσεχείς ημέρες στη Βουλή
το πολυνομοσχέδιο που καταρτίζεται τον τελευταίο χρόνο και οδηγεί σε
σημαντικές αλλαγές, οι οποίες προκαλούν, ωστόσο, τις αντιδράσεις δικαστών και δικηγόρων.

ΜΕ ΤΟ πολυνομοσχέδιο, όπως είναι γνωστό, επέρχονται αλλαγές σε όλη την κλίμακα
της Δικαιοσύνης, επηρεάζοντας τόσο την απονομή του Δικαίου (με την κατάργηση ή
την τροποποίηση ποινικών ή αστικών διατάξεων) όσο και τη διοικητική λειτουργία
των δικαστηρίων.

Με το προτεινόμενο σχέδιο νόμου, μεταξύ άλλων, προβλέπεται:

* Η κατάργηση των Ειρηνοδικείων και η μετατροπή τους σε Μονομελή Πρωτοδικεία.
Οι 660 ειρηνοδίκες θα ενταχθούν στο Σώμα των πρωτοδικών και των εισαγγελέων
πρωτοδικών, ενώ στην πορεία ως έδρες Πρωτοδικείων θα διατηρηθούν μόνον όσα
(πρώην) Ειρηνοδικεία βρίσκονται σε ακριτικές ή περιοχές απομακρυσμένες από
έδρες Πρωτοδικείων. Για τις συγκεκριμένες ρυθμίσεις, πάντως, έχουν ήδη
εκφράσει αντιρρήσεις αρκετοί δικηγορικοί σύλλογοι της χώρας, σε αντίθεση με
τον δικαστικό κλάδο που βλέπει να υλοποιείται ένα πάγιο αίτημά του.

* Η ενίσχυση του θεσμού των ενόρκων, με την αύξηση (από 4 σε 6) των λαϊκών
δικαστών στα ορκωτά δικαστήρια. Ο αριθμός των τακτικών δικαστών παραμένει
σταθερός (3), αλλά με αυτή την αλλαγή διαφωνεί ο δικαστικός κλάδος που έχει
ζητήσει μάλιστα την πλήρη κατάργηση των ορκωτών δικαστηρίων και τη συγκρότησή
τους αποκλειστικά από τακτικούς δικαστές.

* Η ευνοϊκότερη μεταχείριση των τοξικομανών που συλλαμβάνονται με
μικροποσότητες ναρκωτικών προκειμένου να εξασφαλίσουν τη δόση τους
(«βαποράκια»). Στο εξής οι συγκεκριμένοι τοξικομανείς θα διώκονται σε βαθμό
πλημμελήματος, ενώ οι ευεργετικές διατάξεις του νόμου (αναστολή εκτέλεσης
ποινής κ.ά.) θα εφαρμόζονται και για όσους έχουν αποτοξινωθεί με δικά τους
μέσα (όπως η γνωστή περίπτωση Πουρσανίδη).

* Η δυνατότητα του υπουργού Δικαιοσύνης να παρέχει «γενικές οδηγίες για την
εύρυθμη λειτουργία δικαστηρίων και εισαγγελιών» και να αποστέλλει στις
εισαγγελικές αρχές εγκυκλίους ως προς την αντιμετώπιση του οργανωμένου
εγκλήματος ή συγκεκριμένων εγκληματιών. Ακόμη καταργείται νομοθετική διάταξη
του 1988 που θεσπίζει, κατά το υπουργείο Δικαιοσύνης, «υποχρέωση» των προέδρων
των Ανωτάτων Δικαστηρίων να συγκαλούν την (διοικητική) Ολομέλεια των
δικαστηρίων, ώστε να γνωμοδοτήσει για θέματα γενικότερου ενδιαφέροντος, και
στο εξής η Ολομέλεια θα συγκαλείται «αυτοβούλως» από τον πρόεδρο. Η
συγκεκριμένη διάταξη, ωστόσο, αναμένεται να ανοίξει νέο κύκλο έντασης ανάμεσα
στο υπουργείο και την ηγεσία του Αρείου Πάγου, καθώς υποστηρίζεται ότι
στρέφεται εναντίον της

* Πιο αυστηρή αντιμετώπιση για το αδίκημα της τοκογλυφίας, το οποίο στο εξής
θα διώκεται αυτεπαγγέλτως και όχι κατόπιν μήνυσης των θυμάτων τοκογλύφων.

* Η άρση του αξιοποίνου της μη καταβολής ασφαλιστικών εισφορών από τη στιγμή
που ο υπόχρεος εξοφλήσει τις οφειλές του, καθώς και η παύση της δίωξης για
ακάλυπτη επιταγή, εφόσον ο κάτοχός της δηλώσει ότι δεν επιθυμεί τη δίωξη του
κατηγορούμενου εκδότη της.

* Ο καθορισμός ορίου 500.000 δραχμών για την εισαγωγή μιας υπόθεσης στο
Συμβούλιο της Επικρατείας. Στο εξής κάθε υπόθεση μικρότερης οικονομικής αξίας
θα εκδικάζεται από τα τακτικά διοικητικά δικαστήρια.

* Η σύσταση 10 ακόμη ιατροδικαστικών υπηρεσιών στις εφετειακές έδρες της χώρας
(εκτός Λεκανοπεδίου) και η κατάργηση της θέσης των γενικών διευθυντών των
γραμματειών στα μεγάλα δικαστήρια της χώρας, εκτός του Πρωτοδικείου και της
Εισαγγελίας Πρωτοδικών Αθήνας.

Με το πολυνομοσχέδιο προβλέπεται ακόμη η διαγραφή των τόκων στα δάνεια που
έχουν πάρει νέοι δικηγόροι (έως 5 έτη δικηγορίας) από το Ταμείο Νομικών, ενώ
σε νέους δικηγόρους θα χορηγούνται στο εξής είτε άτοκα δάνεια είτε με επιτόκιο
έως 4% ετησίως.

Παράλληλα, ορίζεται ότι καθηγητές ΑΕΙ θα απέχουν υποχρεωτικά από τα καθήκοντά
τους εάν καταδικαστούν, έστω και σε πρώτο βαθμό, για σειρά αδικημάτων όπως
κλοπή, απάτη, πλαστογραφία, ψευδορκία, συκοφαντική δυσφήμηση ή εγκλήματα κατά
της γενετήσιας ελευθερίας.