Δεν φθάνει μόνο η αγάπη μας

Ακούνε κλασική μουσική τα τελευταία επτά χρόνια. Για πολλές ώρες κάθε μέρα.
Όχι επειδή αρέσει στους ίδιους. Αλλά γιατί την προτιμούν τα… φυτά τους.
Άλλωστε, σύμφωνα με πειράματα που έκαναν οι Ιάπωνες, οι ντομάτες αγαπούν την
κλασική μουσική και μεγαλώνουν καλύτερα με τη συνοδεία της.

Γιώργος Παπαγιαννάκης. Θα ξεναγήσει αύριο στο θερμοκήπιό του τον Πρωθυπουργό και θα του δείξει τις μεθόδους βιολογικής φυτοπροστασίας που χρησιμοποιεί για τις ντομάτες του

Τη συμβουλή των Ιαπώνων ακολουθούν λοιπόν ο Γιώργος Παπαγιαννάκης και η
σύζυγός του Μαρία, στο θερμοκήπιο με τις ντομάτες που διατηρούν στη Νέα
Επίδαυρο, με αυστηρά βιολογικές μεθόδους φυτοπροστασίας. Αυτό που επέλεξε να
επισκεφθεί αύριο ο Πρωθυπουργός κ. Κώστας Σημίτης για να ενημερωθεί για τις
βιολογικές καλλιέργειες και τα προβλήματα των νέων αγροτών.

ΕΦΥΓΑΝ

Το 1991, το ζευγάρι άφησε πίσω του το άγχος, το καυσαέριο και την αποξένωση
της Αθήνας αναζητώντας την ηρεμία τους. Ο Γιώργος, τότε 25 χρόνων, δούλευε στο
Χρηματιστήριο και η Μαρία είχε τελειώσει τη Σχολή Καλών Τεχνών. Από γεωργία
δεν είχαν ιδέα. Ούτε κανένας στις οικογένειές τους. Γύρισαν στον τόπο
καταγωγής τους, τη Νέα και την Παλιά Επίδαυρο, έχοντας κατά νου διάφορες
δουλειές, από κοσμήματα μέχρι ζαχαροπλαστείο. Τυχαία, βρέθηκαν σε κάτι
σεμινάρια της Αγροτικής Τράπεζας στη Ναύπακτο. Τους άρεσε η ιδέα και είπαν να
δοκιμάσουν την τύχη τους, κατασκευάζοντας ένα θερμοκήπιο σε τρία στρέμματα.
Άρχισαν να το δουλεύουν μόνοι τους. Στην αρχή με αγγούρια, πιπεριές,
φασολάκια. Και φυτοφάρμακα. Αλλά αυτά «βρωμούσαν», ήταν ανθυγιεινά. Και δεν
τους άρεσε και η γεύση τους.

Έτσι, στράφηκαν στις βιολογικές καλλιέργειες. Επισκέφθηκαν ορισμένους
βιοκαλλιεργητές στον Μαραθώνα και στην κοντινή τους περιοχή, διάβασαν ειδικά
βιβλία και ακολούθησαν τις οδηγίες τους. Προτίμησαν τις ντομάτες γιατί τις
αγοράζει περισσότερο ο κόσμος. Σήμερα έχουν 6.500 φυτά, που κατά μέσο όρο τους
αποφέρουν 10 τόνους το στρέμμα. Αντί για φυτοφάρμακα, χρησιμοποιούν «ωφέλιμα»
έντομα, που εισάγουν από την Ολλανδία, μία από τις πρωτοπόρες χώρες στη
βιολογική γεωργία.

Όπως διευκρινίζει ο Γιώργος, η δική τους δεν είναι ακριβώς βιολογική
καλλιέργεια, αλλά βιολογική φυτοπροστασία. «Η διαφορά είναι ότι εμείς
χρησιμοποιούμε λιπάσματα, αλλά οργανικά χωρίς χημικές ουσίες. Δεν βάζουμε όμως
φάρμακα. Για κάθε τύπο αρρώστιας που προσβάλλει τα φυτά, φέρνουμε ένα έντομο,
που αφήνει τα αυγά του πάνω στο φυτό και καταπολεμούμε έτσι την ασθένεια. Αντί
για ορμόνες, για παράδειγμα, χρησιμοποιούμε μέλισσες, που κάνουν καλύτερη και
πιο υγιεινή δουλειά».

ΛΟΥΚΟΥΜΙ…

Τα πλεονεκτήματα πολλά. Τόσο για τους ίδιους όσο και για τον καταναλωτή. Πρώτα
από όλα, ντομάτα με τέτοια γεύση σπάνια βρίσκει κανείς. Θυμίζει περισσότερο…
λουκούμι. Και εκτός από τη γευστική εμπειρία, η υγεία όσων την προτιμούν
βρίσκεται σαφώς σε καλύτερη μοίρα από όσους αναγκαστικά τρώνε ντομάτες
ποτισμένες με δηλητήριο. Από οικονομικής άποψης, συμφέρει τους καλλιεργητές
γιατί μειώνεται το κόστος παραγωγής τους: «Δεν έχουμε να πληρώσουμε γεωπόνους
ούτε φυτοφάρμακα», λέει η Μαρία. Δεν λείπουν όμως τα προβλήματα. Τα οποία θα
ακούσει και ο Πρωθυπουργός. Γιατί ο Γιώργος και η Μαρία αγαπούν πολύ αυτό που
κάνουν και θέλουν να συνεχίσουν. Τα περιθώρια όμως που έχουν δώσει στον εαυτό
τους στενεύουν επικίνδυνα. «Και αν δεν βελτιωθεί η κατάσταση σύντομα, θα τα
παρατήσουμε για κάτι που θα μας ανταμείψει περισσότερο. Γιατί αν προσπαθείς
πολύ και δεν αμείβεσαι, κουράζεσαι σωματικά και ψυχολογικά».

ΤΑ ΕΞΟΔΑ

Χρειάζονται περισσότερη υποστήριξη από το κράτος γιατί τα έξοδα είναι
δυσβάστακτα: «Τα καύσιμα για το θερμοκήπιο, ο ΦΠΑ, η έλλειψη φορολογικών
ελαφρύνσεων, η αύξηση του κόστους παραγωγής είναι μεγάλη. Από την άλλη, οι
τιμές που πωλούμε τις ντομάτες, οι οποίες έχουν παραμείνει στα ίδια επίπεδα,
όπως όταν ξεκινήσαμε (150-200 δρχ.), δεν μας αφήνουν κανένα κέρδος. Ίσα ίσα τα
φέρνουμε πέρα».

Παρόλα αυτά, δεν έχουν μετανιώσει ούτε στιγμή για την επιλογή τους. Κι ας
παλεύουν 15 ώρες την ημέρα μόνοι τους μέσα στη ζέστη, τα φίδια ή το κρύο.
Χαίρονται που δεν μένουν πια στην Αθήνα και «τα πονάμε αυτά τα άτιμα τα φυτά».
Αλλά ελπίζουν σε ένα καλύτερο μέλλον. «Γιατί οι προοπτικές υπάρχουν. Αν
κοιτάξουμε το παράδειγμα της Ολλανδίας, βλέπουμε ότι οι βιολογικές
καλλιέργειες μπορούν να κάνουν θαύματα. Αρκεί να βοηθηθούμε, όπως γίνεται στις
άλλες χώρες. Χρειαζόμαστε κάποια κίνητρα».

Αύριο, το σκηνικό θα αλλάξει για λίγες ώρες. Ο Γιώργος και η Μαρία χαίρονται
που θα τους επισκεφθεί ο Πρωθυπουργός γιατί θα έχουν την ευκαιρία να του
ανοίξουν την καρδιά τους. Όσο για την κλασική μουσική, μάλλον δεν θα ακούσει ο
κ. Σημίτης. Γιατί χρειάστηκε να βγάλουν κάποια καλώδια ώστε να διευκολυνθεί η
διέλευσή του. Όταν όμως σβήσουν τα φώτα από τις κάμερες, το κασετόφωνο θα
στηθεί πάλι στο θερμοκήπιο και οι ντομάτες θα ξαναβρούν την ηρεμία τους…

ΟΙ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ καλλιέργειες έχουν αρχίσει σιγά σιγά να βρίσκουν περισσότερους
υποστηρικτές στην Ελλάδα. Αλλά χρειάζεται μεγάλη προσπάθεια ακόμα μέχρι να
εξαπλωθούν, όπως γίνεται σε άλλες χώρες.

Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα είναι η άγνοια του κόσμου. «Προσπαθούμε να
εξηγήσουμε στον πελάτη στη Λαϊκή τι κάνουμε και το 90% νομίζει ότι
χρησιμοποιούμε λύματα βιολογικού καθαρισμού», λέει η Μαρία. «Δυστυχώς δεν
ξέρει ο κόσμος πόσο καλό κάνουν στην υγεία του τα προϊόντα που δεν έχουν
χημικά και φυτοφάρμακα. Πρέπει να γίνει καλύτερη ενημέρωση. Τότε, θα τα ζητούν
μόνοι τους οι πελάτες».

Με τις βιολογικές καλλιέργειες, δεν βελτιώνεται μόνο η γεύση των τροφών, αλλά
και «η ποιότητα της ζωής μας», προσθέτει ο Γιώργος και εύχεται να γίνονται
περισσότεροι έλεγχοι στους παραγωγούς, ώστε να αποφεύγονται η κατάχρηση και η
κακή χρήση στα φυτοφάρμακα.