Η Λέρος βρήκε την ψυχή της

Φορούσε μπλε και το χαμόγελο δεν έλεγε να ξεκολλήσει από πάνω της. Μόλις ο
κοινοτικός επίτροπος μπήκε στο δωμάτιο όπου νοσηλεύεται, στο Ψυχιατρείο της
Λέρου, έκανε τον σταυρό της. Τον ξανάκανε μόλις ο επίτροπος, ύστερα από μερικά
λεπτά, την αποχαιρετούσε. Ήταν το δικό της «ευχαριστώ» για την αναμόρφωση του
χώρου, που κάποτε ήταν το «μαύρο πρόβατο» της Ευρώπης.

Επίσκεψη επιτρόπου. Μεγάλη βελτίωση στο Ψυχιατρικό Θεραπευτήριο της Λέρου παρατήρησε ο κοινοτικός επίτροπος κ. Π. Φλιν που επισκέφθηκε, συνοδεία του υφυπουργού Υγείας κ. Μανώλη Σκουλάκη, το νησί

ΤΟ ΟΝΟΜΑ του είναι Πάντραϊγκ Φλιν και είναι ο κοινοτικός επίτροπος, αρμόδιος
για θέματα απασχόλησης και κοινωνικών υποθέσεων. Ιρλανδός στην καταγωγή, αλλά
καθόλου φλεγματικός στον τρόπο συμπεριφοράς, θεωρείται από τα πιο δημοφιλή
πρόσωπα πλέον στο «νησί της Αρτέμιδος». Και πώς να μην είναι, όταν κατάφερε να
μετατρέψει μέσα σε λίγα χρόνια, μαζί με την ηγεσία του υπουργείου Υγείας, το
Ίδρυμα που κάποτε ­ όχι άδικα ­ χαρακτηριζόταν ως «αποθήκη ψυχών» σε ένα
μοντέρνο χώρο που στεγάζει πλέον ανθρώπους και όχι «πράγματα».

Όλα ξεκίνησαν το 1990. Τα δημοσιεύματα στο εξωτερικό πύκνωναν, η εικόνα του
Ψυχιατρείου της Λέρου με τα γυμνά κορμιά και τις απάνθρωπες συνθήκες διαβίωσης
είχε φθάσει μέχρι το BBC… Ήταν η στιγμή που έπρεπε να ληφθούν οι αποφάσεις.
Ο κ. Φλιν φαίνεται ότι πήρε ζεστά το θέμα και όταν τον Δεκέμβριο του 1995
επισκέφθηκε για πρώτη φορά το νησί υποσχέθηκε στους κατοίκους, αλλά και στον
εαυτό του, ότι την επόμενη φορά τίποτα δεν θα θυμίζει το παρελθόν…

Και πράγματι, η εικόνα που αντίκρυσαν όσοι μπήκαν χθες στο Ψυχιατρείο δεν
θύμιζε σε τίποτα τις εικόνες της δεκαετίας του ’80. Ήταν, ίσως, η πρώτη φορά
που ένας κοινοτικός επίτροπος που επισκέπτεται τη χώρα μας εκφράζεται με τόσο
κολακευτικά λόγια για κάτι. Δεν προλάβαινε να λέει «marvellous» (θαυμάσια) ο
κ. Φλιν σε κάθε χώρο που επισκεπτόταν. Και για όσους γνωρίζουν πόσο φειδωλοί
είναι στους χαρακτηρισμούς τους οι κοινοτικοί αξιωματούχοι, αυτό σήμαινε πολλά…

Τι είδε ο επίτροπος στη διάρκεια της ολιγόωρης επίσκεψής του στη Λέρο; Είδε
κτίρια καινούργια, χώρους καθαρούς, προσωπικό το οποίο έμοιαζε να έχει πλήρη
συναίσθηση του καθήκοντος που έχει αναλάβει και ­ προ παντός ­ ανθρώπους
ήρεμους και χαμογελαστούς. Έστω και αν οι περισσότεροι δεν καταλάβαιναν τι
ακριβώς συνέβαινε γύρω τους και πολλοί δεν μπορούσαν καν να μιλήσουν, στο
πρόσωπό τους φαινόταν η ελπίδα…

Και μη νομίσει κανείς ότι ο Ιρλανδός επίτροπος είναι εύκολος άνθρωπος. Ήταν
ορισμένες στιγμές που κυριολεκτικά είχε βγάλει τη… γλώσσα του υφυπουργού
Υγείας κ. Μανώλη Σκουλάκη και της συνοδείας του, περπατώντας σε κάθε πιθανή
και απίθανη γωνιά του χώρου προσπαθώντας να βεβαιωθεί ότι δεν του κρύβουν κάτι.

Πήγε στο Λακκί, όπου νοσηλεύονται κυρίως γυναίκες, πήγε στον τομέα των ατόμων
με ειδικές ανάγκες, στα προκατασκευασμένα στα Λέπιδα και, βέβαια, δεν
παρέλειψε να επισκεφθεί και τα διαμερίσματα όπου στεγάζονται όσοι έχουν μπει
πλέον σε μια φάση επανένταξης. Δεν ήταν όλα τέλεια. Υπάρχουν πολλά πράγματα
ακόμα να γίνουν. Ορισμένα κτίρια, απομεινάρια του παρελθόντος, έχουν μείνει
ανεκμετάλλευτα και, σε μερικές περιπτώσεις, οι θάλαμοι είναι ακόμα
πολυπληθείς. Όμως, ποιος είπε ότι η ανασυγκρότηση του Ψυχιατρείου έχει ολοκληρωθεί;

Μετά το τέλος της επίσκεψης, ο κ. Φλιν αναγνώρισε ότι είδε όλα όσα ήθελε, η
βελτίωση είναι εντυπωσιακή και ότι θα ωφεληθεί τουριστικά όλο το νησί από αυτή
την προσπάθεια. Είπε και κάτι άλλο: ότι στην πατρίδα του, την Ιρλανδία,
συνηθίζουν να αποκαλούν τα άτομα που αντιμετωπίζουν νοητικά προβλήματα ως
«ανθρώπους που είναι με τον Θεό». Γι’ αυτό αξίζουν τον σεβασμό μας…

ΣΤΟ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟ Θεραπευτήριο της Λέρου νοσηλεύονται 722 άνθρωποι. Το προσωπικό
ξεπερνά τα 1.000 άτομα. Ο υφυπουργός Υγείας κ. Μανώλης Σκουλάκης επισήμανε ότι
η αναμόρφωση του Ψυχιατρείου της Λέρου πρέπει να αποτελέσει πιλότο και για τα
άλλα ελληνικά ψυχιατρεία. Είπε, ακόμα, ότι ελπίζει μέχρι τα τέλη του χρόνου να
εφαρμοστεί ο νόμος για την ψυχιατρική μεταρρύθμιση.

Κάποιοι εργαζόμενοι στο Ψυχιατρείο εξέφρασαν ορισμένα παράπονα, όμως, ο κ.
Φλιν (ο οποίος έχει ανακηρυχθεί επίτιμος δημότης της Λέρου) έσπευσε να πει ότι
αυτό το αποτέλεσμα δεν θα είχε επιτευχθεί αν δεν υπήρχε συνεργασία μεταξύ του
υπουργείου, της διοίκησης της Θεραπευτηρίου και των εργαζομένων.

Εκεί ήταν και ο Μητροπολίτης Λέρου, Καλύμνου και Αστυπάλαιας κ. Νεκτάριος, που
απένειμε τον Χρυσό Σταυρό του Οικουμενικού Πατριαρχείου στον κοινοτικό
επίτροπο. Εκεί ήταν και ο δήμαρχος της Λέρου κ. Γιάννης Αντιάρτης και η
πρόεδρος του Θεραπευτηρίου κ. Βασιλική Θεοτοκάτου, οι οποίοι μόνο καλά λόγια
είχαν να πουν για το έργο που έχει συντελεσθεί.

Το απόγευμα ο κ. Φλιν, συνοδεία του κ. Σκουλάκη, επισκέφθηκε και το Δαφνί,
όπου η κατάσταση δεν είναι ίδια. Οι νοσηλευόμενοι είναι πολλοί και ήδη από το
υπουργείο Υγείας εξετάζεται η δημιουργία 25 ξενώνων (5 στην Αθήνα) για τη
μετεγκατάσταση ορισμένων ασθενών.

Η μεταρρύθμιση στο Δαφνί δεν έχει ξεκινήσει ακόμα, όμως εκφράζεται η ελπίδα
ότι η αναμόρφωση του Θεραπευτηρίου της Λέρου δεν θα είναι η μοναδική.