Για μπάνιο στον… Πειραιά

Το τρόλεϊ με τον αριθμό 20 τον μεταφέρει καθημερινά από τη Δραπετσώνα στην
παραλία Βοτσαλάκια του Πειραιά. «Οι 120.000 δραχμές που παίρνω τον μήνα δεν
μου επιτρέπουν να πάω πιο μακριά. Ένα εισιτήριο πληρώνω μόνο. Και τουλάχιστον
τα τρία τελευταία χρόνια, μπορώ και απολαμβάνω εδώ τη θάλασσα».

Στο Χατζηκυριάκειο. Η πίσσα και η βρωμιά αποτελούν παρελθόν. Σήμερα, μικρά παιδιά με τους γονείς τους χαίρονται τη θάλασσα από το πρωί μέχρι το βράδυ

ΣΑΝ τον κ. Γιώργο, τον 65χρονο συνταξιούχο οικοδόμο, υπάρχουν και εκατοντάδες
άλλοι Πειραιώτες. Που μέχρι πριν από λίγα χρόνια, ένιωθαν αποκλεισμένοι από
τις θάλασσες της περιοχής τους. Εξαιτίας της ρύπανσης. Τα λεφτά ήταν και είναι
λίγα. Αλλά η διαφορά του τότε με το σήμερα είναι πως τα νερά στον Σαρωνικό
ξαναγίνονται όπως παλιά. Και έτσι, οι άνθρωποι αυτοί που δεν μπορούσαν να
μετακινηθούν σε άλλη πλευρά της Αττικής, οι άνθρωποι για τους οποίους τα 5
χιλιάρικα ήταν μεγάλο κόστος για ένα μπάνιο, τώρα νιώθουν ξανά τη χαρά της
δικής τους θάλασσας.

«Εμείς οι φτωχοί ήμασταν… πεθαμένοι. Για να πάμε στις άλλες παραλίες
χρειαζόμασταν να πληρώσουμε λεφτά για την είσοδο και τα μεταφορικά. Πόσοι σαν
και εμένα έχουν τέτοια πολυτέλεια; Για ένα μήνα θα έπρεπε να δίνω όλη μου τη
σύνταξη. Τον τελευταίο καιρό έρχομαι εδώ τζάμπα και σχεδόν κάθε μέρα. Σιγά τις
100 δραχμές που πληρώνω».

ΜΕ ΤΑ ΠΟΔΙΑ

Πειραιώτης είναι και ο κ. Γιώργος Μαγγανάς, για τον οποίο η παραλία στα
Βοτσαλάκια «είναι η μόνη λύση». Πάει εκεί με τα πόδια, «από ανάγκη γιατί δεν
έχω πού αλλού να κολυμπήσω. Τα έξοδα είναι πολλά και η σύνταξη μικρή». Ο
71χρονος συνταξιούχος υπάλληλος λέει πως ο βιολογικός καθαρισμός στην
Ψυττάλεια «έκανε μεγάλο καλό στη θάλασσα. Είναι πολύ σημαντικό για μας να
μπορούμε να κολυμπάμε ξανά εδώ, κοντά στα σπίτια μας».

Χθες το μεσημέρι στην ίδια παραλία πήγε για πρώτη φορά και η 27χρονη μητέρα κ.
Σοφία Κολοκοτρώνη μαζί με τον γιο της που είναι ενός έτους. Ξεκίνησε από το
σπίτι της στην Τερψιθέα και δεν κατευθύνθηκε στη Βούλα, όπως έκανε παλιότερα.
«Η θάλασσά μας καλυτέρεψε. Το θέμα όμως είναι πως η παραλία βρίσκεται κοντά
και αρκετοί εργαζόμενοι όπως εγώ, μπορούμε να κολυμπήσουμε πριν ή μετά τη
δουλειά. Χωρίς να ξοδεύουμε βενζίνη για αλλού μιας και παραλία βρίσκεται
μπροστά στα πόδια μας».

Η ΨΥΤΤΑΛΕΙΑ

Τέσσερα χρόνια τώρα, ο βιολογικός καθαρισμός των λυμάτων που γίνεται στην
Ψυττάλεια, άλλαξε τα δεδομένα. Βοτσαλάκια, Χατζηκυριάκειο, Φρεαττύδα, Βραχάκια
Πειραϊκής. Τα νερά του Σαρωνικού αρχίζουν σιγά σιγά να καθαρίζουν.

«Ποιος θυμόταν να υπάρχουν ψάρια στα Βοτσαλάκια ή καβούρια στο Νησάκι απέναντι
ή ακόμη μύδια και αφρόψαρα στα Βραχάκια; Και όχι μόνο υπάρχουν, αλλά και
τρώγονται και μάλιστα είναι νοστιμότατα, όπως αυτά που έπιαναν οι πατεράδες
μας», λέει ο 60χρονος συνταξιούχος οικοδόμος Κώστας Κουνέλης.

ΚΑΘΡΕΦΤΗΣ

Στην αρχή όμως πολλοί ήταν διστακτικοί. «Άκουγαν και διάβαζαν ότι τα νερά εδώ
έχουν αρχίσει να καθαρίζουν. Και τι έκαναν. Έπαιρναν ένα πλαστικό μπουκάλι και
το γέμιζαν με θάλασσα. Μετά το πήγαιναν σε διάφορα εργαστήρια ώστε να πειστούν
πως πράγματι τα νερά είναι καθαρά. Το θέμα είναι τώρα πως όταν φυσά νοτιάς, το
κύμα φέρνει και κάποια φύκια, αλλά αυτό δεν είναι βρωμιά. Προχθές την Κυριακή
που είχε βοριαδάκι το νερό ήταν καθρέφτης», λέει η Ευγενία Καρδέρη που μένει
στην Καστέλλα.

«ΤΟ ΣΩΣΕ»

Εκεί στα Βοτσαλάκια του Πειραιά κάθε Σαββατοκύριακο «γίνεται το σώσε». Το ίδιο
και στη Φρεαττύδα. Πάνω από 2.000 άνθρωποι κάθονται από το πρωί μέχρι αργά το
απόγευμα για να κάνουν το μπάνιο τους. «Ο κόσμος που έρχεται εδώ τώρα είναι
πενταπλάσιος απ’ ό,τι πριν από έξι με εφτά χρόνια», προσθέτει ο Γιώργος
Χαρμαντζής που δουλεύει στα Βοτσαλάκια. Υπάρχουν χώροι για καφέ ή φαγητό, για
παιχνίδι. Γίνονται αγώνες και τουρνουά, σε λίγο θα φτιαχτούν μέχρι και
πισίνες. Τα παιδιά της περιοχής μαζεύονται για να παίξουν μπιτς βόλεϊ.
Οικογενειάρχες, άνθρωποι του μεροκάματου βλέπουν τη θάλασσα που έπαιζαν μικροί
να ξαναγίνεται όπως τη θυμόνταν. Όλος ο κόσμος του Πειραιά. Απο το
Χατζηκυριάκειο μέχρι την Καστέλλα. «Τώρα πλέον δεν χρειάζεται να τρέχεις
μακριά. Όπως στο Αλεποχώρι που πήγαινα εγώ. Τρεις ώρες δρόμο πήγαινε έλα. Βάζω
το μαγιό από το σπίτι και κατεβαίνω στη θάλασσα. Τρώω ψάρι στην ταβέρνα ή
γυρνάω σπίτι και κοιμάμαι. Τους φίλους μου τους βρίσκω στη θάλασσα και όχι στο
καφενείο», λέει ο Χρήστος Γιαννόπουλος από την Καλλίπολη.

ΑΛΛΑΞΕ ΧΡΩΜΑ

Ο Σαρωνικός μέρα με τη μέρα αλλάζει χρώμα. «Δεν είναι αυτό το καφεκίτρινο που
είχε η επιφάνεια της θάλασσας μέχρι το 1995. Το βλέπαμε από τις βεράντες των
σπιτιών μας και αποφεύγαμε να κατηφορίσουμε. Δεν είναι έτσι τώρα τα πράγματα.
Η κατάσταση αλλάζει προς το καλύτερο», λέει η κ. Μαριάνθη Πόπη, φαρμακοποιός.
«Λέτε να βούταγα αν η θάλασσα είχε το ίδιο χάλι με άλλοτε;».

Και αν η κ. Πόπη μπορεί και καταλαβαίνει λόγω… ειδικότητας, το πόσο
βελτιώθηκαν τα πράγματα, λίγα τετράγωνα πιο μακριά ο κ. Βασίλης Καλογεράκος
συμφωνεί μαζί της λόγω… εμπειρίας. Είναι 61 χρόνων και μένει στην περιοχή
του Χατζηκυριάκειου εδώ και 40 χρόνια. Απόστρατος σμήναρχος καθώς είναι, ξέρει
καλά να ξεχωρίζει το… καθαρό μπλε χρώμα.

ΣΤΟ ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΕΙΟ

Όλα αυτά τα χρόνια κολυμπά στη μικρή αμμουδιά κάτω από το Χατζηκυριάκειο
Ίδρυμα. «Από το 1996 όμως και μετά έρχομαι εδώ κάθε μέρα. Και δεν είμαι μόνο
εγώ, είναι και τόσες άλλες οικογένειες, γείτονές μου». Ο κ. Καλογεράκος
περνάει αρκετές ώρες της ημέρας στη θάλασσα. Κάθεται σε μια πρόχειρη καρέκλα
και δείχνει με το χέρι του τον κόσμο να απολαμβάνει τη λιακάδα στην παραλία.
«Πριν από 10 χρόνια, έμπαινες στο νερό και βούλιαζες στην πίσσα. Παντού
βρωμιά. Τώρα καθάρισαν όλα. Κολυμπάς και το δέρμα σου δεν γεμίζει εξανθήματα».

ΣΤΑ ΝΗΣΙΑ

Εξηγεί πως όλα αυτά οφείλονται στη δουλειά που κάνει η Ψυττάλεια. Την ίδια
γνώμη έχει και ο κ. Γιάννης Μαργαρώνης που εργάζεται στην τεχνική υπηρεσία του
Δήμου της Αίγινας. Μιας και καθαρός Σαρωνικός δεν είναι μόνο οι ακτές της
νοτιοδυτικής Αττικής, αλλά είναι και αυτές της απέναντι πλευράς. Της Αίγινας
και της Σαλαμίνας, για παράδειγμα. « Παλιότερα είχαμε προβλήματα στις βόρειες
ακτές του νησιού που βλέπουν τον Πειραιά. Τα δείγματα νερού που λαμβάνονταν
έδειχναν ότι η θάλασσα είχε ένα μικρό ποσοστό ρύπανσης. Όπως στις ακτές της
Σουβάλας και της Βαγίας. Τον τελευταίο καιρό η θάλασσα έχει καθαρίσει».

ΣΤΟ ΦΑΛΗΡΟ

Το ξέρει και η Δώρα, που προχθές το μεσημέρι μαζί με τις φίλες της κολυμπούσε
στην παραλία του Φαλήρου. Έφθασαν εκεί από του Ρέντη και το Πέραμα,
χρησιμοποιώντας λεωφορείο. «Δεν είχαμε μηχανάκια να πάμε πιο μακριά, δηλαδή
στο Καβούρι και αναγκαστικά ήρθαμε εδώ». Η παρέα της Δώρας είναι κοπέλες γύρω
στα 20 τους χρόνια. Πήγαν στο Φάληρο επειδή «εδώ η θάλασσα είναι πιο καθαρή
από παλιά. Όχι βέβαια ότι μοιάζει με τη θάλασσα του Αιγαίου, αλλά τουλάχιστον
δεν κινδυνεύει η υγεία σου όπως συνέβαινε χρόνια πριν».

Στην ίδια παραλία βρίσκεται καθημερινά και η κ. Σοφία Λιακοπούλου, που είναι
ιδιοκτήτρια εστιατορίου. «Εδώ έρχεται κόσμος από κάθε περιοχή της Αττικής.
Τους διευκολύνει και το γεγονός ότι υπάρχει καλή συγκοινωνία. Όμως αυτό που
έχει σημασία είναι ότι από τα τελευταία δύο χρόνια η ποιότητα των νερών έχει
βελτιωθεί αισθητά. Τώρα τον τελευταίο καιρό, αν κάνεις μία βόλτα στην
ακροθαλασσιά θα δεις ακόμη και φύκια που δεν υπήρχαν παλαιότερα. Μπορεί να
ενοχλούν καμιά φορά, αλλά δείχνουν πως η θάλασσα είναι ακόμα ζωντανή».

ΑΠΟ ΤΑ τέλη του 1994 λειτουργούν στην Ψυττάλεια οι εγκαταστάσεις βιολογικού
καθαρισμού των λυμάτων της Αττικής. Και οι μετρήσεις δείχνουν πως μέσα σε αυτό
το διάστημα, η κατάσταση του Σαρωνικού, απο άποψη καθαρότητας των νερών,
βελτιώθηκε κατά 35%. Ο βιολογικός καθαρισμός στέλνει τα λύματα στα βαθιά νερά.
Και η πρώτη απο τις αλλαγές που παρατηρήθηκαν ήταν στον εσωτερικό Σαρωνικό που
ορίζεται απο τις νότιες ακτές της Σαλαμίνας, τις βόρειες ακτές της Αίγινας και
τις δυτικές ακτές της Αττικής. Εκεί, όπως προέκυψε από μετρήσεις του Εθνικού
Κέντρου Θαλασσίων Ερευνών, σημειώθηκε διαφοροποίηση στην κατακόρυφη κατανομή
των θρεπτικών αλάτων και της ποσότητας του φυτοπλαγκτού. Αυτά μειώθηκαν στην
επιφάνεια της θάλασσας και αυξήθηκαν στο βυθό. Με αποτέλεσμα τα νερά να είναι
διαυγέστερα και να μην έχουν καφέ ή κόκκινο χρώμα. Επίσης στην ίδια περιοχή,
αλλά και στον Κόλπο της Ελευσίνας, παρατηρήθηκε μείωση της ποσότητας μερικών
βαρέων μετάλλων στα μύδια και στο νερό. Και αυτή η αλλαγή συνδέεται με τον
καθαρισμό των βιομηχανικών αποβλήτων της περιοχής.

Μέχρι το 2000 υπολογίζεται ότι θα αρχίσει να λειτουργεί στην Ψυττάλεια το νέο
εργοστάσιο δευτεροβάθμιου βιολογικού καθαρισμού των λυμάτων. Ο προϋπολογισμός
του έργου είναι πάνω από 30 δισεκατομμύρια δραχμές και τα λύματα θα
καθαρίζονται σε ποσοστό πάνω απο 80%.