ΣΗΜΑΤΑ

… στη Λατινική Αμερική έχει παρουσιάσει κατά καιρούς σειρά προτάσεων ­ και
με παραλλαγές. Τη μιά κήρυσσε την ένοπλη πάλη. Την άλλη καλούσε το κράτος να
σώσει «βιομηχανίες-κλειδιά». Άλλοτε πάλι ζητούσε επίμονα εθνικοποιήσεις,
επιδοτήσεις κ.λπ. Μερικές ιδέες ήταν αξιοπρόσεκτες, άλλες μέτριες, ήταν πάντως
ιδέες. Σήμερα, τα πράγματα είναι κάπως διαφορετικά. Οι αριστεροί Λατίνοι
ξέρουν αν μη τι άλλο ποιός είναι ο εχθρός: ο φοβερός «neoliberalismo». Ο
νεοφιλελευθερισμός ­ και όλα τα συνωδά: το τυφλό κυνήγι των ξένων επενδύσεων,
η μόνιμη πλέον λιτότητα, οι ανισότητες. Σε όλα αυτά η αριστερά είναι ξεκάθαρα
και ασυζητητί «κατά». Ερωτάται, όμως, σε τι είναι «υπέρ». Πάνω σ’ αυτό υπάρχει
λιγότερη σαφήνεια.

… αυτή κάνει σε κύριο άρθρο των «Νιου Γυόρκ Τάϊμς» η Τίνα Ρόζενμπεργκ. «Το
ότι σε πολλές χώρες της Λατινικής Αμερικής έχουν αναγάγει τον
νεοφιλελευθερισμό σε θρησκεία ­ γράφει η αναλύτρια ­ οφείλεται σίγουρα στην
επίδραση και της Ουάσινγκτον. Η κυβέρνηση Ρήγκαν πίεζε τους Λατινοαμερικάνους
ν’ ακολουθούν πολιτική λιτότητας και στήριξης των επιχειρήσεων, προωθώντας
παγκοσμίως ένα μοντέλο διαρκούς μείωσης του ρόλου του κράτους. Αλλά η διάδοση
του νεοφιλελευθερισμού στη Λατινική Αμερική οφείλεται και στους ντόπιους
πλουτοκράτες ­ πράγμα όχι ανεξήγητο, μιά που το χρήμα στα μέρη αυτά επηρεάζει
την πολιτική περισσότερο και απ’ όσο στις ΗΠΑ.

… άμοιρη ευθυνών και η ίδια η αριστερά για την τροπή που πήραν τα πράγματα,
πιστεύει η αρθρογράφος. Διότι πάνω στις δικές της αποτυχίες, της αριστεράς,
θέριεψε ο νεοφιλελευθερισμός. «Η Νότια Αμερική παλεύει ακόμη με τις συνέπειες
του υπερπληθωρισμού και της στασιμότητας από την εφαρμογή αριστερής πολιτικής
αλόγιστων δημοσίων δαπανών και κλειστής αγοράς. Έχει λοιπόν δουλειά τώρα η
αριστερά. Οφείλει να καταπολεμήσει τα αδύνατα σημεία του νεοφιλελευθερισμού ­
προπάντων το ότι δεν βοηθάει καθόλου τους φτωχούς. Αν οι κυβερνήσεις δεν
κατανείμουν καλύτερα τα οφέλη από την παγκοσμιοποίηση, θα δούμε τον κάθε λαό
να χωρίζεται σε μιά μικρή ομάδα πλούσιων επιχειρηματιών και μιά μάζα από
ανθρώπους περιθωριοποιημένους, που δεν θα έχουν χρήματα ούτε για ένα
αντιβιοτικό ή για να στείλουν τα παιδιά τους στο σχολείο.

… να εισφέρει η αριστερά; Πώς να το παλέψει; Ο ένοπλος αγώνας, δόξα τω Θεώ,
ανήκει πλέον στο παρελθόν, λέει η Ρ. Έχει ξεπεραστεί. Ξεπερασμένοι όμως είναι
και οι τύποι διαχείρησης που αυτή εισηγείτο για τηλεφωνικές εταιρίες και
άλλους οργανισμούς του δημοσίου και κρατικές βιομηχανίες γενικά. Όλες σχεδόν
εξελίχθηκαν σε εστίες σπατάλης και ρουσφετιού, διόλου δεν ωφέλησαν τους
φτωχούς. Όσο για τις κλειστές, «προστατευόμενες» αγορές, ούτε κι αυτές
ωφέλησαν. «Έγιναν πεδία δράσης μιάς ανίκανης εθνικής τάξης κηφήνων». Είναι
ίσως απροσδόκητο αλλά, λέει η Ρ., πολύ συχνά, «αυτοί που τελικά βγήκαν
κερδισμένοι από τους αγώνες της αριστεράς ήταν κυρίως η μεσαία τάξη ­ λ.χ.
φοιτητές πανεπιστημίου, δημόσιοι υπάλληλοι, νοσοκομειακοί ­ ενώ έμειναν
ακάλυπτες οι ανάγκες των φτωχών, οι οποίοι ούτε τόσο θορυβώδεις είναι ούτε
τόσο οργανωμένοι». Αλλά είναι όλο και πιο φανερό για τις κυβερνήσεις, ακόμη
και για τις τράπεζες που τις χρηματοδοτούν, λέει η Ρ., ότι και ο
νεοφιλελευθερισμός, άκρατος ή συμμιγής, κάθε άλλο παρά είναι η τέλεια λύση. Ας
του δοθεί τουλάχιστον ανθρώπινο πρόσωπο, με αύξηση των δαπανών για τους φτωχούς.