Το ευρώ ταράζει τις ΗΠΑ

Πριν από μερικά χρόνια, σε κάποια συζήτηση για τα ευρωπαϊκά πράγματα, ο
Χένρι Κίσινγκερ είχε παρατηρήσει: «Πώς την είπατε; Ευρώπη; Μήπως έχετε αριθμό τηλεφώνου;».

Η Ευρώπη τού ευρώ θα αποτελέσει πόλο έλξης για επενδύσεις, και για τοποθέτηση διεθνών κεφαλαίων, όπως είναι λόγου χάρη εκείνα των ασφαλιστικών οργανισμών, τα οποία τώρα τρέχουν προς τα λιμάνια του δολαρίου

Το πικρόχολο αυτό σχόλιο είχε προκαλέσει αγανάκτηση σε πολλούς Ευρωπαίους,
αλλά ακόμη και σήμερα, ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικων Ρόμπερτ Ρούμπιν θα
μπορούσε να κάνει μια ανάλογη ερώτηση.

Και αυτό γιατί από ορισμένες απόψεις, η Ευρώπη εξακολουθεί να είναι ανύπαρκτη.
Δεν έχει ακόμη, λόγου χάρη, κοινή εξωτερική πολιτική. Δεν έχει καν ένα κοινό
σύστημα ασφάλειας.

Όμως, πολύ σύντομα, σε έξι μήνες, θα διαθέτει το κοινό της νόμισμα, και αυτό
οι Αμερικανοί θα είναι αναγκασμένοι να το λάβουν υπόψη τους, όσο και αν
μερικοί θέλουν να το υποβαθμίσουν.

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Από την πλευρά τους, πολλοί Ευρωπαίοι βλέπουν από τώρα σ’ αυτό τον μεγάλο
ανταγωνιστή, αν όχι αντίπαλο, του δολαρίου.

Η οικονομία, μοιραία, θα έχει τις επιπτώσεις στην πολιτική. Η Ευρωπαϊκή
Κεντρική Τράπεζα θα έχει, ως γνωστόν, τον διοικητή της, που θα είναι ο
Ολλανδός Βιμ Ντούισενμπεργκ. Δεν θα υπάρχει βέβαια κάτι αντίστοιχο από
πολιτικής πλευράς, και είναι αμφίβολο αν ο Ντούισενμπεργκ θα μπορέσει για πολύ
καιρό να έχει για μόνους συνομιλητές τούς ένδεκα υπουργούς Οικονομικων της Ευρωλάνδης.

Ήδη εκδηλώνονται κινήσεις με ιδιαίτερη σημασία: η δημιουργία του κοινού
νομίσματος δρομολόγησε και τη σύσταση του λεγόμενου Συμβουλίου του Ευρώ, που
για την ώρα παραμένει άτυπο, αλλά θα είναι χρήσιμο ως φόρουμ για τους
μετέχοντες στο κοινό νόμισμα.

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΕΥΡΩΠΗΣ – ΗΠΑ

Το πρόβλημα είναι ότι για τα θέματα οικονομικής πολιτικής, συντονισμού,
ανταγωνισμού κ.λπ. θα πρέπει να λειτουργήσει μεταξύ Ευρώπης και Αμερικής κάτι
διαφορετικό από ένα απλό συλλογικό όργανο ­ από την ευρωπαϊκή τουλάχιστον πλευρά.

Ποιον θα μπορεί να πάρει στο τηλέφωνο για να κάνει τις απαραίτητες
συνεννοήσεις ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικων; Ποιο θα είναι το τηλέφωνο της
Ευρώπης, όταν αυτή θα θέλει να παίζει διεθνή ρόλο με αυξημένο κύρος και
αυξημένες δυνατότητες χάρη στο ευρώ;

Ο Γάλλος υπουργός Οικονομικων Ντομινίκ Στρος-Καν είπε πολύ χαρακτηριστικά τις
προάλλες: «Ο κόσμος έχει ανάγκη την Ευρώπη ως πόλο ισορροπίας και
σταθερότητας. Αλλά η Ευρώπη δεν θα μπορεί να είναι σεβαστή στην παγκόσμια
σκηνή, παρά μόνο την ημέρα που θα είναι σε θέση να μιλά με μια και μόνη φωνή».

Ο Στρος-Καν έκανε την παρατήρηση αυτή σε μια συγκέντρωση Γερμανών
σοσιαλδημοκρατών που τον άκουσαν με μεγάλη προσοχή. Και κατόπιν πρόσθεσε:

«Πολύ σύντομα, θα χρειαστεί να εφαρμόσουμε τις αρχές της Ομάδας των Επτά σε
ό,τι αφορά και το υπό διάπλαση ευρώ».

Η ΜΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ

Η Ομάδα των Επτά καταφέρνει να μιλά με μια φωνή. Η Ευρώπη θα πρέπει να μιλήσει
και αυτή με τον ίδιο τρόπο. Και είναι σίγουρο ότι θα απαιτηθεί να κάνει ένα
ακόμη βήμα: να εξουσιοδοτήσει μια από τις ηγετικές της προσωπικότητες να μιλά
εξ ονόματός της.

Όσο για το αν αυτό θα ικανοποιήσει ή όχι τις Ηνωμένες Πολιτείες, υπάρχουν
διάφορες απόψεις. Οι ίδιες οι ΗΠΑ δεν έχουν αποφασίσει τι ακριβώς θέλουν για
την Ευρώπη. Συχνά, την ενθαρρύνουν ­ ιδίως όταν περιμένουν απ’ αυτήν να τις
αλαφρώσει από μέρος των ευθυνών τους. Δεν την ενθαρρύνουν καθόλου όμως, όταν
υποψιάζονται ότι η οικονομική ή άλλη πολιτική της είναι ενδεχόμενο να
απειλήσει την ηγεμονία της Ουάσιγκτον.

Όλα δείχνουν ότι η Ευρώπη τού ευρώ θα αποτελέσει πόλο έλξης για επενδύσεις,
και για τοποθέτηση διεθνών κεφαλαίων, όπως είναι λόγου χάρη εκείνα των
ασφαλιστικών οργανισμών, τα οποία τώρα τρέχουν προς τα λιμάνια του δολαρίου.

Αυτό δεν θα αρέσει καθόλου στους Αμερικανούς ­ αλλά είναι μάλλον αργά για να
σταματήσει η οικοδόμηση της «ευρωπαϊκής ταυτότητας».