ΣΗΜΑΤΑ

… συνηθισμένο ο ηγέτης μιας χώρας να γίνεται σύμβολο αντίστασης χωρίς να
υπάρχει εξωτερικός εχθρός, και όμως αυτό ακριβώς είναι, στη συνείδηση πολλών
Κινέζων, ο Τζάο Τζιγιάνγκ. Επτά χρόνια πρωθυπουργός και τρία Γενικός
Γραμματέας του ΚΚΚ, κυβέρνησε την Κίνα ολόκληρη τη δεκαετία του ’80. Ο Τζάο,
που είχε αντιταχθεί στα σχέδια για επέλαση των τανκς στην Τιεν Ανμέν,
βρίσκεται ακόμη σήμερα ­ χωρίς νόμιμη δίκη, χωρίς καταδίκη και χωρίς φωνή ­
υπό κατ’ οίκον περιορισμό. Δημοσιογράφοι που βρέθηκαν στο Πεκίνο κατά την
πρόσφατη επίσκεψη Κλίντον αναφέρουν ότι από καιρό σε καιρό οι αρχές επιτρέπουν
στον Τζάο να παίζει γκολφ σ’ ένα κλαμπ των προαστίων. Όχι τόσο για να νοιώθει
ελεύθερος όσο για το θεαθήναι. Να βλέπουν οι ξένοι ότι ζει.

… πολλών από τους ιθύνοντες του «Μέσου Βασιλείου», ο ενοχλητικός αυτός πρώην
ηγέτης είναι μια ζώσα τύψη. Του απαγορεύουν κάθε επαφή με τον Τύπο.
Απαγόρευσαν και στον Κλίντον να τον δει. Ωστόσο, κάτι αλλάζει στην Κίνα (εκτός
από τις τιμές των μετοχών στο Χρηματιστήριο). Και υπάρχουν ενδείξεις ότι δεν
αποκλείεται, πριν περάσει πολύς καιρός, να αποφασισθεί επιτέλους η
«αποκατάσταση» του Τζάο. Ένα πρώτο σημάδι ήταν η αποφυλάκιση, πρόσφατα,
αξιωματούχων που περνούσαν για αντικαθεστωτικοί. Ανάμεσά τους ήταν και ο
άλλοτε γραμματέας του Τζάο, Πάο Τουνγκ. Ο ατυχής Πάο, που πέρασε μια δεκαετία
στις φυλακές, είχε την αφέλεια ­ εκείνο το καυτό καλοκαίρι του ’89 ­ να
πιστεύει σε δημοκρατίες, ανθρώπινα δικαιώματα και τα τοιαύτα.

… μ’ όλο τον φιλελευθερισμό της, διατηρεί μια μορφή λογοκρισίας. Μεταξύ
άλλων, διώκεται η ναζιστική φιλολογία. Εμπίπτει στην απαγόρευση των βιβλίων
που «διεγείρουν το μίσος ή στρέφονται κατά της δημοκρατίας ή κηρύσσουν ιδέες
μισαλλοδοξίας ή ρατσισμού». Έτσι, το «Μάιν Καμπφ» (Ο αγώνας μου), που έγραψε ο
Χίτλερ το 1924, παραμένει απαγορευμένο και κανένας έκδοτης δεν τολμούσε να το
αγγίξει. Ο κολοσσός Μπέρτελσμαν, όμως, απέκτησε ξαφνικά τα δικαιώματα: Αγόρασε
πρόσφατα τον αμερικανικό οίκο Ράντομ Χάους, ο οποίος είχε προηγουμένως
αγοράσει τον αγγλικό Χάτσινσον, ο οποίος είχε αγοράσει τον οίκο Κέρτις
Μπράουν, ο οποίος, το 1933, είχε αγοράσει το βιβλίο από τον ίδιο τον Φύρερ.
Και έτσι ο Μπέρτελσμαν μπορεί πλέον να εκδώσει το ναζιστικό ευαγγέλιο ­ αλλά
μόνο εκτός Γερμανίας, και όχι στα γερμανικά. Η Βόννη έχει πετύχει απαγόρευση
της έκδοσης στη γλώσσα αυτή διεθνώς.

… πλουτίσθηκε, πριν από δέκα μέρες, με μια νέα διεύθυνση
(terraserver.microsoft.com). «Προσφορά του Μπιλ Γκέητς», η σελίδα αυτή οδηγεί
τον χρήστη σ’ ένα απίστευτο θησαυρό υλικού: 180 εκατομμύρια (!) φωτογραφίες
ολόκληρης της γης από δορυφόρους του Πενταγώνου, της Αμερικανικής Γεωλογικής
Εταιρίας, του ρωσικού πρακτορείου Σοβινφόρμ – Σπούτνικ και άλλων οργανισμών.
Οι δορυφόροι αυτοί καταγράφουν κάθε αντικείμενο στην επιφάνεια του πλανήτη εφ’
όσον ξεπερνά το 1 μέτρο. Πόλεις, κτίρια, αυτοκίνητα, σκάφη, το οικοδομικό σας
τετράγωνο ­ ίσως και το σπίτι σας ­ φαίνονται αρκετά καθαρά (ασπρόμαυρα) στη
συλλογή αυτή, η οποία πληρέστερα, για την ώρα, καλύπτει την Αμερική και την
Ευρώπη. Αν κάθε φωτογραφία καταλάμβανε μια σελίδα βιβλίου 500 σελίδων, η όλη
συλλογή θα γέμιζε 360.000 τόμους. Αλλά όλο και κάτι λείπει. Οι δορυφόροι της
τελευταίας γενιάς καταγράφουν ακόμη και αντικείμενα 20 εκατοστών. Next time
better, Bill.