ΣΗΜΑΤΑ

… απόψεις περί αμερικανικής ηγεμονίας φιλοξενεί η επιθεώρηση «Φόρεϊν
Πόλισυ». Οι ιστορικοί Τσαρλς Μαίυνς και Ρόμπερτ Κέηγκαν απαντούν στο ερώτημα:
«Ωφελεί ή όχι τον κόσμο η κυριαρχική θέση που κατέχουν οι ΗΠΑ;». Ο Μαίυνς
αμφιβάλλει. Οι ΗΠΑ, γράφει, έχουν ίσως καλές προθέσεις. Αλλά η διεύθυνση (ή η
επιτήρηση) ολόκληρου πλανήτη είναι έργο τιτάνιο, δεν μπορεί να το επωμισθεί
μία χώρα μόνη. Δεν είναι λοιπόν αναγκαία επωφελής η αμερικανική ηγεμονία.
Μάλιστα ούτε καν για τις ΗΠΑ, αφού και κόστος υψηλό καταβάλλουν και αδιάκοπα
επιτιμώνται για τις πρωτοβουλίες τους. Σωστότερο θα ήταν τις ευθύνες να τις
μοιράζονται πολλές χώρες.

… διαφωνεί. Για ρωτήστε τους ξένους, λέει. Ποια χώρα θα προτιμούσαν να
κυριαρχεί στον κόσμο, αν όχι η Αμερική; «Οι ίδιοι οι Ευρωπαίοι προτιμούν τις
ΗΠΑ». Φυσικά, παραδέχεται ο Αμερικανός αυτός πατριώτης, ούτε άμωμη είναι η
Συμπολιτεία ούτε αγία. «Μας αποκαλούν εγωιστές, αλαζόνες, αδίστακτους… Αλλά,
excusez-moi (sic), σε σύγκριση με ποιους; Οι Γάλλοι, μήπως, θα ήταν πιο
αλάνθαστοι, λιγότερο εγωιστές; Δεν προκύπτει κάτι τέτοιο από την Ιστορία
τους». Όσο για τους Γερμανούς, ούτε συζήτηση! «Αν έλειπε η αμερικανική
ηγεμονία, οι Ευρωπαίοι δεν θα ήξεραν τι να τους κάνουν». Πολύ καλά λοιπόν
είναι έτσι, καταλήγει ο Κέηγκαν. «Οι ΗΠΑ έχουν ένα ελεύθερο σύστημα
δημοκρατικού καπιταλισμού» και αυτό, πιστεύει, τις βοηθεί να παίζουν οδηγητικό
αλλά και κατευναστικό ρόλο στις διεθνείς σχέσεις. Άλλωστε και οι Ευρωπαίοι
αυτό ποθούν κατά βάθος. Είναι ενδεικτικό: Ούτε τις αμυντικές τους δαπάνες
θέλησαν ν’ αυξήσουν ούτε στο Βοσνιακό να εμπλακούν. «Γαλλία και Ρωσία, λ.χ.,
βολεύονται περίφημα με μιά “αξιοπρεπή πολυ-πολικότητα”, που σώζει το γόητρό
τους χωρίς πολλά έξοδα. Δεν λύνει βέβαια τα προβλήματα, αλλά εμποδίζει και την
Αμερική να τα λύσει. Και ταυτόχρονα εμποδίζει οποιονδήποτε άλλον ν’
αντικαταστήσει την Αμερική».

… Εμπορικό Επιμελητήριο ανακοίνωσε τα τελευταία στοιχεία για τη μάχη κατά
της ανεργίας. Μέσα στη διετία 1997-98, οι νέες θέσεις εργασίας που θα
καταληφθούν από Ιταλούς ανέργους θα είναι μόλις 57.000. Και απ’ αυτές το 37%
είναι με σύμβαση έργου, με μερική απασχόληση ή απλώς θέσεις μαθητείας.
«Αποχαιρετούμε λοιπόν την ιδέα της μόνιμης και σταθερής δουλειάς», γράφει η
«Στάμπα». Με τους ρυθμούς αυτούς, υπολογίζει, θα χρειαστούν 60 χρόνια για ν’
απορροφηθούν οι άνεργοι. Πολύ λίγα, πολύ αργά, λέει η εφημερίδα. Σίγουρα,
όποιος βιάζεται σκοντάφτει. Αλλά, αντίθετα απ’ ό,τι στον μύθο του λαγού και
της χελώνας, «όποιος βραδυπορεί δεν φτάνει ποτέ».

… του Σιάν συζητήθηκε πάλι, με αφορμή την επίσκεψη Κλίντον. Και μαζί το
άλυτο αίνιγμα: Γιατί αυτή η εμμονή της Ασίας στην επανάληψη; Στην ποσότητα;
Γιατί άραγε, την ίδια εποχή που η Ευρώπη (η Ελλάδα) πάσχιζε για το ένα, για το
μοναδικό, το Ανεπανάληπτο, η Ανατολή απολάμβανε την πληθώρα; Κάπου 20.000
είναι οι πολεμιστές του Σιάν. Λίγο πιο κάτω, στις σπηλιές του Λουγιάνγκ,
υπάρχουν… 100.000 εικόνες του Βούδδα (από μινιατούρες μέχρι μία που έχει
ύψος δεκαώροφης πολυκατοικίας). Βέβαια και στο «καρμπόν» χωρούν αποχρώσεις:
Κανένας Βούδδας ή πολεμιστής δεν είναι ολόιδιος με τον διπλανό του. Αλλά,
τέτοιο πλήθος πάλι; Αντίβαρο θαρρείς της δυτικής οπτικής, η ασιατική
πληθομανία αποδίδει το μεγαλείο ­ ή την έπαρση ­ στην τέχνη μέσα από μια
αυτοταπείνωση του δημιουργού στη ρουτίνα.