Επέλαση πολυεθνικών

Μια αλυσίδα σούπερ μάρκετ κατέχει την έβδομη θέση στη λίστα των πιο ισχυρών πολυεθνικών της Ελλάδας. Πρόκειται για την Άλφα Βήτα Βασιλόπουλος, που έκανε το 1996 πωλήσεις ύψους 90 δισ. δραχμών

«Παπούτσι από τον τόπο σου» λέει η λαϊκή παροιμία, η οποία όμως όσον αφορά την
οικονομική της διάσταση φαίνεται ότι στην Ελλάδα έχει ξεπερασθεί. Χρόνο με τον
χρόνο ο ανταγωνισμός των ξένων επιχειρήσεων προς τις ελληνικές είτε μέσω
απευθείας εγκατάστασής τους είτε μέσω εισαγωγών γίνεται ακόμα πιο ισχυρός.
Αποτέλεσμα, σε πολλούς κλάδους της βιομηχανίας και του εμπορίου οι ελληνικές
επιχειρήσεις και τα προϊόντα τους να χάνουν ζωτικό κομμάτι της αγοράς.

Τα στοιχεία που αφορούν την παρουσία των ξένων ­ πολυεθνικών κυρίως ­
επιχειρήσεων στην Ελλάδα είναι αποκαλυπτικά. Καθώς αναδεικνύουν τον αυξανόμενο
ρόλο τους στην ελληνική οικονομία. Έτσι, σύμφωνα με τα στοιχεία των
ισολογισμών του 1996, οι πωλήσεις όλων των επιχειρήσεων που είναι
εγκατεστημένες στην Ελλάδα έφθασαν τα 17 τρισ. δραχμές εκ των οποίων τα 2,78
τρισ. δραχμές πραγματοποιήθηκαν από τις 100 μεγαλύτερες πολυεθνικές εταιρείες
που βρίσκονται στον τόπο μας.

Το 1995 σε σύνολο πωλήσεων 14,7 τρισ. δραχμές οι πωλήσεις των ίδιων
πολυεθνικών έφθασαν τα 2,4 τρισ. δραχμές. Σημαντικό είναι το μερίδιο που έχουν
οι πολυεθνικές στο σύνολο της κερδοφορίας της βιομηχανίας και του εμπορίου.
Έτσι το 1996 το σύνολο των κερδών των εμπορικών και βιομηχανικών επιχειρήσεων
έφθασε τα 687,7 δισ. δραχμές, από τα οποία τα 139,1 δισ. δραχμές προήλθαν από
τις 100 μεγαλύτερες πολυεθνικές. Το 1995 στο σύνολο κερδών των 631,5 δισ.
δραχμές οι πολυεθνικές είχαν τα 114,2 δισ. δραχμές.

ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΕΙΔΗ ΣΤΗΝ ΚΟΡΥΦΗ

Η πρώτη τετράδα των πιο ισχυρών ξένων εταιρειών που δραστηριοποιούνται στην ελληνική αγορά καλύπτεται από εταιρείες που δραστηριοποιούνται στον κλάδο των πετρελαιοειδών

Από την ανάλυση των ισολογισμών προκύπτει ότι η πρώτη τετράδα των πιο ισχυρών
ξένων εταιρειών που δραστηριοποιούνται στην ελληνική αγορά καλύπτεται από
εταιρείες που δραστηριοποιούνται στον κλάδο των πετρελαιοειδών.

Έτσι από τα ίδια στοιχεία προκύπτει ότι στην πρώτη θέση βρίσκεται η ΒΡ με
πωλήσεις το 1996 που έφθασαν τα 234 δισ. δραχμές και ακολουθούν η Shell
(πωλήσεις 229 δισ. δρχ.), η Mobil (πωλήσεις 190 δισ. δρχ.) και η Texaco
(πωλήσεις 95,7 δισ. δραχμών). Ακολουθεί η Αθηναϊκή Ζυθοποιία που
δραστηριοποιείται κυρίως στον χώρο της μπίρας με πωλήσεις 95 δισ. δραχμών και
η Macro Cash and Carry με πωλήσεις 92 δισ. δραχμών. Μια αλυσίδα σούπερ μάρκετ
κατέχει την έβδομη θέση στη λίστα των πιο ισχυρών πολυεθνικών της Ελλάδας.
Πρόκειται για την Άλφα Βήτα Βασιλόπουλος, που έκανε το 1996 πωλήσεις ύψους 90
δισ. δραχμών.

Η Αλουμίνιον της Ελλάδος, μια από τις πιο παλαιές πολυεθνικές παρουσίες, με
τζίρο 81 δισ. δραχμών κατέχει την 8η θέση της πρώτης δεκάδας των πολυεθνικών.
Η δεκάδα συμπληρώνεται με δύο πολυεθνικές που δραστηριοποιούνται στον χώρο του
αυτοκινήτου ­ την Toyota και τη FIAT.

ΟΙ ΑΛΛΟΙ ΙΣΧΥΡΟΙ

Η εκπροσώπηση των πολυεθνικών στο χώρο των τροφίμων και των καταναλωτικών
προϊόντων είναι πολύ ισχυρή καθώς στην πρώτη εικοσάδα των πιο ισχυρών
πολυεθνικών βρίσκονται οι εταιρείες Λουμίδης, Lever, Ελαΐς, Continent, Procter
and Gamble. Ενώ στην ίδια εικοσάδα είναι η Stet, η Mercedes και η Sony, που
δραστηριοποιούνται στον χώρο της κινητής τηλεφωνίας, των μεταφορών και των
συσκευών ήχου και εικόνας.

Πολύ ισχυρή είναι η παρουσία των ξένων επιχειρήσεων στον χώρο των φαρμάκων,
όπου 4 επιχειρήσεις του κλάδου βρίσκονται στην πρώτη σαραντάδα των πιο ισχυρών πολυεθνικών.

Ενδεικτικό της παρουσίας των ξένων επιχειρήσεων στην Ελλάδα θα πρέπει να
θεωρηθεί το γεγονός ότι σύμφωνα με τα στοιχεία που προκύπτουν από την ανάλυση
των ισολογισμών του 1996, από τις 100 μεγαλύτερες βιομηχανικές και εμπορικές
επιχειρήσεις της χώρας οι 53 είναι πολυεθνικές (28 βιομηχανικές και 25
εμπορικές επιχειρήσεις).

ΕΜΠΟΡΙΟ – ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ

Από τα ίδια στοιχεία προκύπτει ότι ο χώρος της εμπορίας και των υπηρεσιών
είναι πιο ελκυστικός για τις πολυεθνικές επιχειρήσεις καθώς σε αυτούς υπάρχουν
μεγαλύτερα σχετικά περιθώρια κέρδους και μεγαλύτερη αποδοτικότητα κεφαλαίων.
Δεν είναι τυχαίο άλλωστε το γεγονός ότι μία από τις μεγαλύτερες επενδύσεις που
έγιναν τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα πραγματοποιήθηκε στον χώρο της
ψυχαγωγίας, με την εγκατάσταση της Hyatt, η οποία ως γνωστόν ελέγχει το καζίνο
της Θεσσαλονίκης.

ΕΛΚΥΣΤΙΚΗ Η ΕΛΛΑΔΑ

Όπως τονίζουν αναλυτές της αγοράς, η συμμετοχή της χώρας στην ΟΝΕ θα
δημιουργήσει τις προϋποθέσεις εγκατάστασης ακόμα πιο πολλών ξένων επιχειρήσεων
στην ελληνική αγορά, για τους εξής λόγους:

1 Η ένταξη της δραχμής στον Μηχανισμό Συναλλαγματικών Ισοτιμιών δημιουργεί πιο
σταθερό πλαίσιο για τη συναλλαγματική και τη νομισματική πολιτική.

2Οι ενιαίοι κανόνες λειτουργίας της ευρωπαϊκής αγοράς (φορολογία, νομικό
πλαίσιο κ.ά.) θα άρουν πολλά από τα αντικίνητρα που υπάρχουν σήμερα.

3Οι πιο χαλαροί όροι ανταγωνισμού που ισχύουν στην ελληνική αγορά μπορούν να
αποτελέσουν κίνητρο προσέλκυσης επιχειρήσεων από τρίτες χώρες (ΗΠΑ, Ασία κ.ά.)
που θέλουν μια χώρα-εφαλτήριο για την παρουσία τους στην ενιαία ευρωπαϊκή αγορά.

ΚΕΡΔΙΖΟΥΝ ΠΟΝΤΟΥΣ

Πάντως τα στοιχεία της Τραπέζης της Ελλάδος είναι αποκαλυπτικά για τους
κλάδους στους οποίους τα εισαγόμενα προϊόντα εκτοπίζουν τα ελληνικά. Από
σχετική μελέτη προκύπτει ότι τα εισαγόμενα προϊόντα κέρδισαν πόντους από τα
αντίστοιχα ελληνικά στους κλάδους:

* Τροφίμων και ποτών.

* Ελαστικών – πλαστικών και χημικών προϊόντων.

* Μεταφορικών μέσων.

Αντίθετα, ενισχύθηκε η θέση των ελληνικών βιομηχανιών στους κλάδους: ένδυσης –
υπόδησης, μη μεταλλικών ορυκτών, βασικής μεταλλουργίας και μηχανών – συσκευών.