Επτά άγνωστες επιστολές

Επτά επιστολές του Ανδρέα Παπανδρέου, προς ισάριθμες μεγάλες προσωπικότητες
της εποχής του, αποκαλύπτουν σήμερα «ΤΑ ΝΕΑ».

ΠΡΟΚΕΙΤΑΙ για επιστολές από το απόρρητο αρχείο του πρώην Πρωθυπουργού, το
οποίο βρίσκεται στην Εκάλη, και έχουν όλες γραφεί, ιδιοχείρως από τον ίδιο, το
1991 και ’92, την περίοδο που ήταν αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης.

Οι επιστολές παραχωρήθηκαν στα «ΝΕΑ» από τη χήρα του ιδρυτή του ΠΑΣΟΚ Δήμητρα
Παπανδρέου και αποτελούν ένα μικρό δείγμα της σπουδαιότητας αυτού του τμήματος
του αρχείου του Ανδρέα Παπανδρέου, η αξιοποίηση του οποίου, παρά τις
επανειλημμένες διακηρύξεις των στελεχών του ΠΑΣΟΚ, έχει παραπεμφθεί στις
ελληνικές καλένδες.

* Η επιστολή προς τον Μπιλ Κλίντον δεν φέρει ημερομηνία, είναι όμως φανερό ότι
έχει γραφεί τον Νοέμβριο του 1992, αμέσως μετά την εκλογή του Μπιλ Κλίντον στο
αξίωμα του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών. Το ενδιαφέρον στην επιστολή είναι
ότι έχει σβήσει τον τότε τίτλο του, που ο ίδιος προηγουμένως είχε γράψει,
δηλαδή «αρχηγός της αντιπολίτευσης».

* Η επιστολή προς τον Φρανσουά Μιτεράν έχει γραφεί τον Μάιο του 1991 και είναι
συγχαρητήρια, με την ευκαιρία της συμπλήρωσης δέκα χρόνων από την παρουσία του
Γάλλου πολιτικού στην ηγεσία της χώρας του.

* Λίγο αργότερα, τον Οκτώβριο του 1991, αποστέλλει επιστολή με ευχές για
«ταχεία ανάρρωση» στον Γερμανό πρώην καγκελάριο Βίλι Μπραντ (είχε υποβληθεί
εκείνη την εποχή σε μια βαριάς μορφής εγχείρηση).

ΟΙ ΥΠΕΡΔΥΝΑΜΕΙΣ

* Η επιστολή προς τον Ζιανγκ Ζιμέν, τον γενικό γραμματέα του Κομμουνιστικού
Κόμματος της Κίνας, έχει μια ιδιαίτερη αξία, καθώς έχει γραφεί στις 29-3-92,
και έχει σταλεί με προσωπικό αγγελιοφόρο τον Κάρολο Παπούλια. Η αξία της
έγκειται στο γεγονός ότι ο Α. Παπανδρέου, διαπιστώνοντας ήδη εκείνη την εποχή
την έλλειψη της δεύτερης μεγάλης υπερδύναμης από το παγκόσμιο πολιτικό
στερέωμα ­ μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης ­ και την συνακόλουθη
επικυριαρχία των ΗΠΑ, γράφει στον Κινέζο κορυφαίο αξιωματούχο: «Σε μια εποχή
ρευστότητας και μεγάλων κινδύνων για την Παγκόσμια Ειρήνη, η πολιτική σας και
η παρουσία σας στην παγκόσμια σκηνή αποτελεί ελπίδα αποκατάστασης και
διατήρησης ισορροπιών αναγκαίων για την ειρήνη και την κοινωνική δικαιοσύνη
των λαών».

* Εξαιρετικά σημαντική είναι μια επιστολή που είχε αποστείλει στον τότε
Αρχιεπίσκοπο Βορείου και Νοτίου Αμερικής κ. Ιάκωβο, επιστολή απαντητική σε
επιστολή του κ. Ιακώβου, με θέμα το Σκοπιανό. Στην επιστολή του αυτή ο Α.
Παπανδρέου υπογραμμίζει ότι «είναι ανυποχώρητος σε ό,τι αφορά την πρόκληση των
Σκοπίων» και τονίζει ότι «δεν πρόκειται να συναινέσει σε αναγνώριση (de jure
και de facto) εφ’ όσον το όνομα “Μακεδονία” χρησιμοποιηθεί με επιθετικό (σ.σ.:
εννοεί προσδιορισμό) ή όχι στην ονομασία του κρατιδίου των Σκοπίων». Η
επιστολή έχει γραφεί την εποχή που η κυβέρνηση Μητσοτάκη ήταν έτοιμη να
κλείσει το θέμα των Σκοπίων, συναινώντας σε διπλή ονομασία του κρατιδίου.

* Τέλος, ενδιαφέρον έχει μια επιστολή προς τον πρόεδρο της Αιγύπτου Χόσνι
Μουμπάρακ που φέρει ημερομηνία 13 Μαΐου 1992 και έχει καθαρά ανθρωπιστικό
χαρακτήρα. Ο Α. Παπανδρέου ζητεί από τον Αιγύπτιο πρόεδρο να παρέμβει ώστε να
αποτραπεί η εκτέλεση των τριών Ελλήνων ναυτικών του πλοίου «Αλέξανδρος» που
είχαν συλληφθεί για διακίνηση ενός μεγάλου φορτίου χασίς. Όπως και μια
επιστολή προς τον γερουσιαστή Πωλ Τσόνγκας, την εποχή που μετείχε στην κούρσα
για την εξασφάλιση του χρίσματος του Δημοκρατικού Κόμματος, στις εκλογές του 1992.

Προς τον εκλεγμένο Πρόεδρο Μπιλ Κλίντον

Λιτλ Ροκ, Άρκανσο

Αγαπητέ Πρόεδρε,

Παρακαλώ δεχθείτε τα θερμά μου συγχαρητήρια για την εντυπωσιακή σας νίκη. Ο
αμερικανικός λαός ψηφίζοντάς σας, ψήφισε παράλληλα για αλλαγή και ελπίζοντας
σε μία νέα εποχή για τις Ην. Πολιτείες, μία χώρα της οποίας οι πολιτικές
επιλογές επηρεάζουν αποφασιστικά τις διεθνείς εξελίξεις.

Πιστεύω ειλικρινά ότι στη διάρκεια της θητείας σας οι ελληνοαμερικανικές
σχέσεις θα αναπτυχθούν προς όφελος και των δύο χωρών.

Με ειλικρινείς ευχές

Ανδρέας Γ. Παπανδρέου

13-5-91

Αγαπητέ Πρόεδρε και φίλε

Υπό την αιγίδα σας ως Προέδρου της Γαλλικής Δημοκρατίας είδαμε και ζήσαμε την
υλοποίηση των σοσιαλιστικών ιδανικών, που μας είναι κοινά.

Με την ευκαιρία αυτής της χαρμόσυνης επετείου των δέκα χρόνων σας στην
εξουσία, τόσο εποικοδομητικών, προοδευτικών και εμπνευσμένων, σας παρακαλώ να
δεχτείτε τα πιο ειλικρινή συγχαρητήρια για το κόμμα σας, τις ευχές μου για
ευημερία του γαλλικού λαού και τα σέβη μου σε σας, αρχηγό κράτους από τους πιο
προικισμένους της εποχής μας.

Ειλικρινά δικός σας

Ανδρέας Παπανδρέου

9-10-91

Αγαπητέ Πρόεδρε Μπραντ,

Σας στέλνω τις θερμότερες ευχές μου για ταχεία ανάρρωση.

Σας σκεφτόμαστε όλοι μας, και περιμένουμε με ανυπομονησία τη γρήγορη επιστροφή
σας στα σημαντικά σας καθήκοντα.

Με φιλία

Ανδρέας Γ. Παπανδρέου

Αρχιεπίσκοπον

Αμερικής Βορείου και Νοτίου

Σεβασμιώτατον Ιάκωβον

Σεβασμιώτατε,

Σας ευχαριστώ θερμά για την τόσο σημαντική επιστολή σας της 4ης Απριλίου.

Πράγματι, αισθάνθηκα χαρά για τις πατριωτικές σας θέσεις ­ Θέλω να σας
διαβεβαιώσω ότι είμαι ανυποχώρητος σε ό,τι αφορά την πρόκληση των Σκοπίων. Δεν
πρόκειται να συναινέσω σε αναγνώριση (de jure και de facto) εφ’ όσον το όνομα
«Μακεδονία» χρησιμοποιηθεί με επιθετικό ή όχι στην ονομασία του κρατιδίου των Σκοπίων.

Θέλω επίσης να σας συγχαρώ για τη στάση σας απέναντι στον σχεδιαζόμενο
αποκλεισμό της Σερβίας ­ με την οποία μας ενώνει η Ορθοδοξία και οι κοινοί
αγώνες στις αρχές του αιώνα.

Με τις πιο θερμές μου ευχές για το Άγιο Πάσχα.

Ανδρέας Γ. Παπανδρέου