Αλλαγή στην Τσεχία

Κυβερνητική αλλαγή. Οι Τσέχοι αναμένεται να δώσουν την πρώτη θέση σε μη συντηρητικό κόμμα για πρώτη φορά μετά τη «βελούδινη επανάσταση» (φωτό Ρώυτερ)

Νέα κυβέρνηση και πρωθυπουργό εκλέγουν σήμερα και αύριο οι Τσέχοι. Και όλοι ­
ακόμη και ο πρόεδρος Βάτσλαβ Χάβελ ­ περιμένουν νίκη της αντιπολίτευσης και
σχηματισμό της πρώτης μη συντηρητικής κυβέρνησης μετά τη «βελούδινη επανάσταση».

ΟΒΑΤΣΛΑΒ Κλάους ενσάρκωνε τόσο πειστικά την κεντροευρωπαϊκή εκδοχή της
Μάργκαρετ Θάτσερ ώστε όταν έπεσε η κυβέρνησή του εν μέσω σκανδάλων και
οικονομικού χάους τον περασμένο Νοέμβριο, οι μεταρρυθμίσεις απέκτησαν κακό
όνομα. Ο σοσιαλδημοκράτης Μίλος Ζέμαν, που σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις θα
είναι ο επόμενος πρωθυπουργός, μιλά διαφορετική γλώσσα. Αντί για λιτότητα,
προτείνει τις επενδύσεις ως τρόπο τόνωσης της οικονομίας. Οι ιδιωτικοποιήσεις
δεν τον ενθουσιάζουν, αλλά στην πάταξη της διαφθοράς υπόσχεται να είναι αμείλικτος.

Οι περισσότερες δημοσκοπήσεις δίνουν στους Σοσιαλδημοκράτες του Ζέμαν το 25%
των ψήφων, πολύ μακριά από την απόλυτη πλειοψηφία. Το κόμμα αναμένεται έτσι να
χρειαστεί δύο εταίρους για να μπορέσει να κυβερνήσει. Ο ένας θα είναι μάλλον
οι Χριστιανοδημοκράτες, των οποίων ηγείται ο Γιόζεφ Λουξ, αντιπρόεδρος της
σημερινής μεταβατικής κυβέρνησης που ανέλαβε την εξουσία τον περασμένο
Νοέμβριο. Οι οπαδοί του είναι άνθρωποι που πηγαίνουν στην εκκλησία και
συμμερίζονται την προτίμηση των Σοσιαλδημοκρατών για μια «σοσιαλιστική
οικονομία της αγοράς» έναντι του ανεξέλεγκτου καπιταλισμού που πρέσβευε ο
Κλάους. Ο δεύτερος εταίρος θα είναι πιθανότατα το Κόμμα των Συνταξιούχων, το
οποίο θέλει να αυξήσει τις συντάξεις και να μειώσει το όριο συνταξιοδότησης.

Η Δεξιά, από την πλευρά της, πληρώνει την αλαζονεία του Βάτσλαβ Κλάους. Το
βιαστικό πρόγραμμα μαζικών ιδιωτικοποιήσεων που εφήρμοσε προκάλεσε βαθιά κρίση
εμπιστοσύνης, που κορυφώθηκε με την εξευτελιστική υποτίμηση του νομίσματος τον
περασμένο Μάιο. Η ανεργία και ο πληθωρισμός παρουσιάζουν από τότε συνεχή
αύξηση, ενώ τα πραγματικά εισοδήματα μειώνονται. Το Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν
αυξήθηκε μόλις κατά 1% το 1997 και φέτος η αύξησή του δεν πρόκειται να
ξεπεράσει το 2%.

Το χειρότερο απ’ όλα είναι ότι στη διάρκεια της διακυβέρνησης της χώρας από
τον Κλάους, τόσο οι συντηρητικοί πολιτικοί όσο και πολλές επιχειρήσεις
συνδέθηκαν με τον έναν ή τον άλλο τρόπο με τη διαφθορά. Τα περίφημα «κουπόνια»
δεν έκαναν τίποτα άλλο από το να μοιράσουν τη δημόσια περιουσία στους φίλους
της κυβέρνησης. Πρόσφατη έρευνα αποκάλυψε ότι το Δημοκρατικό Κόμμα των
Πολιτών, του οποίου ηγείται ο Κλάους, είναι υπεύθυνο για φοροδιαφυγή και
ελλιπή τήρηση των βιβλίων. Μόλις την περασμένη εβδομάδα, ένας γνωστός
τραπεζίτης και η πρόεδρος της μεγαλύτερης εταιρείας εξαγωγής γυαλιού της χώρας
συνελήφθησαν για καταχρήσεις και εξαπάτηση των μετόχων των ιδιωτικοποιημένων επιχειρήσεων.

Μια ακόμη άγνωστη παράμετρος της εκλογικής αναμέτρησης είναι το ποσοστό που θα
λάβει η ακροδεξιά. Το κόμμα των Ρεπουμπλικανών εκπροσωπείται ήδη στο
Κοινοβούλιο και, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, θα λάβει το 10% των ψήφων. Ήδη,
σε δύο πόλεις, οι τοπικές αρχές κτίζουν τείχη για να απομονώσουν τις γειτονιές
όπου κατοικούν οι Τσιγγάνοι…