Προσπαθούν τώρα να ρίξουν την ένταση

Η κυβέρνηση εκτιμά πως «δεν υπάρχει καμία βάση για περαιτέρω ένταση» στην
περιοχή ­ αν και «ένταση υπάρχει, ήδη, στις ελληνοτουρκικές σχέσεις».

Οι πρωταγωνιστές. Σουλεϊμάν Ντεμιρέλ, Τόνι Μπλερ, Μπιλ Κλίντον και Κώστας Σημίτης, πριν από ένα χρόνο, στο Παρίσι. Τότε που δεν γίνονταν νυχτερινά τηλεφωνήματα…

ΑΥΤΟ υπογράμμισε χθες και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, απαντώντας έτσι εμμέσως
και στις αιτιάσεις του Αμερικανού προέδρου, ο οποίος στο νυχτερινό του
τηλεφώνημα προς τον Κώστα Σημίτη προειδοποίησε για το ενδεχόμενο έντασης.

Την ίδια στιγμή, δυσφορία εκφράζει η αμερικανική πλευρά για την απόφαση του
Πρωθυπουργού να κοινοποιήσει το περιεχόμενο της επικοινωνίας του με τον Μπιλ
Κλίντον ­ και ειδικά τα περί «έντασης».

Πάντως, διπλωματικές πηγές έλεγαν πως, μολονότι πράγματι δεν υπάρχει κάποιο
στοιχείο που να «δείχνει» αυτή τη στιγμή ότι αυξάνεται η ένταση στην περιοχή,
υπάρχουν πάντα οι παράγοντες που επιβάλλουν επαγρύπνηση. Πρώτος μεταξύ αυτών
είναι η επικείμενη εγκατάσταση των πυραύλων S-300 στην Κύπρο και οι τουρκικές
απειλές. Δεύτερος είναι η μόνιμη πολιτική της Άγκυρας για μαζικές παραβιάσεις
στο Αιγαίο. Όπως έλεγε χαρακτηριστικά διπλωματική πηγή, εάν τα Μέτρα
Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης δεν προχωρήσουν, έχουμε βάσιμους λόγους να μην
είμαστε ήσυχοι. ΤΑ ΜΟΕ θα βρεθούν κατά πάσα πιθανότητα και στο επίκεντρο των
συνομιλιών που θα έχει στις αρχές του Ιουλίου στην Ουάσιγκτον ο υπουργός
Άμυνας Άκης Τσοχατζόπουλος.

ΡΕΥΣΤΟΤΗΤΑ

Έτερος παράγοντας ανησυχίας είναι η ίδια η ρευστότητα στην ίδια την Τουρκία.
Το γεγονός ότι η δημοκρατία δεν είναι εμπεδωμένη, ότι επίκεινται εκλογές, ότι
ο στρατός παίζει καθοριστικό ρόλο περιπλέκουν την κατάσταση ­ και η έστω και
συμπτωματική δημιουργία έντασης από κάποιον εκ των «παικτών» της Τουρκίας δεν
μπορεί να αποκλειστεί.

Στο πνεύμα αυτό, άλλωστε, ο Δημήτρης Ρέππας είπε χθες πως «ο κ. Κλίντον μίλησε
για την ένταση που υπάρχει ήδη στις ελληνοτουρκικές σχέσεις». Και πρόσθεσε:
«Γνωρίζετε πολύ καλά ­ το έχει διδάξει η απώτερη και πρόσφατη πείρα ­ ότι
χωρίς να υπάρχει οποιοσδήποτε λόγος, απολύτως οποιοσδήποτε λόγος, συχνά η
Τουρκία αναλαμβάνει πρωτοβουλίες τέτοιες, ώστε να ανεβάζει το θερμόμετρο. Και
επειδή ήδη είναι καλοκαίρι, ήδη οι θερμοκρασίες βρίσκονται στα ύψη, καλό είναι
να είμαστε όλοι πιο συγκρατημένοι».

Αμερικανικοί κύκλοι εξέφραζαν τη δυσαρέσκειά τους για την ενέργεια του Κώστα
Σημίτη να κάνει γνωστό το περιεχόμενο της επικοινωνίας του με τον Μπιλ Κλίντον
­ και ειδικά την αναφορά σε «ένταση». Προσέθεταν, επίσης, ότι προ ημερών
υπήρξε συνάντηση του Θόδωρου Πάγκαλου με τον Αμερικανό πρεσβευτή Νίκολας
Μπερνς στη διάρκεια της οποίας ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών «ξέκοψε» πως δεν
υπάρχει καμία περίπτωση η Ελλάδα να αλλάξει στάση στο Κάρντιφ. Η Ουάσιγκτον
όμως ­ προσέθεταν ­ ήθελε να δείξει στην Τουρκία πως «κάνει ό,τι μπορεί».

ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ

Συνεργάτες του Πρωθυπουργού έλεγαν πως ο Κώστας Σημίτης αποφάσισε να
δημοσιοποιήσει τα της επικοινωνίας του με τον Αμερικανό πρόεδρο αφενός διότι
θεωρούσε βέβαιη μια ­ ενδεχομένως μη ανταποκρινόμενη και στην πραγματικότητα ­
«διαρροή». Και αφετέρου διότι πιστεύει ότι ακόμη και σε λεπτά θέματα
εξωτερικής πολιτικής πρέπει να υπάρχει διαφάνεια ως προς το τι υποστηρίζει ο καθείς.

Ο ίδιος ο Πρωθυπουργός, μιλώντας χθες στη Βουλή, επανέλαβε την πεποίθησή του
ότι η Ελλάδα βγήκε πιο ισχυρή μετά τις συνομιλίες στο Κάρντιφ. «Εμείς
επιμείναμε ότι στο θέμα της ευρωπαϊκής στρατηγικής της Τουρκίας δεν πρέπει να
υπάρξει αλλαγή πορείας. Και δεν υπήρξε αλλαγή πορείας, αλλά επιβεβαίωση της
απόφασης του Λουξεμβούργου», είπε ο κ. Κ. Σημίτης.

Την ίδια στιγμή προβληματισμός φαίνεται να επικρατεί στην Άγκυρα για τα
αποτελέσματα του Κάρντιφ. «Δεν μπορώ να πω ότι ήταν μια μεγάλη επιτυχία.
Υπήρξαν όμως θετικές εξελίξεις», είπε ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών. Ο
αντιπρόεδρος της τουρκικής κυβέρνησης Μπουλέντ Ετζεβίτ απέφυγε ουσιαστικά να
πάρει θέση, λέγοντας ότι υπάρχουν «ασαφείς εκφράσεις» και το κείμενο των
συμπερασμάτων πρέπει να αξιολογηθεί λεπτομερώς.

Ο Βρετανός πρεσβευτής στην Άγκυρα, σε μια προσπάθεια να «χρυσώσει το χάπι» του
Κάρντιφ για την Τουρκία, υποστήριξε χθες ότι «αναγνωρίστηκε η υποψηφιότητα της
Τουρκίας» ­ ερχόμενος έτσι σε αντίθεση με τις δηλώσεις των εκπροσώπων της
βρετανικής προεδρίας στο Κάρντιφ.

*Επιβεβαίωσε με δηλώσεις του ο εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου κ. Μ. Μακέρι, ότι ο
πρόεδρος Κλίντον τηλεφώνησε στον κ. Σημίτη έπειτα από παράκληση του κ. Τόνι Μπλερ.

Ο κ. Μακέρι επανέλαβε ότι οι ΗΠΑ στηρίζουν τις προσδοκίες της Τουρκίας σε
σχέση με την Ένωση και δήλωσε ικανοποίηση για το αποτέλεσμα του Κάρντιφ.
Διευκρίνισε δε, ότι συζητήθηκε εν συντομία μεταξύ Κλίντον – Σημίτη το ζήτημα
του χρηματοδοτικού πρωτοκόλλου για την Τουρκία και ο Αμερικανός πρόεδρος
αντελήφθη ότι τα κονδύλια έχουν παγώσει.