«Κουλτούρα» του Νότου ο τζόγος

Η Μεσόγειος και γενικότερα η Νότια Ευρώπη ζει στον πυρετό των Χρηματιστηρίων
με φόντο ένα κύμα ιδιωτικοποιήσεων και την αδιάκοπη προσπάθεια των κυβερνήσεων
να προσελκύσουν ξένους («στρατηγικούς») επενδυτές. Αυτή είναι η επικρατούσα
εικόνα στο οικονομικό τοπίο μιας γεωπολιτικής ζώνης που επί χρόνια μαστιζόταν
από προβλήματα υπανάπτυξης χωρίς ακόμη, πάντως, να έχει ξεφύγει από το κλίμα
της αβεβαιότητας.

ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΙ κύκλοι των πρωτευουσών του Νότου, στους οποίους οφείλονται οι
παρατηρήσεις αυτές, επισημαίνουν ακόμη ότι στη ζώνη αυτή παρατηρείται τον
τελευταίον καιρό μια χρηματιστηριακή έκρηξη, ιδίως από μικροεπενδυτές ­ οι
οποίοι όμως αποφεύγουν τα κρατικά ομόλογα (όπου υπάρχει κρίση).

Οι κυβερνήσεις από την πλευρά τους εκμεταλλεύονται την κατάσταση αυτή
πουλώντας εταιρείες του Δημοσίου και προσαρμόζονται στην ηθική της ελεύθερης
αγοράς της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης, που θα ξεκινήσει από την 1η
Ιανουαρίου 1999.

Οι ιδιωτικοποιήσεις φέρνουν χιλιάδες επενδυτές στα Χρηματιστήρια, ανεβάζοντας
τους δείκτες των μετοχών, καθώς μια νέα «χρηματιστηριακή κουλτούρα» ριζώνει σ’
όλη τη Νότια Ευρώπη.

* Στην Ισπανία μιλούν ήδη για μια ήρεμη «επενδυτική επανάσταση». Η απόφαση της
κυβέρνησης του Ασνάρ να ιδιωτικοποιήσει τη μεγαλύτερη εταιρεία ηλεκτρισμού
Εντέσα, αντί του ποσού των 8 δισεκατομμυρίων δολαρίων, έχει προκαλέσει
τρομακτικό ενδιαφέρον μεταξύ των επενδυτών. Περισσότεροι από 1,3 εκατ.
μικροεπενδυτές έχουν ήδη κάνει προεγγραφές για την αγορά μετοχών αξίας 3,7
δισεκατομμυρίων δολαρίων. Είναι χαρακτηριστικό ότι πριν από την ανακοίνωση της
πώλησης της εταιρείας ο πρόεδρός της, Ροντόλφο Μάρτιν Βίγια, προέβλεπε ότι το
πρόγραμμα ιδιωτικοποίησης θα συγκέντρωνε το ενδιαφέρον τουλάχιστον 400.000
μικροεπενδυτών. Ο αριθμός τους τελικά υπερτριπλασιάστηκε.

Η πρωτοφανής επιτυχία αυτής της ιδιωτικοποίησης ακολούθησε το επίσης θετικό
παράδειγμα του κρατικού μονοπωλίου καπνού και της Αγροτικής Τράπεζας, που
ιδιωτικοποιήθηκαν στις αρχές του χρόνου.

Η όρεξη των επενδυτών αναμένεται να αυξηθεί ακόμη περισσότερο, βοηθούσης και
της μείωσης των επιτοκίων στο 4,25% από το 9,25% όπου ήταν τον Δεκέμβριο του 1995.

«Πρόκειται για ένα πολύ σημαντικό φαινόμενο. Ο ζήλος των μικροεπενδυτών όλο
και αυξάνεται», τόνισε κυβερνητικός παράγων στη Μαδρίτη.

Η ίδια ιστορία επαναλαμβάνεται σε όλη τη Νότια Ευρώπη, όπου οι κυβερνήσεις
αγωνίζονται να ξεκαθαρίσουν τα οικονομικά τους, να μειώσουν τον πληθωρισμό και
να σταθεροποιήσουν τα εθνικά νομίσματα, μειώνοντας δραστικά τα επιτόκια εν
όψει της ΟΝΕ. Στην Ισπανία και την Ιταλία οι δείκτες τιμών στα Χρηματιστήρια
αυξήθηκαν κατά 40% αυτό τον χρόνο. Στην Πορτογαλία σχεδόν 50% και στην Ελλάδα
80% ­ όταν στη Γερμανία η αύξηση είναι λίγο πάνω από 30%.

* Στην Πορτογαλία η μερική ιδιωτικοποίηση της εταιρείας ηλεκτρισμού EDP
συνέβαλε σημαντικά στην αύξηση του αριθμού των επενδυτών. Η κυβέρνηση
σχεδιάζει μάλιστα να πουλήσει άλλο ένα 15,5% των μετοχών της EDP μέσα στο καλοκαίρι.

* Στην Ιταλία η κυβέρνηση σχεδιάζει επίσης μέσα στο καλοκαίρι να προχωρήσει
στην πώληση του τέταρτου πακέτου μετοχών του ενεργειακού γίγαντα ΕΝΙ,
αυξάνοντας τον αριθμό των μικροεπενδυτών που διαθέτουν μετοχές της εταιρείας
από 1,4 εκατομμύριο σε 2 εκατομμύρια. Άλλα προγράμματα ιδιωτικοποιήσεων αυτόν
τον χρόνο περιλαμβάνουν την Αλιτάλια, την κρατική εταιρεία που είναι υπεύθυνη
για τους αυτοκινητοδρόμους της χώρας και την Εθνική Τράπεζα Εργασίας.

Ο Ιταλός υπουργός Οικονομικών Βιτσέντζο Βίσκο δήλωσε μάλιστα ότι η χώρα του θα
προχωρήσει σταθερά στο πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων εφέτος, προσδοκώντας να
εισπράξει 5,7 δισεκατομμύρια δολάρια ή ποσοστό 0,7 ως 1% του ΑΕΠ. Τα κονδύλια
αυτά θα χρησιμοποιηθούν στον αγώνα για τη μείωση του εξωτερικού χρέους της
χώρας τα επόμενα έξι χρόνια