Ο άνθρωπος που άνοιξε δρόμο στις καταστροφές
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
7 λεπτά  |
Ο «κακός δαίμονας», όχι μόνο της Δημοκρατικής Παράταξης, αλλά της ίδιας της
χώρας, ο Πέτρος Γαρουφαλιάς, με τις πράξεις και τη δράση του, από την υπεύθυνη
θέση του υπουργού Άμυνας, προδιέγραψε, κατά μία έννοια, το 1965, τις μετέπειτα
τραγικές εξελίξεις. Το βασιλικό πραξικόπημα του Ιουλίου 1965, τις κυβερνήσεις
των αποστατών, το απριλιανό πραξικόπημα, την καταστροφή της Κύπρου.
 |
|
Ο «Γέρος της Δημοκρατίας» εν μέσω αποστατών… Δεξιά του τότε |
«Βασιλικός άνδρας» με δημοκρατική λεοντή, το κρίσιμο πεντάμηνο (Μάρτιος –
Ιούλιος ’65), εκμεταλλεύτηκε την εμπιστοσύνη του Γέρου της Δημοκρατίας,
φρέναρε και τελικά εξουδετέρωσε τον εκδημοκρατικισμό του Στρατού, συνωμότησε
στην υπόθεση ΑΣΠΙΔΑ, έθεσε την πολιτική του στην υπηρεσία των Ανακτόρων και
γενικώς, όπως παρατηρεί ο καθηγητής Παύλος Πετρίδης, «λειτουργούσε εκτός των
κυβερνητικών πλαισίων».
Την ίδια ώρα, ο Πέτρος Γαρουφαλιάς «πρόσφερε» τις εκδουλεύσεις του στον
πρωθυπουργό του 53%, διαβεβαιώνοντάς τον κατά τρόπον υποχθόνιο, όταν
εμφανίσθηκε η σκευωρία του ΑΣΠΙΔΑ, ότι θα φροντίσει να «καλύψει τον Ανδρέα, αν
αποδειχθεί ανάμειξή του στην υπόθεση».
Παράλληλα ο Πέτρος Γαρουφαλιάς, κύριος μοχλός της ανακτορικής συνωμοσίας για
την ανατροπή του Γεωργίου Παπανδρέου, ενθαρρυμένος προφανώς από τα Ανάκτορα,
είχε πιστέψει ότι μπορούσε με την εύνοια των Ανακτόρων να διαδεχθεί τον Γέρο
στην Πρωθυπουργία.
Προετοίμαζε το έδαφος. Ο Μιχάλης Παπακωνσταντίνου αποκαλύπτει πώς ενημέρωσε
τον πρωθυπουργό και την αντίδραση του Γεωργίου Παπανδρέου:
«Ξαναθυμήθηκα τι διαβεβαίωσε ο Γαρουφαλιάς στον Πρωθυπουργό και από διαίσθηση
έβλεπα πως ρίχνει στάχτη στα μάτια του Γέρου ο υπουργός του της Άμυνας:
διαβεβαίωνε τον ίδιο όπως και τον Ανδρέα πως αυτός θα “κάλυπτε” τον Ανδρέα
αν αυτός ήταν μπλεγμένος, από τη μια πλευρά, και από την άλλη, συμμετείχε στη
συνωμοσία κατά του Γέρου με αναμφισβήτητο απώτερο στόχο κάποτε να τον
αντικαταστήσει. Ο Στ. Αλαμανής, που είχε πρόσφατα ταξιδέψει με τον Γαρουφαλιά
στην Ελβετία, μου είχε πει πως ο Γαρουφαλιάς τού αποκάλυψε κατά τη διάρκεια
του ταξιδιού τους πως δεν έβλεπε αδύνατο να αντικαταστήσει στην Πρωθυπουργία
τον Γ. Παπανδρέου, αφού ο Γέρος έδειχνε ήδη σημάδια κόπωσης λόγω της ηλικίας
του. Ο Αλαμανής είχε τότε παραξενευθεί και μου μετέφερε τη συνομιλία τους,
ρωτώντας με αν και εγώ είχα κάτι σχετικό διαπιστώσει…
Είχα αποφασίσει να ξεσπαθώσω πια κατά του Γαρουφιαλιά και αράδιασα στον
φιλοξενούμενό μας όλα τα στοιχεία που είχα μαζέψει και που, κατά τη γνώμη μου,
αποδείκνυαν τον διπλό ρόλο του υπουργού μας της Άμυνας. Έβλεπα τον Πρωθυπουργό
να δυσανασχετεί και να εκφράζει τις αντιρρήσεις του επιμένοντας πως ο
Γαρουφαλιάς υπάκουε σ’ ό,τι ο Πρωθυπουργός του ζητούσε. Αναγκάσθηκα, μέσα στα
άλλα, να επικαλεσθώ και τη μαρτυρία του Αλαμανή, για την οποία, όμως,
εισέπραξα την παρατήρηση του Γέρου ότι “όλων οι φιλοδοξίες είναι θεμιτές, ο
Πέτρος θα εννοούσε μετά από μένα, όχι να με ανατρέψει”».
Σε νέα συνάντησή του με τον Γέρο ο Μιχάλης Παπακωνσταντίνου επωφελείται της
ανησυχίας του Πρωθυπουργού για την πορεία των πραγμάτων, ενώ ο μίτος της
σκευωρίας του ΑΣΠΙΔΑ άρχισε να ξετυλίγεται:
«Του εξήγησα πως διέκρινα μια συνωμοσία εναντίον μας σε εξέλιξη. Συνδύαζα
Γρίβα, Γαρουφαλιά, Γεννηματά και παλάτι και, φυσικά, έβλεπα ως υπόβαθρο όλης
αυτής της ιστορίας την αρχή του βασιλιά κατά της Επιτροπής Λουκάκη. Ήδη δύο
μέλη της τιμωρήθηκαν. Απέφυγα σκόπιμα να αναφέρω τον Ανδρέα περιμένοντας να
φέρει το θέμα για συζήτηση ο ίδιος ο πρόεδρος αν ήθελε. Είχε αντιδράσει ελαφρά
όταν ανέφερα τον Γαρουφαλιά, σαν να μην ενέκρινε την άποψή μου για τη
συμμετοχή του υπουργού του στη συνωμοσία που εγώ πίστευα πως εξελισσόταν
εκείνη την ώρα.
“Ο Πέτρος είναι νομιμόφρων” μου είπε. “Αυτός πρέπει να τα βγάλει πέρα”. Όταν
δεν έκρυψα την έκπληξή μου μού επανέλαβε ήρεμα πως είχε απόλυτη εμπιστοσύνη
στον υπουργό Άμυνας. Και εμπιστοσύνη στον ίδιο τον Γαρουφαλιά φαινόταν να έχει
και το παλάτι.
Ώστε γι’ αυτό μου αφαιρέθηκαν αρμοδιότητες και πέρασαν στα χέρια του
Γαρουφαλιά; ρώτησα.
Δεν έχεις ανάγκη εσύ από τυπικές αρμοδιότητες, είπε ο Γέρος. Θα βρεις τον
τρόπο να παρακολουθείς, να είσαι παντού παρών και πάντοτε ενεργοποιημένος.
Άλλωστε, αυτή η ρύθμιση είναι προσωρινή.
Δεν ήθελα να τον απογοητεύσω πλήρως. Σκέφθηκα πως απλώς με κολάκευε, ενώ με
είχε μειώσει. Τι του συνέβαινε και εμένα τα μάτια και τα αυτιά του, όπως
συνήθιζε να λέει, στις Ένοπλες Δυνάμεις , με παρέκαμπτε και ταυτοχρόνως
ενίσχυε τον υπουργό; Αντέδρασα χλιαρά, πίστευα πως κάτι ακόμα μου έκρυβε. Και
τι θα πει προσωρινή; Για πόσο καιρό;
Τα πράγματα γίνονται πιο δύσκολα, αντείπα. Θα παρακολουθώ, θα είμαι παρών,
όπως λέτε, όσο μπορώ, αλλά δεν γίνεται να βρίσκομαι συνεχώς στο γραφείο του Γαρουφαλιά.
Να βρεις τον τρόπο, επανέλαβε ο Γέρος.
Περίεργο αδιέξοδο, εγώ να μη θέλω να εκφράσω τις απόψεις μου όπως ήθελα και ο
Πρωθυπουργός να εξακολουθεί να έχει κάτι ακόμα στο μυαλό του, που δεν μου αποκάλυπτε.
Αποφάσισα, μου είπε αργά, να διατάξει ο Γαρουφαλιάς ανακρίσεις. Ξέρεις,
θέλουν να μπλέξουν και τον Ανδρέα.
Η ΑΠΟΚΟΜΜΑΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ του Στρατού και η περιθωριοποίηση εκείνων των στελεχών
του που είχαν λάβει μέρος στην εκπόνηση και την εφαρμογή του «Σχεδίου
Περικλής» στις εκλογές «βίας και νοθείας» του 1961, παραμένει μια από τις
προγραμματικές διακηρύξεις της Ένωσης Κέντρου.
Όμως, οι προθέσεις του «Γέρου της Δημοκρατίας» προσκρούουν στην άρνηση των
Ανακτόρων και ο πρωθυπουργός του 53%, κάνει την πρώτη υποχώρηση και αποδέχεται
την προώθηση στην αρχηγία του ΓΕΣ, του στρατηγού Ι. Γεννηματά, οργάνου του
Παλατιού και «προστάτη» των «κύκλων της ανωμαλίας».
Ο «Γέρος», όμως, παρά την υποχώρηση, εμμένει στις εντολές του προς τον
υφυπουργό Άμυνας, Μιχάλη Παπακωνσταντίνου, να προωθήσει αθόρυβα το σχέδιο
αποκομματικοποίησης του Στρατού. Ο νεαρός υφυπουργός αρπάζει την ευκαιρία της
εφαρμογής της 35ετίας στους δημοσίους υπαλλήλους και προετοιμάζει με προσοχή
ανάλογο νομοσχέδιο και για τις Ένοπλες Δυνάμεις.
Ο νεοΙΔΕΑ και ο Π. Γαρουφαλιάς, όπως πάντα, καραδοκούν. Επεμβαίνουν και
ματαιώνουν τον εκδημοκρατισμό των Ενόπλων Δυνάμεων.
Ο Μιχάλης Παπακωνσταντίνου ενθυμείται:
«Στις 13 Μαΐου 1965 ετοιμαζόμουν να φύγω αεροπορικώς για την Αλεξανδρούπολη
και τον Έβρο γενικότερα, τόσο για επιθεώρηση των εκεί μονάδων όσο και για να
πάρω μέρος στην κριτική μιας άσκησης στα σύνορά μας με την Τουρκία. Θα με
συνόδευαν ο αρχηγός του ΓΕΣ και ο Σωματάρχης του Γ’ ΣΣ, ο Γεννηματάς δηλαδή
και ο Τσολάκας. Λίγα λεπτά πριν από την αναχώρησή μου από το γραφείο, μού
έφεραν ένα ιδιόγραφο σημείωμα του Γαρουφαλιά δίπλα σε ένα αποδελτιωμένο σχόλιο
της εφημερίδας “Ημέρα”. Ήδη οι αντιπολιτευόμενες εφημερίδες είχαν αρχίσει
τρομερή επίθεση κατά του νομοσχεδίου για την εφαρμογή της 35ετίας στις Ένοπλες
Δυνάμεις. Έγραφε ο Γαρουφαλιάς: “Κον Υφυπουργόν. Το νομοσχέδιο 35ετίας να
αφεθεί διά την Επιτροπήν Εξουσιοδοτήσεως”. Και έβαλε τη μονογραφή του. Επί
πλέον, ένα ιδιόχειρο σημείωμα δίπλα στο σχόλιο της “Ημέρας” που είχε τίτλο “Να
αποσυρθεί”. Το σχόλιο και το σημείωμα ο αναγνώστης μπορεί να τα βρει στο
παράρτημα αυτού του βιβλίου. Ταράχθηκα και οργίσθηκα, καταλάβαινα καλά πως
κάποιος από το Παλάτι ή τη στρατιωτική ηγεσία; επέσυραν την προσοχή του
υπουργού και, ασφαλώς συμφωνούσαν με το σχόλιο της σφοδρά αντιπολιτευόμενης
εφημερίδας. Το να αφεθεί το νομοσχέδιο για αργότερα ήταν φανερό πως
επιδιωκόταν να μην ψηφισθεί. Ζήτησα αμέσως να δω τον υπουργό, μπήκα στο
γραφείο του και πρέπει να πω πως υπήρξε μια βίαιη σκηνή, μια έντονη λογομαχία,
με μένα επιμένοντα στην άμεση συζήτηση του νομοσχεδίου και τον υπουργό
επιμένοντα στην παραπομπή του στο θερινό τμήμα της Βουλής. Του έλεγα πως είχα
την έγκριση του πρωθυπουργού και αυτός απαντούσε πως «συνεννοήθηκε» με τον
Πρόεδρο, αλλά κάπως αόριστα. Γύρισα στο γραφείο μου και προσπάθησα να
επικοινωνήσω με τον πρωθυπουργό. Στάθηκε αδύνατο και αναγκάστηκα να του στείλω
ένα σημείωμα με κάποιον αγγελιοφόρο. Εγώ έπρεπε να φύγω, ήδη το αεροπλάνο
εμένα μόνο περίμενε στο Τατόι στρατιωτική Ντακότα όλοι οι άλλοι ήταν ήδη
εκεί, έπρεπε να παρευρίσκομαι στη σύσκεψη του Έβρου, αλλά και να εκπροσωπήσω
την κυβέρνηση, σύμφωνα με εντολή του Προέδρου, στις γιορτές απελευθέρωσης της
Αλεξανδρούπολης και της Κομοτηνής. Δεν χωρούσε καμιά καθυστέρηση…».
Google news
