ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΠΟΥΤΣΗΣ Ιδιωτικοποιήσεις, έτσι χωρίς πρόγραμμα

«Ας το καταλάβουν ορισμένοι. Εκσυγχρονισμός με ΜΑΤ δεν γίνεται», λέει ο
Έλληνας επίτροπος, Χρήστος Παπουτσής, σε μία συνέντευξη διαφοροποίησης από την
κυβερνητική πολιτική αφενός και κατάθεσης του δικού του, διαφορετικού
πολιτικού λόγου αφετέρου.

ΛΙΓΕΣ ΗΜΕΡΕΣ μετά τη συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής του ΠΑΣΟΚ ­ από την
οποία δεν ήταν λίγοι αυτοί που βγήκαν με την εντύπωση ότι η λεγόμενη
εσωκομματική αντιπολίτευση απέκτησε αρχηγό, τον κ. Παπουτσή ­ ο εκ των
«σαραντάρηδων» του Κινήματος μιλάει για τις ιδιωτικοποιήσεις, την Ιονική, τις
εργασιακές σχέσεις. Αλλά και για το ΠΑΣΟΚ…

Αποφεύγοντας ­ όπως, άλλωστε, συνηθίζει, από όταν έγινε επίτροπος ­ τις
κατηγορηματικές διατυπώσεις, αλλά γεμάτος αιχμές, ο Χρήστος Παπουτσής θέτει
θέμα απουσίας «συνολικού σχεδιασμού» και «σαφούς τεκμηρίωσης» των επιλογών της
κυβέρνησης στις ιδιωτικοποιήσεις και επιμένει ιδιαιτέρως στο θέμα του Λιμένος
της Θεσσαλονίκης και της ΕΥΔΑΠ. Πλήθος τα ερωτήματα και για την περίπτωση της Ιονικής…

«Δεσμεύομαι μόνο από τα λόγια και τις πράξεις μου», λέει ο Έλληνας επίτροπος
αναφορικά με τα περί «αρχηγίας» της εσωκομματικής αντιπολίτευσης και δεν
κρύβει την πεποίθησή του πως τα τελευταία δύο χρόνια δεν υπήρξε επαρκώς
ουσιαστικός διάλογος στο ΠΑΣΟΚ. Παράλληλα, εκφράζει την ανησυχία του για την
ενότητα του Κινήματος, τονίζοντας ωστόσο ότι η διασφάλιση αυτής της ενότητας
είναι ευθύνη όλων, αλλά η βασική ευθύνη ανήκει στην ηγεσία.

Η ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ ΠΕΠΟΝΗ

Φυσικά, η συζήτηση ξεκινά από την περίφημη «τροπολογία Πεπονή», που κατετέθη
στην τελευταία συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής και ζητούσε την επανεξέταση
της πολιτικής για τις ιδιωτικοποιήσεις και τις εργασιακές σχέσεις.
Επισημαίνουμε στον επίτροπο ότι ορισμένοι έλεγαν πως αρχικά επρόκειτο η
τροπολογία να κατατεθεί από τον ίδιο: «Κατ’ αρχάς, η πρόταση δεν αφορούσε τη
συνολική επανεξέταση της πολιτικής της κυβέρνησης, αλλά των συγκεκριμένων
εξαγγελιών για τις ιδιωτικοποιήσεις και τις εργασιακές σχέσεις. Και αυτό,
γιατί έχει δημιουργηθεί η εντύπωση ότι δεν υπάρχει ένας συνολικός σχεδιασμός
και μία σαφής τεκμηρίωση των συγκεκριμένων επιλογών. Κοιτάξτε, αυτές είναι
μεγάλες επιλογές. Είναι λοιπόν απαραίτητη η διαφάνεια, η ενημέρωση του
Κοινοβουλίου, των κοινωνικών εταίρων, των εργαζομένων που τους αφορούν. Η
διαμόρφωση, δηλαδή, συλλογικής βούλησης. Διαφορετικά, ανοίγουν τους ασκούς του Αιόλου…».

ΕΡΩΤΗΣΗ: Μήπως όλα αυτά σημαίνουν ότι ο Χρήστος Παπουτσής είναι αντίθετος
με τις ιδιωτικοποιήσεις εν γένει;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: «Όχι, δεν είμαι εναντίον των ιδιωτικοποιήσεων, αρκεί να εντάσσονται
σε ένα ολοκληρωμένο και ορατό σχέδιο. Και, μάλιστα, πιστεύω ότι χωρίς
διαρθρωτικές αλλαγές στην οικονομία δεν θα μπορέσουμε να επιτύχουμε την
ανάπτυξη και να αυξήσουμε την απασχόληση. Αλλά οι διαρθρωτικές αλλαγές δεν
πρέπει να περιορίζονται στις ιδιωτικοποιήσεις. Πρέπει να περιλαμβάνουν μια
σύγχρονη οργάνωση της αγοράς εργασίας, ένα κοινωνικά δίκαιο φορολογικό
σύστημα, αποτελεσματικούς μηχανισμούς ελέγχου της λειτουργίας της αγοράς και
ειδικότερα μάλιστα την αποτελεσματική αντιμετώπιση της παραοικονομίας. Και
ακόμη, την αυστηρή εφαρμογή των κανόνων του υγιούς ανταγωνισμού. Αλλά πέραν
αυτού, θα πρέπει επιτέλους να προχωρήσουμε σε νέους προσανατολισμούς για την
ανασυγκρότηση του βιομηχανικού ιστού της χώρας».

ΟΙ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΕΣ ΕΠΙΛΟΓΕΣ

ΕΡ.: Συγκεκριμένα με ποιες επιλογές της κυβέρνησης, με ποια
διαρθρωτικά μέτρα, διαφωνείτε;

ΑΠ.: «Η κάθε επιλογή, αν δηλαδή θα γίνει ιδιωτικοποίηση, μετοχοποίηση,
συγχώνευση ή αναδιοργάνωση και εκσυγχρονισμός των δημοσίων επιχειρήσεων έχει
τη δική της σημασία. Δεν θέλω να αποκλείσω κάποια εκ των προτέρων. Πρέπει όμως
να λαμβάνεται υπόψη η φύση της κάθε επιχείρησης. Να εκτιμάται κατά πόσο η κάθε
επιλογή ενισχύει την ανταγωνιστικότητα της εθνικής οικονομίας και συμβάλλει
στη μείωση του ελλείμματος. Εάν ενισχύει την αποτελεσματικότητα της
λειτουργίας της επιχείρησης και τη βελτίωση του επιπέδου των υπηρεσιών που
παρέχονται. Εάν διευκολύνει τη συμμετοχή της επιχείρησης στην ευρωπαϊκή αγορά.
Και φυσικά, εάν διασφαλίζει τη θέση αλλά και την προοπτική των εργαζομένων.
Γενικότερα, όμως, επιτρέψτε μου να πω, όποια και αν είναι η τελική επιλογή ­
για την Ολυμπιακή, την Ιονική ή όποια άλλη επιχείρηση ­ δεν πρέπει η μέθοδος
που ακολουθείται να οδηγεί αντικειμενικά στην απαξίωση της επιχείρησης. Ας μην
ξεχνάμε ότι μιλάμε για τον εθνικό πλούτο…».

ΕΡ.: Να επιμείνω λίγο: σε περίπτωση που η «τροπολογία Πεπονή»
γινόταν δεκτή, ποιες προτάσεις κατά τη γνώμη σας έπρεπε να εξετασθούν;

ΑΠ.: «Θα μπορούσαν να αποσαφηνισθούν και να τεκμηριωθούν καλύτερα οι επιλογές.
Να μη δημιουργούν σύγχυση, ερωτηματικά και αβεβαιότητα. Και να σας δώσω δύο
χαρακτηριστικά παραδείγματα. Μου έκανε μεγάλη εντύπωση η πρόταση για τον
Οργανισμό Λιμένος Θεσσαλονίκης, ο οποίος, πέραν των νομικών δυσκολιών που θα
προκύψουν λόγω του χαρακτήρα του ως Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου, έχει
και μια άλλη σημαντική πλευρά. Είναι γνωστό ότι η λειτουργία του συγκεκριμένου
λιμανιού άπτεται εθνικών συμφερόντων, καθώς για πολλά χρόνια έχει γίνει
αντικείμενο πολλών συζητήσεων στις διμερείς επαφές της Ελλάδας με τη
Γιουγκοσλαβική Ομοσπονδία και τα Σκόπια. Ή ακόμη, η υπόθεση της ΕΥΔΑΠ, όταν
όλοι αναγνωρίζουμε ότι το νερό είναι ένα αγαθό στην υπηρεσία του κοινωνικού
συνόλου. Και η Μάργκαρετ Θάτσερ ιδιωτικοποίησε την ύδρευση στη Βρετανία, όμως,
σήμερα, υπάρχει μεγάλος προβληματισμός τόσο για την καλύτερη εξυπηρέτηση των
καταναλωτών όσο και για το κόστος του νερού για τον πολίτη. Και αυτός ο
προβληματισμός, ήδη, αγγίζει την κυβέρνηση του Τόνι Μπλερ».

ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΟΝΙΚΗ

ΕΡ.: Να πάρουμε τη συγκεκριμένη περίπτωση της Ιονικής. Πιστεύετε ότι
κάτι διαφορετικό έπρεπε να έχει γίνει από την πλευρά της κυβέρνησης;

ΑΠ.: «Κυρία Καρανασοπούλου, η κυβέρνηση έλαβε τις αποφάσεις της και είναι
λογικό να θέλει να τις εφαρμόσει. Αναρωτιέμαι, όμως, γιατί ακολουθήθηκε μια
διαδικασία που τελικά δημιούργησε ένταση και έδωσε την εντύπωση στον πολύ
κόσμο ότι η κυβέρνηση αποφεύγει τον διάλογο; Γιατί δεν παρουσιάζονται όλα τα
συμπεράσματα και οι προτάσεις του διεθνούς αξιολογητή; Δημιουργείται έτσι ένας
μύθος γύρω από τη μία ή την άλλη επιλογή, που ενισχύει τις ασάφειες και τα
ερωτηματικά όσον αφορά στη διασφάλιση των εργαζομένων στο μέλλον. Και ύστερα,
δεν είναι καθαρό ποια επιλογή θα εξυπηρετούσε καλύτερα τη συμμετοχή της
Τράπεζας σε ένα ευρωπαϊκό δίκτυο. Γιατί ας μην ξεχνάμε ότι η ελληνική
τραπεζική αγορά είναι ήδη μέρος της Ευρωπαϊκής Αγοράς. Καταλαβαίνετε, έχει
μεγάλη σημασία ποιος και με ποιους όρους θα αναζητήσει και θα διαπραγματευθεί
τη συμμετοχή σε έναν ευρωπαϊκό σχεδιασμό. Γενικότερα, θα έλεγα ότι είναι κρίμα
που μία αναγκαία πολιτική ξεκίνησε με έναν τρόπο που τελικά υπονομεύει τη
σημασία και την αποτελεσματικότητά της».

ΟΙ ΕΡΓΑΣΙΑΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ

ΕΡ.: Πάντως, δεν πιστεύετε ότι πρέπει να υπάρξουν αλλαγές στις
εργασιακές σχέσεις;

ΑΠ.: «Φυσικά, είναι απαραίτητη μία σύγχρονη αγορά εργασίας. Και όλοι συμφωνούν
στην ανάγκη να προσαρμοσθεί η οικονομία και η λειτουργία των επιχειρήσεων ώστε
να μπορούν να ανταποκριθούν στα νέα δεδομένα. Χρειάζονται, όμως, επεξεργασμένα
μέτρα που θα διασφαλίζουν τα βασικά κοινωνικά δικαιώματα και θα έχουν την
ευρύτερη δυνατή συναίνεση των εργαζομένων. Και σε κάθε περίπτωση οι αλλαγές
αυτές πρέπει να οδηγούν στην αύξηση της απασχόλησης. Η ανεργία ολοένα και πιο
πολύ προβάλλει ως απειλή για την κοινωνία μας. Οι νέοι ανησυχούν για το αύριο.
Η κυβέρνηση πρέπει να θέσει την απασχόληση στο κέντρο όλων των πολιτικών της.
Ας το καταλάβουμε, για τον λαό η πρώτη προτεραιότητα είναι το δικαίωμα στην εργασία».

(Άλλωστε, πιστεύω ότι όχι μόνο σε ελληνικό αλλά και σε ευρωπαϊκό επίπεδο
πρέπει να στρέψουμε ξανά την προσοχή μας και τις πολιτικές μας στον άνθρωπο.
Και υπάρχει περιθώριο πολιτικής διεκδίκησης και διαφοροποίησης στο πλαίσιο της
ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Διαφορετικά θα οδηγούμασταν στο συμπέρασμα ότι δεν
έχει νόημα η πολιτική. Θα αποδεχόμασταν δηλαδή έναν ρόλο διαχειριστή).

ΕΡ.: Ως εκ τούτου, ποιες συγκεκριμένες κυβερνητικές εξαγγελίες
πιστεύετε εσείς ότι πρέπει να επανεξετασθούν;

ΑΠ.: «Δεν θα ήθελα να μπω σε λεπτομέρειες. Για παράδειγμα, χρειάζεται
περισσότερη συζήτηση το θέμα της αύξησης των ωρών απασχόλησης, χωρίς αύξηση
των αποδοχών. Ή ακόμη για την προώθηση της μερικής απασχόλησης σε
συγκεκριμένους τομείς και δραστηριότητες. Η ευελιξία στην αγορά εργασίας δεν
πρέπει να οδηγήσει στην εκμετάλλευση των εργαζομένων. Η εγγύηση ενός
αξιοπρεπούς επιπέδου διαβίωσης σε όλες τις μορφές της απασχόλησης πρέπει να
αποτελεί βασικό στόχο της πολιτικής της κυβέρνησης. Και, πάντως, δεν μπορεί να
χρησιμοποιείται η μέθοδος της δυσφήμησης των εργαζομένων».

Σημίτης – Παπουτσής: «Πιστεύω ότι αν είχαμε πραγματοποιήσει τα τελευταία δύο χρόνια έναν πιο ουσιαστικό διάλογο, χωρίς προκαταλήψεις, ταμπελώματα και προσπάθειες διαχωρισμών, σήμερα θα ήταν πιο αποτελεσματική η υλοποίηση της κυβερνητικής πολιτικής», λέει ο Έλληνας επίτροπος στην Ευρωπαϊκή Ένωση

ΕΡ.: Κύριε Παπουτσή, έχετε κατ’ επανάληψη υπογραμμίσει πως
συμφωνείτε με τον στόχο της ένταξης της χώρας στην ΟΝΕ.
Ωστόσο, έχετε εκφράσει επιφυλάξεις για τον τρόπο που
προωθείται αυτός ο στόχος. Πρακτικά, τι διαφορετικό θα
κάνατε εσείς, αν ήσασταν, ας πούμε, στη θέση του
κ. Σημίτη;

ΑΠ.: Θέλω να είμαι σαφής. Η συμμετοχή της χώρας μας στην ΟΝΕ αποτελεί εθνικό
στόχο. Είναι λάθος όμως να περιορίζουμε τον στόχο αυτό στη νομισματική
σύγκλιση. Γιατί η βελτίωση του βιοτικού επιπέδου του λαού θα προέλθει μόνο από
την πραγματική σύγκλιση. Η προσπάθεια της χώρας μας για την ΟΝΕ θα συνεχισθεί
και μετά την ένταξή μας το 2001, για να μπορεί να παραμείνει σ’ αυτήν χωρίς
κλυδωνισμούς. Η πορεία θα είναι δύσκολη. Συνεπώς, η πολιτική της κυβέρνησης
πρέπει να πείθει τον λαό ότι το βάρος, αλλά και τα οφέλη αυτής της προσπάθειας
κατανέμονται δίκαια, ότι οι θυσίες του θα πιάσουν τόπο. Χωρίς αμφιβολία, η
κυβέρνηση έχει κάνει μία μεγάλη και επιτυχή προσπάθεια και είναι άδικο να μην
αναγνωρίζεται. Ίσως έπρεπε σε ορισμένες περιπτώσεις να αποφύγει τις
παλινωδίες, τις καθυστερήσεις και να έχει καλύτερη προετοιμασία στην
παρουσίαση των επιλογών της. Γιατί η αλήθεια είναι ότι οι κυβερνήσεις πέραν
από την ουσία και τα αποτελέσματα της πολιτικής τους, κρίνονται και για τον
τρόπο με τον οποίο ασκείται η κυβερνητική εξουσία. Και ας το καταλάβουν
ορισμένοι. Εκσυγχρονισμός με ΜΑΤ δεν γίνεται. Αυτά θυμίζουν άλλες εποχές…

ΤΗΝ ΑΝΗΣΥΧΙΑ του για την ενότητα του ΠΑΣΟΚ εκφράζει ο Χρήστος Παπουτσής,
αφήνοντας πλήθος αιχμών για «ορισμένους που αναδεικνύουν σήμερα μόνο τις
διαφορές». Την ίδια στιγμή, επιμένει να κρατά κλειστά τα χαρτιά για τα δικά
του πολιτικά σχέδια ­ τη «μετά τις Βρυξέλλες εποχή».

ΕΡ.: Ήθελα να μάθω, κ. Παπουτσή, ποια είναι τα πολιτικά σας
σχέδια για τη «μετά την Ευρωπαϊκή Επιτροπή» περίοδο; Και πώς
σκοπεύετε να κινηθείτε μέχρι την έναρξη αυτής της «μετά» εποχής;.

ΑΠ.: «Κατ’ αρχάς, είναι πολύ νωρίς να συζητήσουμε πότε θα αρχίσει αυτή η
εποχή. Σας θυμίζω ότι η θητεία της σημερινής Ευρωπαϊκής Επιτροπής τελειώνει
τον Γενάρη του 2000. Και έτσι, μέχρι την τελευταία ημέρα που θα είμαι στην
Επιτροπή θα συνεχίσω να εργάζομαι για την προώθηση των πολιτικών της Ένωσης
για τις οποίες είμαι υπεύθυνος. Για την Ενέργεια, την Πολιτική Επιχειρήσεων,
τον Τουρισμό, το Εμπόριο και την Κοινωνική Οικονομία. Μέχρι την τελευταία
ημέρα θα εκφράζω την ελληνική ευαισθησία στη διαμόρφωση των ευρωπαϊκών
πολιτικών. Και μέχρι την τελευταία ημέρα θα υποστηρίζω την αναγνώριση της
δουλειάς και της αξίας των Ελλήνων που εργάζονται στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Αλλά, παράλληλα, δεν θα σταματήσω ούτε για μια στιγμή να ενδιαφέρομαι για την
πορεία της Ελλάδας και την προοπτική αυτού του μεγάλου κόμματος, του ΠΑΣΟΚ».

ΕΡ.: Πάντως, ορισμένοι σας θεωρούν ως τον οιωνεί αρχηγό της
εσωκομματικής αντιπολίτευσης στο κυβερνών κόμμα. Πώς νιώθετε
όταν το ακούτε αυτό;

ΑΠ.: «Αυτή η συζήτηση δεν με αφορά. Δεν αισθάνομαι ότι αντιπολιτεύομαι
κάποιον. Υποστηρίζω τις θέσεις και τις πολιτικές μου απόψεις. Και πιστεύω ότι
έτσι συμβάλλω ουσιαστικά σε μία πολιτική προσπάθεια. Τώρα, αν ορισμένοι λένε
άλλα, ρωτήστε τους ίδιους. Προσωπικά δεσμεύομαι μόνο από τα λόγια και τις
πράξεις μου».

ΕΡ.: Ωστόσο, οι απόψεις σας πολλές φορές είναι ιδιαίτερα επικριτικές
για την κυβέρνηση ­ κάποιοι μάλιστα σας κατηγορούν ακόμη και για υπονόμευση…

ΑΠ.: «Από πότε η αλήθεια, η παρουσίαση της ευρωπαϊκής πραγματικότητας και η
έκφραση γνώμης θεωρείται υπονόμευση; Και ειδικά όταν αυτή η κατηγορία έρχεται
από ορισμένους που φαίνεται ότι ξεχνούν το παρελθόν τους. Προκαλώ όσους
υποστηρίζουν κάτι τέτοιο να μου πουν ποιες θέσεις μου έρχονται σε αντίθεση
είτε με τις πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης είτε με το κυβερνητικό πρόγραμμα
του ΠΑΣΟΚ και τις αποφάσεις του Συνεδρίου. Σε ένα δημοκρατικό κόμμα δεν πρέπει
να φοβόμαστε τον διάλογο. Αντίθετα, πιστεύω ότι αν είχαμε πραγματοποιήσει τα
τελευταία δύο χρόνια έναν πιο ουσιαστικό διάλογο, χωρίς προκαταλήψεις,
ταμπελώματα και προσπάθειες διαχωρισμών, σήμερα θα ήταν πιο αποτελεσματική η
υλοποίηση της κυβερνητικής πολιτικής. Το κόμμα πρέπει να συνεισφέρει στην
επεξεργασία των πολιτικών κατευθύνσεων και θέσεων κι όχι απλώς να επικροτεί
την κυβέρνηση.

ΕΡ.: Κύριε Παπουτσή, να σας κάνω μια… «κλασική» ερώτηση για τα
στελέχη του ΠΑΣΟΚ: Ανησυχείτε για την ενότητα του κόμματός σας;

ΑΠ.: «Φυσικά κι ανησυχώ. Γι’ αυτό και επιμένω ότι ο στόχος μας πρέπει να είναι
η ουσιαστική πολιτική ενότητα και το Μεγάλο ΠΑΣΟΚ, ένα κόμμα εξουσίας κοντά
στον λαό. Ορισμένοι, αναδεικνύουν μόνο τις διαφορές. Έχουν το σκοπό τους.
Αλλά, ας μην ξεχνάμε ότι ανεξάρτητα από τις διαφορετικές απόψεις, για το
μεγαλύτερο και πιο δυναμικό κομμάτι του ΠΑΣΟΚ, το αίμα νερό δεν γίνεται.
Ερχόμαστε από πολύ μακριά με στόχους που ήταν και παραμένουν κοινοί. Όλοι
σήμερα έχουμε ευθύνη να διατηρήσουμε και να σφυρηλατήσουμε την ενότητα. Τη
βασική, όμως, ευθύνη γι’ αυτό το σκοπό την έχει η ηγεσία του Κινήματος».