Προειδοποίηση των ΗΠΑ για τις απειλές της Άγκυρας

Αναθέρμανση του πνεύματος της Συμφωνίας της Μαδρίτης μεταξύ της Ελλάδας και
της Τουρκίας επιχειρεί η Ουάσιγκτον, η οποία προειδοποιεί την Άγκυρα ότι θα
αντιδράσει σε περίπτωση που υπάρξει από την τουρκική πλευρά χτύπημα κατά του
ρωσικού πυραυλικού συστήματος S-300.

Η Αμερικανίδα υπουργός Εξωτερικών Μαντλίν Ολμπράιτ κατά τη διάρκεια της
διήμερης (Πέμπτη και Παρασκευή) υπουργικής συνόδου του ΝΑΤΟ στο Λουξεμβούργο
θα επιχειρήσει να πετύχει μια προσέγγιση μεταξύ των κ.κ. Πάγκαλου και Τζεμ
ώστε να υπάρξει συμφωνία για μέτρα που θα μειώσουν την ένταση στο Αιγαίο κατά
τους θερινούς μήνες.

Την ίδια στιγμή, η ελληνική πλευρά αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο συνάντησης
του Πρωθυπουργού Κ. Σημίτη με τον Τούρκο ομόλογό του Μ. Γιλμάζ στο περιθώριο
της Παρευξείνιας Διάσκεψης (4-5 Ιουνίου) στη Γιάλτα.

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Δ. Ρέππας δήλωσε ότι «δεν αποκλείεται στο
περιθώριο της διάσκεψης να δοθεί η δυνατότητα να ανταλλαγούν χαιρετισμοί ή
κάποιες απόψεις μεταξύ των επικεφαλής των δύο αντιπροσωπειών», προσθέτοντας
ωστόσο ότι τίποτα δεν είναι προγραμματισμένο.

Πάντως η Τουρκία με την ως τώρα στάση της δεν δείχνει να έχει οποιαδήποτε
διάθεση αποκλιμάκωσης της έντασης μεταξύ των δύο πλευρών. Στις συζητήσεις που
γίνονται υπό την αιγίδα του ΝΑΤΟ σε επίπεδο πρέσβεων υπονομεύει την
οποιαδήποτε συμφωνία, ενώ χτες έφτασε στο σημείο να ζητήσει τη δέσμευση
περιοχών του Αιγαίου για ασκήσεις ολόκληρο σχεδόν τον Ιούνιο.

Η κυβέρνηση διέψευσε χτες με κατηγορηματικό τρόπο ότι πέραν του διαλόγου σε
επίπεδο πρέσβεων υπάρχει σε εξέλιξη και διάλογος σε επίπεδο στρατιωτικών ­
κάτι που έγραψε η εφημερίδα «Τζουμχουριέτ» και πρόβαλαν ιδιαίτερα κάποιες
ελληνικές εφημερίδες.

Κληρίδης – Μίλερ χθες στη Λευκωσία. Οι ΗΠΑ, κατά τον Αμερικανό συντονιστή του Κυπριακού, θα αντιδράσουν σε τουρκικό χτύπημα για τους S-300. Κάτι που είπε αργότερα και στον Ραούφ Ντενκτάς

ΟΙ ΗΝΩΜΕΝΕΣ Πολιτείες έχουν προειδοποιήσει την Τουρκία ότι θα αντιδράσουν αν η
Άγκυρα επιχειρήσει θερμό επεισόδιο ­ όπως απειλεί ­ με αφορμή τη μεταφορά ή
εγκατάσταση των πυραύλων S-300 στην Κύπρο.

Ταυτόχρονα προειδοποιούν και τη Λευκωσία πως η εγκατάσταση των S-300 μπορεί να
οδηγήσει σε χειροτέρευση της κατάστασης και στην κλιμάκωση της έντασης στο νησί.

Τη διπλή προειδοποίηση των Ηνωμένων Πολιτειών μετέφερε ο ίδιος ο Αμερικανός
συντονιστής για το Κυπριακό, Τόμας Μίλερ ­ που χθες συναντήθηκε με τον πρόεδρο
Κληρίδη και τον Ρ. Ντενκτάς.

Ο κ. Μίλερ χρησιμοποίησε μάλιστα τη φράση «σκληρή αμερικανική απάντηση» για να
περιγράψει την αντίδραση της χώρας του σε ενδεχόμενο τουρκικό χτύπημα, αλλά
στη συνέχεια επιχείρησε να απαλύνει την αμερικανική θέση απέναντι στην Άγκυρα
και έβαλε περίπου σε ίση μοίρα την αγορά των πυραύλων και τις τουρκικές απειλές.

ΚΑΚΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ

Έχουμε ξεκαθαρίσει στους Τούρκους ότι θεωρούμε την αντίδρασή τους κακή ­ είπε
ο κ. Μίλερ ­ όπως ακριβώς και την εγκατάσταση των πυραύλων. Και πρόσθεσε ότι
το θέμα είναι «να μην τους φέρετε (τους Τούρκους) σ’ αυτή τη θέση».

Επικαλούμενος ό,τι συνέβη με άλλα διεθνή προβλήματα ­ αλλά αναφερόμενος ρητώς
στους πυραύλους ­ ο Αμερικανός επίσημος είπε ότι η κατάσταση μπορεί να
χειροτερεύσει πριν βελτιωθεί, δίνοντας έτσι λαβή για ερμηνείες περί
ελεγχόμενης κρίσης που θα οδηγούσε σε διαπραγματεύσεις για λύση του
προβλήματος. Επανέλαβε ο κ. Μίλερ με έμφαση την αμερικανική θέση ότι η αγορά
των ρωσικών πυραύλων δυσκολεύει πολύ τις διπλωματικές προσπάθειες για την
επίλυση του προβλήματος.

Αναγνωρίζοντας το δικαίωμα της Κύπρου να καθορίζει τά της άμυνάς της, ο κ.
Μίλερ επανέλαβε κατά τη συνάντησή του με τον πρόεδρο Κληρίδη την αμερικανική
επιχειρηματολογία εναντίον της εγκατάστασης του πυραυλικού συστήματος αλλά,
όπως ο ίδιος δήλωσε, δεν έλαβε από την κυπριακή κυβέρνηση καμιά υπόσχεση.

Καλά πληροφορημένες πηγές ανέφεραν ότι ο Αμερικανός συντονιστής δεν έφερε ούτε
νέες ιδέες ούτε νέα σενάρια για τους S-300, αλλά ούτε και για την επανάληψη
των συνομιλιών.

ΤΑ ΡΑΝΤΑΡ

Ο Ρώσος πρέσβης που ρωτήθηκε χθες για την επίσκεψη Μίλερ αρνήθηκε να πει
οτιδήποτε. Σχολίασε όμως πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες αυτό που ανησυχεί
τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ είναι η εμβέλεια των ραντάρ των πυραύλων S-300 και η
παρουσία Ρώσων στρατιωτικών στο νησί, με αποτέλεσμα η Ρωσία να έχει στη
διάθεσή της ευαίσθητες πληροφορίες για την περιοχή.

Οι σκέψεις αυτές είναι αβάσιμες είπε ο κ. Μουράτωφ, αφού τα ραντάρ θα
ελέγχονται πλήρως από την κυπριακή Εθνική Φρουρά.

Σύμφωνα με καλά πληροφορημένες πηγές, κατά τη συνάντηση Κληρίδη – Μίλερ
συζητήθηκαν όλα τα θέματα, αλλά κατά τρόπο ελαστικό, με την έννοια ότι έγινε
ανταλλαγή απόψεων χωρίς ημερήσια διάταξη και χωρίς εξαγωγή συμπερασμάτων.

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές η επίσκεψη Μίλερ ­ που συνδυάστηκε με ομιλία του
Αμερικανού επισήμου σε συνέδριο που οργάνωσε το περιοδικό «Economist» ­
αποσκοπούσε περισσότερο στο να συντηρηθεί η συνέχεια της αμερικανικής πρωτοβουλίας.

Πάντως, μετά τη συνάντησή του με τον κ. Ντενκτάς, ο Αμερικανός συντονιστής
ήταν ελάχιστα αισιόδοξος. Είπε ότι υπάρχει ακόμα πολύς δρόμος για επανάληψη
των συνομιλιών και ερωτηθείς πότε θα επιστρέψει στο νησί, απάντησε
χαρακτηριστικά ότι δεν γνωρίζει αν και πότε.

Σύμφωνα με όλες τις πληροφορίες υπάρχει αυτήν την ώρα αναμονή εν όψει της
Συνόδου Κορυφής στο Κάρντιφ και ο Αμερικανός επίσημος επανέλαβε τις
παραινέσεις της χώρας του για διευκόλυνση της ευρωπαϊκής πορείας της Τουρκίας.

Από την πλευρά της η κυπριακή κυβέρνηση αναμένει και αυτή τις εξελίξεις μετά
το Κάρντιφ, αλλά έχει στραμμένη την προσοχή και προς το Συμβούλιο Ασφαλείας το
οποίο θα ασχοληθεί με το Κυπριακό με αφορμή την ανανέωση της θητείας της
Ειρηνευτικής Δύναμης. Η Λευκωσία προσδοκά επαναβεβαίωση των ψηφισμάτων και των
διακοινοτικών συνομιλιών ως βάσης του διαλόγου, πράγμα που θα αποτελούσε μια
νέα αποδοκιμασία της πολιτικής Ντενκτάς για «δύο κράτη».

Η ΝΤΟΡΑ ΜΠΑΚΟΓΙΑΝΝΗ

Υπέρ ενός Συμφώνου Μη Επίθεσης μεταξύ Ελλάδας – Τουρκίας όπως και ενός
Συμφώνου Φιλίας και Συνεργασίας τάχθηκε η βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας Ντόρα
Μπακογιάννη, μιλώντας στο συνέδριο του «Economist».

Η πρόταση αυτή ­ για την οποία έθεσε ως όρο την επίλυση του Κυπριακού ­ κατά
την κ. Μπακογιάννη θα αποτελούσε, όπως είπε, ένα εξαιρετικό «τεστ» των
πραγματικών διαθέσεων της Τουρκίας, αφού από την ανταπόκριση της Άγκυρας θα
ξεκαθάριζε αν υπάρχει εκεί καλή διάθεση ή όχι.

Η κ. Μπακογιάννη επισήμανε ότι στην Τουρκία σήμερα υπάρχει θεμελιώδης
σύγκρουση πολιτικής κατεύθυνσης και η χώρα αυτή καλείται να επιλέξει μεταξύ
ενός εθνικιστικού μεγαλώματος και της ευρωπαϊκής της προοπτικής.

Η κ. Μπακογιάννη είπε ότι η Τουρκία σήμερα ρέπει ταυτόχρονα και προς τις δύο
κατευθύνσεις και γι’ αυτό η πολιτική της χαρακτηρίζεται από αντιφατικότητα και
αλληλοαναίρεση των στόχων της.

Ο ΔΙΑΛΟΓΟΣ

Εν τω μεταξύ η Άγκυρα επιμένει, με κατηγορηματικό μάλιστα τρόπο, στην πρότασή
της για εφ’ όλης της ύλης διάλογο με την Ελλάδα.

Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Ισμ. Τζεμ δήλωσε χτες σε δημοσιογράφους ότι στις
αρχές του άλλου μήνα (8-9 Ιουνίου) θα συναντηθεί με τον Έλληνα ομόλογό του κ.
Πάγκαλο στην Κωνσταντινούπολη ­ σύνοδος χωρών Νοτιοανατολικής Ευρώπης ­ αλλά
«δεν θα μιλήσουν για διμερή θέματα».

«Δεν νομίζω, πρόσθεσε, ότι τα ζητήματα αυτά μπορούν να συζητούνται στις
παρυφές διασκέψεων ή σε ανεπίσημες συνομιλίες. Χρειάζονται κανονικές
συνομιλίες. Έχω κάνει την πρόταση να έλθει εκείνος στην Άγκυρα ή να πάω εγώ
στην Αθήνα να συζητήσουμε με ατζέντα. Αλλά η απάντηση ήταν αρνητική».