Η ΟΝΕ και οι ιδιωτικοποιήσεις

Η συμμετοχή της χώρας μας στην ΟΝΕ αποτελεί μία εθνική επιλογή, καθώς
διασφαλίζει την ισότιμη συμμετοχή της στον κεντρικό πυρήνα της Ένωσης, όπου θα
λαμβάνονται οι κρίσιμες πολιτικές αποφάσεις.

ΜΙΑ χώρα, όμως, δεν κρίνεται μόνο αν μπορεί να συμμετάσχει στην ΟΝΕ, αλλά και
από τη δυνατότητά της να παραμείνει χωρίς προβλήματα. Συνεπώς, η προσπάθεια
δεν σταματάει το 2001. Η πορεία αυτή για να έχει διάρκεια και αποτέλεσμα
πρέπει να συνοδεύεται από μία μακροπρόθεσμη αναπτυξιακή πολιτική, μία ενεργό
πολιτική απασχόλησης και κοινωνικής αλληλεγγύης, και προϋποθέτει την αποδοχή
και την υποστήριξη της κοινωνίας.

Στο πλαίσιο της Ένωσης, όλες οι κυβερνήσεις έχουν δεσμευθεί να εφαρμόσουν
κανόνες δημοσιονομικής πειθαρχίας και να μειώσουν τα ελλείμματα. Η Κοινότητα
δεν επιβάλλει τις ιδιωτικοποιήσεις ούτε προσδιορίζει ποια θα είναι η βάση της
φορολογίας. Τα μέτρα, το χρονοδιάγραμμα και η μέθοδος εφαρμογής τους είναι
αποκλειστική ευθύνη των κρατών-μελών. Και εδώ κρίνεται η ικανότητα, η
αποφασιστικότητα, αλλά και ο πολιτικός προσανατολισμός και η ευαισθησία των κυβερνήσεων.

ΑΛΛΑΓΕΣ

Σήμερα πρέπει να προχωρήσουμε χωρίς καθυστέρηση στις αναγκαίες διαρθρωτικές
αλλαγές, καθώς αυτό είναι προϋπόθεση για την οικονομική ανάπτυξη και την
ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας. Η απελευθέρωση όμως
της αγοράς δεν σημαίνει υποχρεωτικά ιδιωτικοποίηση, αλλά οργάνωση της αγοράς
με κανόνες υγιούς ανταγωνισμού. Εξάλλου, η ίδια η Συνθήκη της Ευρωπαϊκής
Ένωσης αναγνωρίζει την αποστολή της Δημόσιας Υπηρεσίας.

Η επιλογή ανάμεσα στην ιδιωτικοποίηση, τη μετοχοποίηση ή τη συγχώνευση μιας
δημόσιας επιχείρησης έχει τη δική της σημασία. Η κάθε επιμέρους επιλογή πρέπει
να κρίνεται κατά πόσο εξυπηρετεί καλύτερα την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας
της εθνικής οικονομίας, συμβάλλει στη μείωση του ελλείμματος, βελτιώνει τη
λειτουργία της επιχείρησης και το παρεχόμενο επίπεδο υπηρεσιών, αλλά και
διασφαλίζει τους εργαζομένους σ’ αυτήν. Οι επιλογές μας πρέπει να σταθμίζουν
όλους αυτούς τους παράγοντες, και επιπλέον να αποβλέπουν στη δυνατότητα
αποτελεσματικής λειτουργίας των επιχειρήσεων αυτών στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής αγοράς.

Αυτές οι αλλαγές πρέπει να εντάσσονται σε έναν συνολικό και ορατό σχεδιασμό,
γιατί, διαφορετικά, δημιουργείται η εντύπωση ότι, για να βελτιώσουμε τους
οικονομικούς δείκτες, περιοριζόμαστε στη ρευστοποίηση του εθνικού πλούτου. Και
χρειάζεται προσοχή, γιατί αν επιτευχθεί η μείωση του ελλείμματος μέσα από τον
περιορισμό βασικών δημόσιων επενδύσεων, όπως στις υποδομές ή στην εκπαίδευση,
αυτό μακροπρόθεσμα θα έχει αρνητικές επιπτώσεις στην ανάπτυξη και στο βιοτικό
επίπεδο του λαού μας.

Το κόστος των διαρθρωτικών αλλαγών θα πρέπει να το μοιραστεί το κράτος με τον
ιδιωτικό τομέα, γιατί δεν πρέπει να επιβαρυνθούν αποκλειστικά οι εργαζόμενοι,
είτε με την απώλεια θέσεων εργασίας είτε με συρρίκνωση μισθών.

ΝΕΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ

Σήμερα πρέπει να αναδείξουμε το νέο ρόλο του κράτους στη δημιουργία αγορών και
στην ενίσχυση των επενδύσεων και της επιχειρηματικότητας. Κυρίαρχο ρόλο σ’
αυτήν την πορεία θα πρέπει να παίξει η ορθολογική αξιοποίηση των πόρων των
διαρθρωτικών ταμείων, η βελτίωση της δημόσιας διοίκησης, η αναβάθμιση της
εκπαίδευσης και ο εκσυγχρονισμός του τραπεζικού συστήματος. Ειδικότερα, η
κοινοτική χρηματοδότηση δεν θα πρέπει να διοχετεύεται στην κατανάλωση, αλλά σε
τομείς με σαφή αναπτυξιακό προσανατολισμό. Σ’ αυτό το πλαίσιο πρέπει να
αναπτυχθούν εταιρικές σχέσεις ανάμεσα στον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα, με
στόχο τη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος.

Η ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ

Η αναπτυξιακή στρατηγική πρέπει να συνδυασθεί με μία ενεργό πολιτική
απασχόλησης που θα ενισχύει τους τομείς που δημιουργούν θέσεις απασχόλησης,
όπως οι νέες τεχνολογίες, οι ΜΜΕ, ο τουρισμός, οι μεταφορές και οι τηλεπικοινωνίες.

Κάθε βήμα για την προσαρμογή της αγοράς εργασίας θα πρέπει παράλληλα να
αποβλέπει στην κοινωνική ασφάλεια και να οδηγεί αποδεδειγμένα στη δημιουργία
θέσεων εργασίας. Στόχος μας πρέπει να είναι η προστασία και το επίπεδο
διαβίωσης των εργαζομένων σε όλες τις μορφές της απασχόλησης.

Δεν πιστεύω ότι είναι ώριμες οι συνθήκες σήμερα για μία γενικευμένη εφαρμογή
του 35ώρου στη χώρα μας. Όπως και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, θα μπορούσε να
αρχίσει μία σταδιακή, περιορισμένη εφαρμογή του, μέσα από διαβούλευση με τους
εργαζομένους, ώστε να μη μειωθούν οι αποδοχές των εργαζομένων, αλλά και να μην
πληγεί η ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων.

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ

Δεν πρέπει να δεχθούμε το δίλημμα απασχόληση ή κοινωνική προστασία. Το δίλημμα
του αμερικανικού μοντέλου των εργαζομένων φτωχών ή του ευρωπαϊκού μοντέλου της
μακρόχρονης ανεργίας. Η κοινωνική αλληλεγγύη πρέπει να αποτελεί ευθύνη και
δέσμευση όλων των παραγωγικών και κοινωνικών δυνάμεων, για απασχόληση με
κοινωνική προστασία, αξιοπρέπεια και ένα ελάχιστο αποδεκτό βιοτικό επίπεδο.

Το μεγάλο ερώτημα είναι πώς θα κατοχυρώσουμε σήμερα μία ουσιαστική κοινωνική πολιτική.

Είναι λάθος να θεωρούμε ότι ένα χαμηλό επίπεδο κοινωνικής ασφάλισης είναι
επωφελές για την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας, γιατί η κοινωνική ασφάλιση
δεν αποτελεί βάρος, αλλά σημαντικό συντελεστή της οικονομικής δραστηριότητας,
καθώς συμβάλλει ουσιαστικά στην κοινωνική σταθερότητα και διευκολύνει την
προσαρμογή στις οικονομικές αλλαγές. Η υψηλή παραγωγικότητα και η διασύνδεσή
της με τον πραγματικό μισθό, επιτρέπει την ύπαρξη ενός ισχυρού κοινωνικού
δικτύου προστασίας, ενώ ταυτόχρονα επιτρέπει στην οικονομία να είναι ανταγωνιστική.

ΤΑ ΤΑΜΕΙΑ

Είναι ανάγκη να εκσυγχρονισθούν τα ασφαλιστικά ταμεία και να προσαρμοσθούν στα
νέα ανταγωνιστικά δεδομένα, διατηρώντας το ρόλο και την αποστολή τους. Και σ’
αυτήν την κατεύθυνση, θα ήταν χρήσιμο να αντλήσουμε εμπειρίες από την υπόλοιπη
Ευρώπη, όπου τα ασφαλιστικά ταμεία παρουσιάζουν έντονη δραστηριότητα στον
τομέα της κοινωνικής οικονομίας, αναπτύσσοντας επιχειρηματικές και επενδυτικές πρωτοβουλίες.

Για να μπορέσουμε όμως να πετύχουμε αυτούς τους στόχους απαιτείται ένα νέο
Αναπτυξιακό και Κοινωνικό Σύμφωνο, που θα προωθήσει μακρόπνοες επενδυτικές και
αναπτυξιακές πρωτοβουλίες, μία ενεργό πολιτική απασχόλησης και την αναγκαία
αναδιανομή του πλούτου, ώστε να κατοχυρώνεται η κοινωνική συνοχή.

Ο καλύτερος όμως σχεδιασμός και οι πιο τολμηρές πολιτικές επιλογές μπορεί να
υπονομευθούν μέσα από κακό χειρισμό. Πρέπει να αποδεικνύεται καθημερινά στην
πράξη ο πλήρης σεβασμός στο ρόλο του συνδικαλιστικού κινήματος και ότι ο
κοινωνικός διάλογος αποτελεί ουσιαστικό παράγοντα στην επεξεργασία και την
υλοποίηση των πολιτικών μας.

Σήμερα πρέπει να υποστηρίξουμε όλοι αυτήν τη μεγάλη εθνική προσπάθεια
συμμετοχής της χώρας μας στην ΟΝΕ. Για να πετύχει όμως αυτή η προσπάθεια
χρειάζεται να κινητοποιήσουμε όλες τις παραγωγικές δυνάμεις της χώρας, να
διασφαλίσουμε κλίμα εμπιστοσύνης στην κοινωνία και ειλικρινούς διαλόγου με
τους εργαζομένους.

Ο Χρήστος Παπουτσής είναι ο Έλληνας επίτροπος στην Ευρωπαϊκή Ένωση.