Εγώ, η Αθήνα και η επαρχία

Ο Κωνσταντίνος. Μεγαλώνει στην επαρχία γιατί αυτό αποφάσισαν οι γονείς του και φυσικά έχει την τύχη να τους βλέπει…

Σαν να έχει σταματήσει ο χρόνος. Κάπως έτσι αισθάνομαι κάθε φορά που για
λίγες ώρες ή για λίγες ημέρες επιστρέφω στην Αθήνα. Μέχρι πριν από τρία χρόνια
ήξερα αυτή την πόλη σαν την παλάμη μου, που λένε.

ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΣΑ απόλυτα στην Αθήνα, δούλευα στο κέντρο της, διαδήλωνα με κάθε
έναν διαμαρτυρόμενο και ζούσα επίσης στο κέντρο της. Μέχρι πριν από τριάμισι
χρόνια μού ήταν αδιανόητο να σκεφτώ ότι θα μπορούσα να ζήσω μακριά από την
Αθήνα παραπάνω από τον μήνα των διακοπών, παραπάνω από ένα Σαββατοκύριακο.
Μέχρι πριν από τριάμισι χρόνια. Τότε, χωρίς να το καλοσκεφτούμε, χωρίς να το
καλοζυγίσουμε, χωρίς να υπολογίσουμε πολύ σοβαρά τα όσα έλεγαν οι δικοί μου
για την «καριέρα» μου, φύγαμε. Γίναμε αναχωρητές. Επιλέξαμε μάλλον τυχαία την Καλαμάτα.

Η πόλη δεν μας απογοήτευσε ούτε μια στιγμή. Και ήταν αυτή η μεθυστική μυρωδιά
από τις πορτοκαλιές στον κήπο του σπιτιού που μείναμε αρχικά που με βοήθησε να
πάψω να «ζηλεύω» κάθε φορά που άνοιγα την εφημερίδα και έβλεπα ωραία θέματα
που ήξερα πως, αν ήμουν στην Αθήνα, αν δεν είχα επιλέξει να γίνω αναχωρήτρια,
θα τα είχα γράψει εγώ. Κι από την άλλη πλευρά δεν ήταν καθόλου μα καθόλου
εύκολο να μπω στο νέο περιβάλλον. Όλα ήταν διαφορετικά, όλα ξεκινούσαν από την
αρχή. Μια τελεία είχε μπει, μια σελίδα είχε γυρίσει και τα πρώτα είκοσι πέντε
χρόνια της ζωής μου είχαν απλώς περάσει. Κι αν εγώ προσπαθούσα, το νέο
περιβάλλον δεν έβλεπε με «καλό μάτι» την αναχωρήτρια. Το να γίνω αποδεκτή στο
νέο επαγγελματικό κύκλωμα ­ δεν ξέρω αν το έχω επιτύχει ακόμη και σήμερα, τρία
χρόνια μετά. Σημασία έχει πάντως ότι εκεί πλέον, στη μαγική Καλαμάτα ­ μια
πόλη που πραγματικά όχι μόνο δεν έχει να ζηλέψει τίποτα από την Αθήνα, αλλά
αντίθετα η πρωτεύουσα θα ήθελε να είχε πολλά από την Καλαμάτα.

Η πρωτεύουσα. Τι περίεργο πράγμα αυτό που νιώθω κάθε φορά που για λίγες ώρες ή
για λίγες ημέρες έρχομαι πίσω. Νιώθω ότι ποτέ δεν έζησα εδώ. Ότι η γειτονιά
του Στρέφη δεν ήταν ποτέ η δικιά μου. Ότι η Κηφισίας, ο δρόμος που
ανεβοκατέβαινα καθημερινά επί είκοσι χρόνια, είναι ένα άγνωστο μέρος. Μα τι
άλλαξε και μάλιστα μέσα σε τρία χρόνια μόλις; Πώς βλέπει πλέον την Αθήνα μια επαρχιώτισσα;

Λοιπόν, κάπως έτσι:

Εικόνα πρώτη: Στο σταθμό της Ομόνοιας. Ήταν τον περασμένο χειμώνα όταν
χρησιμοποίησα τον Ηλεκτρικό, σε ένα ταξίδι – αστραπή στην Αθήνα. Κατέβηκα στον
υπόγειο και φαινομενικά όλα ήταν ίδια. Τα τρένα κινούνταν προς τις ίδιες
κατευθύνσεις, ο κόσμος ήταν και πάλι πολύς και ανέκφραστος. Τι να γίνει; Εγώ
έχω πλέον συνηθίσει να βγαίνω στην πλατεία της Καλαμάτας μόνη και να καταλήγω
σε κάποιο από τα υπέροχα καφέ της με δέκα γνωστούς και φίλους. Πριν γίνει
αυτό, έχω σταματήσει άλλες δέκα φορές για να πω καλημέρα ή καλησπέρα. Στα
σκαλιά όμως ήταν καθισμένο ένα ζευγάρι. Οι περισσότεροι απλώς το
προσπερνούσαν. Στην καλύτερη περίπτωση κουνούσαν το κεφάλι τους. Ο νεαρός, όχι
πάνω από τριάντα χρόνων, ήταν φανερό ότι δεν ήταν καλά και αυτό οφειλόταν στα
ναρκωτικά. Η κοπέλα τον αγκάλιαζε και είχε μια έκδηλη αγωνία στο βλέμμα της. Ο
νεαρός ίσως να έχει γίνει κιόλας ένα νούμερο στις θλιβερές στατιστικές των
εφημερίδων. Το πρώτο σοκ για μένα. Ναι, ήξερα ότι τα ναρκωτικά έκαναν θραύση,
αλλά ποτέ, πραγματικά ποτέ, δεν είχα αυτή την εικόνα στη δική μου
καθημερινότητα στην Αθήνα. Και είχαν περάσει μόλις δυόμισι χρόνια.

Το δεύτερο σοκ: Λίγα βήματα παρακάτω, στον Ηλεκτρικό της Ομόνοιας πάλι, μια
άλλη κοπέλα, είκοσι χρόνων πάνω κάτω, χαμένη και κείνη στον κόσμο των
παραισθήσεων. Τόσο άσχημα είναι λοιπόν τα πράγματα στην Αθήνα;

ΕΙΚΟΝΑ δεύτερη. Προχθές το μεσημέρι. Έχουμε χρειασθεί μία ώρα και ένα τέταρτο
για να φτάσουμε στην Τρίπολη από την Καλαμάτα. Φτάσαμε στο Δαφνί. Κολλήσαμε.
Έβλεπα πάλι δίπλα μου στα άλλα αυτοκίνητα χαμένα βλέμματα. Ο Κωνσταντίνος, ο
γιος μου, μόλις είχε ξυπνήσει και μάλλον το καταδιασκέδαζε να βλέπει πλάι του
τόσα φορτηγά και τόσα τουτούνια. «Τι χρώμα αυτό μαμά, τι χρώμα το άλλο;». Πού
να καταλάβει το παιδί γιατί η μαμά του έβαλε τις φωνές. Τρελάθηκα. Έλεγα μέσα
μου, μα είναι δυνατόν; Πώς αντέχει όλος αυτός ο κόσμος να κάνει καθημερινά
αυτές τις διαδρομές και να τρώει τη ζωή του μέσα στο αυτοκίνητο; Ξαφνικά
έπιασα τον εαυτό μου να φωνάζει στον οδηγό του διπλανού αυτοκινήτου: Θα
πεθάνετε, βρε, θα πεθάνετε. Μπορεί να με είδε, μπορεί να με άκουσε, αλλά
σίγουρα δεν με κατάλαβε. Γυρίζω δίπλα στον άντρα μου. «Πες μου, εμείς είμαστε
οι τρελοί που φύγαμε, ή αυτοί που μένουν;». Προτίμησε να μην απαντήσει. Ίσως
γιατί και εκείνος την ίδια στιγμή ένιωθε χειρότερο εκνευρισμό από το δικό μου,
κολλημένος εκεί, φανάρι το φανάρι, πρώτη – δευτέρα. «Τι λες, ρε παιδί μου»,
μου λέει έπειτα από λίγα λεπτά. «Αν ήμασταν τώρα στην Καλαμάτα και είχαμε
ξεκινήσει για τη θάλασσα, τώρα θα είχαμε κάνει μπάνιο και θα πίναμε ούζα στην παραλία».

ΕΙΚΟΝΑ τρίτη: Ξανά στον Ηλεκτρικό της Ομόνοιας. Προορισμός τα γραφεία των
«ΝΕΩΝ», στη Χρήστου Λαδά. Διαδρομή που μέχρι πριν από τρία χρόνια μπορούσα να
κάνω με κλειστά μάτια. Κι όμως, χθες ήταν διαφορετικά. Με έπιασα να κρατάω την
τσάντα με το ένα χέρι μου, ενώ ήταν περασμένη στον ώμο, από την εσωτερική
πλευρά του πεζοδρομίου. Ξαφνικά ένιωθα ανασφαλής. Ένιωθα φόβο. Μάλλον, όμως,
δεν ήμουν η μόνη. Μέσα στον κόσμο ακούμπησα μια κυρία. Γύρισε πίσω και με
κοίταξε με ένα βλέμμα απίστευτο, έτοιμη να επιτεθεί για να αμυνθεί μού φάνηκε.
Κοίταξα πάλι γύρω μου. Ήμουν βέβαιη πια ότι ο χρόνος είχε σταματήσει στο 1995.
Όμως, από εκείνη τη στιγμή και μετά μου φαίνεται ότι οι άνθρωποι
εξακολουθούσαν να έρχονται και να έρχονται, και να στοιβάζονται και να
στοιβάζονται στην Αθήνα και το κέντρο της. Μου φαινόταν επίσης ότι όλοι αυτοί
οι άνθρωποι δεν ήξεραν πού πήγαιναν και γιατί. Και κάτι ακόμη. Τα ρούχα των
ανθρώπων στην Αθήνα σπανίως είναι κόκκινα, κίτρινα, πράσινα. Σπανίως έχουν
χρώμα έντονο, ζωντανό, που να προδίδει μια ψυχική διάθεση βρε αδερφέ. Γκρίζα
και καφέ μού φάνηκε ότι φορούσαν όλοι, στολισμένα με κάποια καρό. Η άνοδος στη
Σταδίου μού φάνηκε δυσάρεστη για έναν ακόμη λόγο. Παλιά, πριν από τρία χρόνια,
ήξερα πόσους ζητιάνους θα συναντούσα και πού ακριβώς τον καθένα. Τώρα πλέον,
σε κάθε δεύτερο βήμα, πέφτω και πάνω σε έναν. Τρελαίνομαι με τα μικρά παιδιά
που έρχονται και μου πλασάρουν χαρτομάντιλα ή απλά ζητούν ένα κέρμα. Μου
φαίνεται ότι το βλέμμα τους είναι επαγγελματικό. Μπορεί απλά βέβαια να είναι
το βλέμμα της δυστυχίας.

ΛΙΓΟ αργότερα μετέφερα την εικόνα μου από την πόλη στο γραφείο. Εκεί που παλιά
περνούσα τις περισσότερες ώρες των ημερών μου, εκεί που ήταν σπίτι μου. Η
απορία ήταν η ίδια: «Μα, καλά, πώς ζείτε; Γιατί συνεχίζετε να ζείτε σε αυτή
την πόλη;». Η απάντηση ήρθε από τον Τάκη: «Δουλεύουμε για να βγάζουμε λεφτά
και να φεύγουμε σαν τρελοί όποτε μπορούμε». Ψάχνω να βρω ένα πράγμα τώρα, τρία
χρόνια μετά την απόφαση για την αναχώρηση, που αναζητώ στην Καλαμάτα και
υπάρχει μόνο στην Αθήνα. Αν εξαιρέσω δυο – τρία εστιατόρια που μου άρεσαν
πολύ, δεν βρίσκω τίποτε άλλο. Εξάλλου, στην Αθήνα δεν υπήρχε κάτι ακόμη: Δεν
υπήρχε ο Κωνσταντίνος. Όταν όμως θα ερχόταν η μάνα του, δεν θα ήταν κοντά του
όσο είναι τώρα, και ίσως και εκείνος να μην ήταν τόσο χαρούμενο και αισιόδοξο
πλάσμα όσο είναι τώρα.