Οι Έλληνες τραπεζίτες δεν είναι πρόσωπα μυθικά…

Για τους περισσότερους ανθρώπους οι τραπεζίτες είναι πρόσωπα… μυθικά. Τα
μυθιστορήματα, ο κινηματογράφος αλλά και η παράδοση τους θέλουν να κινούνται
από τη μία άκρη του κόσμου στην άλλη με λίαρ τζετ, να ντύνονται με πανάκριβα
ρούχα, να πίνουν σαμπάνια και να καπνίζουν ακριβά πούρα Αβάνας.

Ο κινηματογράφος κυρίως έχει κτίσει επιμελώς αυτή την εικόνα, αλλά η
πραγματικότητα είναι πολλές φορές διαφορετική.

Οι περισσότεροι άνθρωποι που κουμαντάρουν σήμερα τις μεγαλύτερες ελληνικές
τράπεζες δεν γεννήθηκαν τραπεζίτες. Έκτισαν την επαγγελματική τους καριέρα ως
μάνατζερ οι περισσότεροι βασιζόμενοι στους πολύ καλούς τίτλους σπουδών τους
και η εξέλιξή τους συνδυάσθηκε με την πολιτική. Το κλειστό κλαμπ των
κουμανταδόρων των ελληνικών τραπεζών έχει μόνο έναν τραπεζίτη από κούνια, ο
οποίος όμως σπούδασε ναυπηγική. Άλλωστε, οι περισσότερες μεγάλες ελληνικές
τράπεζες «ανήκουν» σε ασφαλιστικά ταμεία, σε διάφορα ιδρύματα και δημόσιους
οργανισμούς. Ο γίγας του ελληνικού συστήματος για παράδειγμα, η Εθνική
Τράπεζα, ανήκει κατά 9,27% στο Δημόσιο, 6,85% σε δημόσιους οργανισμούς, 22,82%
σε ασφαλιστικά ταμεία, 6,32% σε κρατικά κυρίως ιδρύματα, 36,13% σε εγχώριους
μετόχους και τέλος κατά 12,52% σε μετόχους του εξωτερικού. Ανάλογη είναι και η
σύνθεση των περισσοτέρων κρατικών τραπεζών (εκτός του ομίλου της Αγροτικής
Τράπεζας). Έτσι, οι «ιδιοκτήτες» των τραπεζών αυτών αναζητούν στο πρόσωπο του
επικεφαλής έναν ικανό μάνατζερ εμπιστοσύνης με καλές σπουδές και μεγάλη πείρα.

Θόδωρος Καρατζάς. Δεν λέει όχι σ’ ένα καλό πούρο, αλλά και σ’ ένα ταξιδάκι στη Σίφνο ­ όπου συχνά φιλοξενεί και τον φίλο του και Πρωθυπουργό Κώστα Σημίτη

ΤΟ ΤΙΜΟΝΙ της «μεγάλης» αλλά και «γηραιάς» φίλης, της Εθνικής, κρατεί ο
Θόδωρος Καρατζάς, ο οποίος από τη θέση του προέδρου της Ένωσης Ελληνικών
Τραπεζών (που δίδεται αυτοδίκαια στον εκάστοτε διοικητή της Εθνικής Τράπεζας)
θεωρείται ο επικεφαλής των Ελλήνων τραπεζιτών. «Η θέση του διοικητή της
Εθνικής Τράπεζας δίνει την αίσθηση μιας εξουσίας που δεν μπορούσα να την
φανταστώ» έλεγε προ ετών ο τότε διοικητής της. Σήμερα στο τιμόνι της τράπεζας,
που ιδρύθηκε το 1841 και μέχρι το 1928 είχε το εκδοτικό δικαίωμα (αυτή τύπωνε
το χρήμα), είναι ο 68χρονος δικηγόρος Θ. Καρατζάς.

Οι φίλοι του λένε ότι πρόκειται όχι μόνο για έναν έξυπνο άνθρωπο, αλλά κυρίως
για έναν ικανό επαγγελματία που τόσο από τη δικηγορική δραστηριότητα κυρίως
στο Εμπορικό και Ναυτικό Δίκαιο όσο και από την 16χρονη παρουσία του άμεσα ή
έμμεσα στο πιστωτικό σύστημα μπορεί να θέτει στόχους και να τους επιτυγχάνει.
Η παρουσία του στην ηγεσία της Εθνικής θεωρείται το επιστέγασμα μιας έντονης
δραστηριότητας στο τραπεζικό σύστημα που ξεκίνησε από την ΕΤΕΒΑ και την
Ελληνογαλλική Τράπεζα το 1982. Το 1985 ανέλαβε γενικός γραμματέας του
υπουργείου Εθνικής Οικονομίας. Από τη θέση του προέδρου της επιτροπής για την
αναμόρφωση και εκσυγχρονισμό του τραπεζικού συστήματος (1986-1987) επηρέασε
όσο λίγοι το σύγχρονο θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας των τραπεζών, ενώ για ένα
χρόνο διετέλεσε υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας. Από το 1988 και για 4 χρόνια
ασχολείται μόνο με τη δικηγορία και το 1992 αναλαμβάνει πρόεδρος της Ασπίς
Στεγαστική του ασφαλιστικού ομίλου Ασπίς Πρόνοια όπου παρέμεινε για τέσσερα χρόνια.

Ο Θόδωρος Καρατζάς θεωρείται ότι είναι από τους πιο κοντινούς ανθρώπους του
Πρωθυπουργού Κ. Σημίτη. Άλλωστε, δούλεψαν μαζί στη διετία 1985-1987 στο
υπουργείο Εθνικής Οικονομίας όπου ήταν υπουργός ο σημερινός Πρωθυπουργός και
γενικός γραμματέας ο κ. Καρατζάς.

Ο χαμηλών τόνων επικεφαλής της Εθνικής Τράπεζας, που θεωρεί ότι τα Βαλκάνια,
οι δημοκρατίες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης και οι χώρες της Νοτίου Μεσογείου
αποκτούν ζωτικό χώρο οικονομικής επέκτασης, δεν λέει όχι σ’ ένα καλό πούρο,
αλλά και σ’ ένα ταξίδι στη Σίφνο.

Μιχάλης Σάλλας. Ο πανεπιστημιακός με το ταλέντο να ενώνει κεφαλαιούχους και κεφάλαια

Για πολλούς θεωρείται απρόβλεπτος στα επιχειρηματικά του πλάνα. Ο 48χρονος
καθηγητής Μιχάλης Σάλλας έχει αιφνιδιάσει πολλές φορές την τραπεζική αγορά.

Ο πρώτος αιφνιδιασμός έγινε το 1992, όταν κατάφερε να αγοράσει με 3 δισ.
δραχμές από την Εμπορική την Τράπεζα Πειραιώς εκπροσωπώντας επιχειρηματικά
κεφάλαια στα οποία συμμετείχαν επιχειρηματίες που μέχρι τότε δεν είχαν καμία
σχέση με τον τραπεζικό χώρο: οι Τ. Ηλιάδης, Ν. Δασκαλαντωνάκης, Σ.
Παπαγεωργίου, Θ. Βασιλάκης κ.ά. Αρκετοί απ’ αυτούς συμμετείχαν στο αρχικό
σχήμα που είχε δημιουργήσει με εταιρικό τίτλο Unico Επενδύσεων, με σκοπό τη
δημιουργία τράπεζας. Έτσι ο Μιχάλης Σάλλας, καθηγητής του Παντείου
Πανεπιστημίου που είχε τα προηγούμενα χρόνια διατελέσει εκτός των άλλων
γενικός γραμματέας του υπουργείου Εμπορίου και διοικητής της ΕΤΒΑ, μπήκε στο
κλαμπ των ιδιωτών τραπεζιτών.

Ο δεύτερος αιφνιδιασμός: η πρόσφατη προσφορά και η εξαγορά της
Μακεδονίας-Θράκης που εξέπληξε όλους όσους μετρούν τα μεγέθη των τραπεζών.
Ίσως να μην έχουν άδικο εκείνοι που λένε ότι ο «Σάλλας ενώνει». Άλλωστε η
συμμετοχή του επιχειρηματία κ. Κ. Αγγελόπουλου στο εταιρικό σχήμα της Τράπεζας
Πειραιώς είναι μια εγγύηση και μια επιβεβαίωση.

Κώστας Γεωργουτσάκος. Ο «τυπικός» διοικητής της Εμπορικής Τράπεζας αποφεύγει τις κοσμικές εμφανίσεις ­ ακόμη και τη δημο-σιότητα

Ο Κώστας Γεωργουτσάκος, είναι ο πρόεδρος μιας τράπεζας 91 χρόνων, της
Εμπορικής, που, όταν ιδρύθηκε το 1907 (και ήταν η εξέλιξη της Τράπεζας
Εμπεδοκλέους), έφερε καινοτομίες στην τραπεζική πρακτική, όπως π.χ. την
ενεχυρίαση προσωπικών ειδών ως εγγύηση, και είχε στόχο μεταξύ των άλλων τις
καταθέσεις των μεσαίων κοινωνικών στρωμάτων. Ο 60χρονος λιγομίλητος
οικονομολόγος, που σπούδασε στην ΑΣΟΕΕ και έκανε το διδακτορικό του στο
Bristol University, θεωρείται και αυτός άνθρωπος χαμηλών τόνων με σπάνιες έως
μηδενικές παρουσίες στα κοσμικά γεγονότα. Η επαγγελματική του πορεία συνδέεται
κυρίως με την Τράπεζα της Ελλάδος, όπου από το 1969 μέχρι το 1981 ήταν
στέλεχος της Διεύθυνσης Οικονομικών Μελετών και σύμβουλος διοίκησης, αλλά και
με την Εθνική και την ΕΤΕΒΑ, όπου ήταν υποδιοικητής και αντιπρόεδρος,
αντίστοιχα, στο διάστημα 1981-1989. Στην τριετία 1986-1989 ως μέλος του
European Bankers Round Table βλέπει από τα μέσα πλέον τις νέες τάσεις που
αναπτύσσονταν τότε στην παγκόσμια τραπεζική αγορά. Ο κ. Γεωργουτσάκος, που
θεωρείται άριστος γνώστης της χρηματιστηριακής αγοράς και της κεφαλαιαγοράς,
ήταν από το 1994 μέχρι το 1996 πρόεδρος της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς την
περίοδο δηλαδή που το ταμπλό του Χρηματιστηρίου εμπλουτίστηκε με πολλές νέες
εταιρείες που εισήγαγαν τις μετοχές τους για διαπραγμάτευση στο Χρηματιστήριο Αθηνών.

Ο «τυπικός», όπως τον χαρακτηρίζουν οι άνθρωποι που έχουν συνεργαστεί μαζί
του, θεωρεί ότι η τράπεζα ­ με σήμα ένα αρχαϊκό νόμισμα του Αίνου που
απεικονίζει τον Ερμή ­ ψάχνει τώρα να βρει τον τρόπο για να «μπει με το δεξί»
το ίδρυμα στη νέα χιλιετία. Στην προσπάθειά του αυτή ίσως τα κεφάλαια από την
Ιονική τού φανούν απαραίτητα.

Γιάννης Κωστόπουλος. Αδυναμίες του τα καλά πούρα και οι γραβάτες. Μεγάλες αγάπες του η ιστιοπλοΐα, το διάβασμα, η ιστορία και οι καλές τέχνες

Θεωρείται ως ο μοναδικός Έλληνας τραπεζίτης. Το σίγουρο είναι ότι ο Γιάννης
Κωστόπουλος, παρ’ ότι ναυπηγός, «γεννήθηκε» τραπεζίτης. Εγγονός του Γιάννη
Κωστόπουλου, ιδρυτή του σημερινού ομίλου της Alpha Τράπεζας Πίστεως, βρέθηκε
στην κορυφή της ιεραρχίας της μεγαλύτερης ελληνικής ιδιωτικής τράπεζας το
1973. Το οικογενειακό όνομα ήταν βαρύ αν αναλογιστεί κανείς ότι ο παππούς του
ξεκίνησε από τη Σπερχογεία, ένα χωριό της Μεσσηνίας, και από υπάλληλος σε
κατάστημα υφασμάτων εξελίχθηκε σε τραπεζίτη. Η αρχή έγινε με την ίδρυση ενός
καταστήματος. Το 1898 μπήκαν οι βάσεις του σημερινού διεθνούς τραπεζικού
ομίλου με την ίδρυση τραπεζικού τμήματος στον Οίκο του Ι.Φ. Κωστόπουλου. Το
ένα βήμα φέρνει το άλλο και το τραπεζικό τμήμα εξελίσσεται σε τράπεζα με τίτλο
«Ι.Φ. Κωστόπουλου» που το 1924 οριστικά συγχωνεύεται με την Τράπεζα Καλαμών
και δημιουργείται η Τράπεζα Ελληνικής Εμπορικής Πίστεως.

Ο Γιάννης Κωστόπουλος, που από το 1984 είναι πρόεδρος της Alpha Τράπεζας
Πίστεως, έδωσε ευρωπαϊκή διάσταση στην τράπεζα στήνοντας εξαρχής ή αγοράζοντας
τράπεζες στο Λονδίνο και στη Ρουμανία. Αυτό αποτελεί, (μαζί με τη θεαματική
ανάπτυξη της τράπεζας με τις 23 θυγατρικές) τη δική του συνεισφορά στο βαρύ
φορτίο του οικογενειακού ονόματος.

Ο «απρόσιτος άρχοντας», όπως τον «βλέπουν» αυτοί που δεν τον ξέρουν, έχει τις
αδυναμίες του. Τα βιβλία αποτελούν κομμάτι της ζωής του και δεν είναι λίγες οι
φορές που ανοίγει την παλιά Εγκυκλοπαίδεια του Πυρσού που έχει στη βιβλιοθήκη
του γραφείου του για να συμπληρώσει τις άριστες, όπως λένε, ιστορικές του
γνώσεις. Η ιστιοπλοΐα, με τον παγκόσμιο πρωταθλητή τον «Ωκύαλο», είναι ένα
θέμα που τον κάνει εύκολα να χαρεί ή και να εκνευριστεί, αλλά (όπως σημειώνουν
οι άνθρωποι που τον ξέρουν) το τελευταίο δύσκολα θα το δείξει. Οι τέχνες είναι
η άλλη αγάπη και μία από τις δύο αιτίες ­ η άλλη είναι η ιστιοπλοΐα ­ για
δημόσιες εμφανίσεις. Άλλωστε, σήμερα είναι αντιπρόεδρος του Μουσείου Μπενάκη
και παλαιότερα μέλος των διοικήσεων του Μουσείου Αθηνών και της Εθνικής
Πινακοθήκης, αλλά και επίτιμο μέλος του Δ.Σ. στο Μητροπολιτικό Μουσείο της
Νέας Υόρκης. Στα καλά πούρα και στις γραβάτες έχει μεγάλη αδυναμία.

Χάρης Σταματόπουλος. Εργασιομανής και τελειομανής, αποφεύγει να χάνει χρόνο σε κοσμικές εκδηλώσεις και προτιμά να διαθέτει τις ελεύθερες ώρες του στην οικογένειά του

Ο σχεδόν 50χρονος Χάρης Σταματόπουλος, ο «χαμηλών τόνων επικεφαλής της Ιονικής
Τράπεζας» σύμφωνα με πρόσφατο δημοσίευμα των «Financial Times», είναι από τα
πιο νεαρά μέλη του κλαμπ των τραπεζιτών. Ο διδάκτωρ του London Scool of
Economics βρίσκεται στο τιμόνι μιας τράπεζας με πολύ σημαντική ιστορία. Η
Ιονική Τράπεζα που πρωτολειτούργησε στα Ιόνια Νησιά το 1839 και είχε μέχρι το
1920 το εκδοτικό δικαίωμα, έχει περάσει πολλές φουρτούνες με αποκορύφωμα την
υπόθεση Ανδρεάδη, οπότε πέρασε στο Δημόσιο. Ενδεικτικό της πορείας της
τράπεζας αυτής, που βρίσκεται σήμερα στην πρώτη θέση της λίστας των
ιδιωτικοποιήσεων, είναι το γεγονός ότι από το 1898 μέχρι το 1928 από τα 31
μέλη του διοικητικού της συμβουλίου μόνο τα 11 ήταν ελληνικής ιθαγένειας ή
καταγωγής και μόνο 4 ήταν εγκατεστημένα στα περιορισμένα όρια του τότε
ελληνικού κράτους. Στους «επαγγελματικούς προγόνους» του κ. Χ. Σταματόπουλου
περιλαμβάνονται ηχηρά τραπεζικά ονόματα όπως του Δ. Ευγενίδη, του Τ. Ηλιάσκου,
του Λ. Ζαρίφη, του Ε. Μπενάκη. Ο σημερινός επικεφαλής της Ιονικής ξεκίνησε από
την Τράπεζα της Ελλάδος (στέλεχος της Διεύθυνσης Οικονομικών Μελετών) και έχει
διατελέσει γενικός γραμματέας του υπουργείου Εμπορίου. Το 1995 ανέλαβε
διευθύνων σύμβουλος της ΕΤΕΒΑ και το 1996 πρόεδρος της Ιονικής Τράπεζας.

Ο «ήρεμος Χάρης», που θεωρείται από τους φίλους του τελειομανής και
εργασιομανής, προσπαθούσε να κρατήσει μετριοπαθή στάση. Όμως, η υπόθεση
πώλησης της Ιονικής σίγουρα θα του μείνει αξέχαστη όχι μόνο για
επαγγελματικούς λόγους αλλά γιατί συγκέντρωσε τα φώτα της δημοσιότητας.

Ο «συνήθως αγέλαστος» τραπεζίτης έχει ελάχιστες κοσμικές εμφανίσεις γιατί όπως
λέει και ο ίδιος ο διαθέσιμος χρόνος για την οικογένεια είναι πολύτιμος και θα
πρέπει κανείς να τον υπερασπίζεται.

Ξ. Νικήτας – Α. Μπίμπας. Οι θεμελιωτές (μαζί με τον Κων. Καψάσκη) της Τράπεζας Εργασίας, άνθρωποι χαμηλών τόνων που σπάνια εμφανίζονται σε κοσμικές εκδηλώσεις

Στο τιμόνι μιας από τις πιο νεαρές ελληνικές τράπεζες, της Τράπεζας Εργασίας,
βρίσκονται δύο τραπεζίτες που γεννήθηκαν στις αρχές της δεκαετίας του ’30. Ο
πρόεδρος της Τράπεζας Εργασίας κ. Ξ. Νικήτας και ο διευθύνων σύμβουλος κ. Α.
Μπίμπας, που είναι σχεδόν συνομήλικοι, έχουν και άλλα κοινά στοιχεία. Και οι
δύο δούλεψαν στην American Express μέχρι το 1975 όταν δηλαδή ιδρύθηκε η
Τράπεζα Εργασίας. Και οι δύο είναι ιδρυτικά μέλη της τράπεζας, της οποίας ψυχή
ήταν έως τον θάνατό του ο Κ. Καψάσκης.

Ο κ. Ξ. Νικήτας που γεννήθηκε το 1930 στην Αλεξάνδρεια, ξεκίνησε από εκεί την
τραπεζική του καριέρα ως υπάλληλος της Barclay’s. Στη συνέχεια ως στέλεχος της
American Express τοποθετήθηκε αντιπρόεδρος στο κατάστημά της στο Καράτσι του
Πακιστάν και το 1975 υπήρξε από τα ιδρυτικά στελέχη της Τράπεζας Εργασίας.

Παρόμοια ήταν και η πορεία του διευθύνοντος συμβούλου της τράπεζας. Ο κ. Α.
Μπίμπας γεννήθηκε το 1931. Η σταδιοδρομία του ξεκίνησε από την Εμπορική και
συνεχίσθηκε στην American Express από την οποία αποχώρησε το 1975 για να
στήσει με τον Σ. Καψάσκη την Τράπεζα Εργασίας.

Και οι δύο θεωρούνται τραπεζίτες χαμηλών τόνων με ελάχιστες δημόσιες
εμφανίσεις και σε μεγάλο βαθμό «υπεύθυνοι» για το στήσιμο και την επέκταση της
μεγαλύτερης ελληνικής ιδιωτικής πολυμετοχικής τράπεζας.

Σπύρος Λάτσης. Ο γιος ενός μύθου της ναυτιλίας, του καπετάν Γιάννη Λάτση, κυβερνάει τώρα την Eurobank

Το 1990, ο όμιλος Λάτση, που μέχρι τότε είχε παρουσία στη διεθνή τραπεζική
σκηνή, έκανε το ντεμπούτο του στην ελληνική τραπεζική αγορά με την
Ευρωεπενδυτική. Σήμερα και μετά την εξαγορά της Interbank, η τράπεζα που
ουσιαστικά διευθύνεται από τον κ. Σπύρο Λάτση, έχει πάρει ένα υπολογίσιμο
μερίδιο της αγοράς.

Πρόεδρος της EFG Eurobank είναι ο Γ. Γόντικας, ένας τραπεζίτης με 15ετή
παρουσία στη World Bank και στην International Fincance Corpotation, ο οποίος
θεωρείται δάσκαλος από πολλά κορυφαία στελέχη του τραπεζικού συστήματος που
συνεργάστηκαν μαζί του κατά την 18ετή παρουσία του στην ΕΤΕΒΑ (αποχώρησε το 1982).

Ένας τραπεζίτης της νέας γενιάς, ο κ. Ν. Νανόπουλος είναι ο διευθύνων
σύμβουλος της τράπεζας, ο οποίος εκτός από τις οικονομικές σπουδές έχει κάνει
και σπουδές μηχανικού.

Έχει και αυτός θητεία στην World Bank και θεωρείται ήρεμος και αποφασιστικός
άνθρωπος χαμηλών τόνων. Στο σχήμα της τράπεζας συμμετέχει ως γενικός
διευθυντής από το 1990, όταν επέστρεψε από τη Νέα Υόρκη, όπου εργαζόταν ως
μάνατζερ στον χρηματοπιστωτικό οίκο Carrol Mc Centee and Mc Cinley.