Ανούσια αναθεώρηση

ΑΥΤΟ που απουσιάζει από τη συζητούμενη πολιτική πρόταση αναθεώρησης είναι η
πολιτική. Η πολιτική ως ουσιαστικό, διότι ως επίθετο υπάρχει και παραϋπάρχει.
Απουσιάζει η πολιτική ως μνήμη. Αυτό φανερώνει η τελευταία ανιστόρητη και
απαλλακτική και γι’ αυτό ψευδοεκσυγχρονιστική οπτική απέναντι στο εκτός των
άλλων και ολιγαρχικού τύπου Σύνταγμα του 1975. Για να μην πάω και σε άλλα
πρόσφατα επίσης παραδείγματα αμνησίας. Απουσιάζει και ως θεωρία και ως σχέδιο.
Αυτή που σε όλες τις πολιτισμένες χώρες απετέλεσε τον μέγιστο εθνικό πόρο, από
τη δική μας χώρα λείπει. Είναι εκτοπισμένη, εκτός ορίων, με μια λέξη εξορία.
Άντε, περιθώριο.

Η κατάληξη της συζήτησης στη Βουλή για την αναθεώρηση του Ελληνικού
Συντάγματος, μια ισχυρή, υψηλή και σπάνια ιστορική ευκαιρία, μπορούσε να
αποτελέσει το πρώτο βήμα για την έκφραση της αυθεντικής πολιτικής και
δημοκρατικής ενότητας του έθνους των Ελλήνων. Εξυγίανση, ανανέωση και
εμπλουτισμό της πολιτικής.

Με την έννοια αυτή, παραμένουν επίκαιρα τα λόγια του στρατηγού Μακρυγιάννη,
που φυσικά δεν ήταν συνταγματολόγος, για «ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΨΗ – ΣΥΝΤΑΜΑ». Έτσι τα
έλεγε. Άλλωστε, Βασίλειο ήταν το μικροσκοπικό κρατίδιο του περασμένου αιώνα,
Βασίλειο είναι η αντιδημοκρατική τηλεκρατία σήμερα.

ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕΙΣ

Είναι γνωστό ότι η περίοδος της λεγόμενης Δημοκρατίας των κομμάτων έχει ήδη
παρέλθει προ πολλού. Η κομματοκρατία έχει εκπνεύσει ως θεσμός και τα πολιτικά
κόμματα δεν είναι πλέον αποκλειστικοί πρωταγωνιστές και κυρίαρχοι της
πολιτικής ζωής. Μπορεί να είναι υφιστάμενοι, όπως συμβαίνει στη χώρα μας. Αυτό
σημαίνει ότι στη νέα περίοδο της δημόσιας πλέον Δημοκρατίας, της Δημοκρατίας
δηλαδή του κοινού, απαιτούνται νέοι κανόνες που να ρυθμίζουν τις σχέσεις
ανάμεσα στους θεσμούς και το μεγάλο πλήθος από τους νέους πολιτικούς
πρωταγωνιστές και υποκείμενα.

Όποιος δεν φοβάται τη Δημοκρατία και τον διάλογο, τότε είναι υπέρ της γνωστής
πρότασης (1) που αξιοποιήσαμε είκοσι δύο βουλευτές, καταθέτοντας σχετική
πρόταση νόμου για δημόσιες συνεδριάσεις των κεντρικών επιτροπών των πολιτικών
κομμάτων μεταδιδόμενες απευθείας από τα κρατικά τηλεοπτικά μέσα. Είναι υπέρ
του να κατοχυρωθεί αυτό συνταγματικά, να επαναθεμελιώσει δηλαδή ένα ανώτερο
και ολοκληρωμένο πρότυπο δημοκρατίας και να αποτελέσει αφετηρία για την
επιστροφή της.

Άλλωστε, ο Δήμος, η Εκκλησία, η Αγορά, υπήρξαν ελληνικοί θεσμοί. Το κονκλάβιο,
ο σταλινισμός, ήρθαν απέξω. Δεν υπήρξαν ούτε ελληνικοί θεσμοί ούτε ορθόδοξοι.

ΑΣΥΜΒΙΒΑΣΤΟ

Λάβαρο των επαναστατών της 3ης Σεπτεμβρίου 1843. Η κατάληξη της συζήτησης στη Βουλή για την αναθεώρηση του Ελληνικού Συντάγματος σήμερα, μπορούσε να αποτελέσει το πρώτο βήμα για την έκφραση της πολιτικής και δημοκρατικής ενότητας του έθνους των Ελλήνων. Με αυτήν την έννοια, το αίτημα παραμένει επίκαιρο

Ανάλογο βάρος έχει η συνταγματική κατοχύρωση του ασυμβίβαστου απέναντι στο
σταλινικής έμπνευσης πρότυπο του κόμματος – κράτους αντί για το κόμμα – θεσμό,
κόμμα – ιδέες, κόμμα – σχέδιο, που μόνο σε τριτοκοσμικές πραγματικότητες
πλέον, μετά την κατάρρευση του σταλινισμού στη μητρόπολή του, μπορεί κανείς να
συναντήσει, αν και τέτοια υπουργομανία και υπουργολατρεία, όπως η καθ’ ημάς,
ούτε εκεί συναντάται!

Τι άλλο να έκαναν λοιπόν οι πολίτες από αυτό που έκαναν γυρίζοντας την πλάτη
τους; Τι να περίμεναν;

ΒΟΥΛΕΥΤΕΣ ΒΟΥΒΟΙ

Όπως έχω πει ήδη μέσα στη Βουλή, μερικοί θέλουν τους βουλευτές βουβούς.
Επικαλούνται την κομματική πειθαρχία, παραλείπουν όμως να πουν ότι η ψήφος του
βουλευτή οφείλει να υπερασπίζεται την ιστορική του περιφέρεια ­ κάνουν τον
«γερμανό» γι’ αυτό ­ όπως την υπερασπίστηκα εγώ τόσα χρόνια. Έπρεπε να έχει
ήδη προηγηθεί ανάλογη συζήτηση για το τι είδους Δημοκρατία υπάρχει, όταν όλες
οι μεγάλες αποφάσεις δεν λαμβάνονται ούτε στη Βουλή, ούτε καν ακόμη μέσα στα
κόμματα. Πακέτο Ντελόρ, Μετρό, Ολυμπιάδα, Εγνατία, είναι μερικά παραδείγματα.
Από καιρό όφειλε να ανοίξει, επιτέλους, μια μεγάλη συζήτηση για το ζήτημα της
δημοκρατικής εκπροσώπησης της περιφέρειας.

Κοντολογίς, το τρίπτυχο Δημοκρατικό περιβάλλον, Δημοκρατικά Μέσα Μαζικής
Ενημέρωσης, Δημοκρατική αντιπροσώπευση, δηλαδή απλή αναλογική, μπορεί να
επαναθεμελιώσει ένα ανώτερο και ολοκληρωμένο μοντέλο Δημοκρατίας στη χώρα μας.

ΕΠΑΝΑΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ

Τέλος, το μυαλό του Συντάγματος όφειλε από πριν να σκεφθεί και να προτείνει
επανασχεδιασμό της χώρας απέναντι στη νέα γεωοικονομία και γεωπολιτική.

Με αυτήν την Αθήνα δεν μπορούμε να πάμε πουθενά. Όχι στην Ευρώπη, ούτε καν στη
Βαλκανική και στον Εύξεινο. Καταρχήν, δεν ολοκλήρωσε ούτε καν την ελληνική ενοποίηση.

Η Αθήνα δεν μπορεί να κυβερνήσει τη χώρα. Έδωσε εξετάσεις και απέτυχε. Η
πολυκεντρική Ελλάδα, η γνωστή δηλαδή πρόταση του Μιχάλη Χαραλαμπίδη, με τις
δέκα ιστορικές της περιφέρειες που αυτοκυβερνώνται, αναδεικνύεται σε
προϋπόθεση για την επιβίωσή μας και ως έθνους και ως οικονομίας.

Η ενσωμάτωση όλων αυτών στο υπό αναθεώρηση Σύνταγμα, μαζί με την ταυτόχρονη
κατάργηση των Νομαρχιών ­ τώρα πλέον μετά από τους νέους Δήμους, δεν έχουν
κανένα λόγο ύπαρξης ­ αποτελεί στρατηγικού τύπου σοβαρή, ώριμη, ολοκληρωμένη
και αναγκαία προσέγγιση και πολιτική.

Κρίμα μια ιστορική ευκαιρία να χάνεται έτσι, αλλά χάσαμε πολλές.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ

(1) Βλ. Μιχάλη Χαραλαμπίδη, ΠΑΣΟΚ 1974-1998: Αρχές, ιδέες και γραφειοκρατία,
εκδόσεις Γόρδιος, Αθήνα 1998.

Ο Χρήστος Κηπουρός είναι βουλευτής Έβρου.