Αναζητείται φόρμουλα

Τρόπους να απαλλαγεί από τις πιέσεις των Ευρωπαίων στο ζήτημα της Τουρκίας,
προκειμένου να προχωρήσει χωρίς παρατράγουδα η προσπάθεια για ένταξη της χώρας
στην ΟΝΕ, αναζητεί η κυβέρνηση. Την ίδια στιγμή, ορατό είναι πλέον το
ενδεχόμενο απομόνωσης της Ελλάδας στο Συμβούλιο Σύνδεσης Ευρωπαϊκής Ένωσης – Τουρκίας.

ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ του Πρωθυπουργού τονίζουν πως ο κ. Κ. Σημίτης δεν επιθυμεί να
εμφανισθεί στη Σύνοδο Κορυφής του Κάρντιφ ένα «γνώριμο» από το παρελθόν
φαινόμενο ­ 14 εταίροι να συμφωνούν και ένας, η Ελλάδα, να διαφωνεί.

Στο πλαίσιο αυτό καταβάλλονται προσπάθειες ώστε να βρεθεί μία φόρμουλα που θα
ικανοποιεί και την διάθεση των εταίρων να «ηρεμήσουν» την Άγκυρα και να
προωθήσουν τις ευρωτουρκικές σχέσεις ­ και ταυτόχρονα δεν θα υποχρεώνει την
Ελλάδα να υποχωρήσει σε θέματα αρχών. Ως εκ τούτου, όπως λένε διπλωματικές
πηγές, «κάθε αναβάθμιση των σχέσεων της Άγκυρας με τις Βρυξέλλες θα πρέπει να
εμπεριέχει και το στοιχείο κάποιας κίνησης καλής θέλησης από την πλευρά της Τουρκίας».

Στις ιδέες που συζητούνται στο υπουργείο Εξωτερικών, καθώς και στις επαφές με
τους εταίρους, περιλαμβάνεται η αποδέσμευση των κοινοτικών χρηματοδοτήσεων
στην Τουρκία ύστερα από κάποιο εύλογο χρονικό διάστημα, αλλά και η ένταξη της
Άγκυρας στην κοινοτική διαδικασία screening (εξέταση), στην οποία υπόκεινται
και οι άλλες προς ένταξη χώρες. Αντιστοίχως, η Άγκυρα θα πρέπει να κάνει
κάποια κίνηση για την παραπομπή των διεκδικήσεών της στο Δικαστήριο της Χάγης.
Διπλωματικές πηγές υποστηρίζουν ότι η διαδικασία screening μπορεί να δοθεί από
την Κοινότητα μόνο σε υποψήφιες για ένταξη χώρες ­ γεγονός που θα μπορεί μεν
να αξιοποιήσει καταλλήλως η Τουρκία, υποστηρίζοντας ότι «νίκησε», αλλά
ενδέχεται να προσκρούσει στις αντιρρήσεις της προεκλογικής Βόννης. «Το
ενδεχόμενο αυτό», λένε συνεργάτες του Πρωθυπουργού, «δεν μας δυσαρεστεί ­ αυτό
που έχει σημασία είναι να μην εμφανισθούμε εμείς οι προβάλλοντες αντίρρηση».
Οι ίδιοι σημείωναν ότι, όσο πλησιάζει το Κάρντιφ, θα υπάρξουν και προσωπικές
επαφές του κ. Κ. Σημίτη με ηγέτες κοινοτικών χωρών.

Παράλληλα, ο Πρωθυπουργός πρόκειται να μετάσχει στις 4-5 Ιουνίου στη Σύνοδο
Κορυφής των χωρών της Παρευξείνιας Συνεργασίας, στην Γιάλτα της Κριμαίας. Εκεί
δεν αποκλείεται να υπάρξει και κάποιου είδους επαφή με τον Τούρκο Πρωθυπουργό,
Μεσούτ Γιλμάζ, εάν ο τελευταίος μεταβεί στη Γιάλτα. Την ίδια στιγμή, πηγές του
υπουργείου Εξωτερικών τόνιζαν ότι η Αθήνα ­ και ορισμένες κοινοτικές
πρωτεύουσες ­ μπορεί να καταβάλουν προσπάθεια ώστε να υπάρξει ικανοποιητική
για όλους διέξοδος, αλλά θα πρέπει κανείς πάντα να έχει υπόψη του το
ενδεχόμενο η Άγκυρα να μη δεχθεί «να δώσει το οτιδήποτε για να πάρει τα
χρήματα και το screening». Στην περίπτωση αυτή ­ που είναι εξαιρετικά πιθανή,
με βάση την έως τώρα στάση της Τουρκίας ­ το Κάρντιφ θα καταλήξει σε ένα ακόμη αδιέξοδο.

Χαρακτηριστικό των διαθέσεων της πλειοψηφίας των Ευρωπαίων εταίρων είναι το
σχέδιο κοινής θέσης, εν όψει του Συμβουλίου Σύνδεσης Ε.Ε. – Τουρκίας, που
κοινοποίησε στις κοινοτικές πρωτεύουσες η βρετανική προεδρία. Σε αυτό
προτείνεται επιτάχυνση της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την Τουρκία και
«ξεχνιέται» το άρθρο 35 των συμπερασμάτων του Λουξεμβούργου, το οποίο, μεταξύ
των όρων για την ενίσχυση των ευρωτουρκικών σχέσεων, περιλαμβάνει την προσφυγή
στην Χάγη και την υποστήριξη της επίλυσης του Κυπριακού. Η μόνη αναφορά είναι
στον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του κράτους δικαίου, ενώ ζητείται
η «οικονομική συνεργασία», δηλαδή η προώθηση των κοινοτικών κονδυλίων.
Διπλωματικές πηγές έλεγαν ότι, έτσι όπως είναι τα πράγματα, η Αθήνα δεν μπορεί
να δεχθεί την κοινή θέση. Ως εκ τούτου, στο Συμβούλιο Σύνδεσης οι 14 θα
εμφανισθούν με μία θέση, η Ελλάδα με άλλη ­ και η Τουρκία, βέβαια, να συμφωνεί
με τους 14.

Πάντως, η Άγκυρα δεν δείχνει το παραμικρό δείγμα «καλής διάθεσης». Χθες, μόλις
ο Τουρκοκύπριος ηγέτης Ραούφ Ντενκτάς επανέλαβε τον ισχυρισμό του ότι «στο
νησί υπάρχουν δύο κράτη» ­ προσθέτοντας πως το γεγονός μέχρι πρόσφατα η
Τουρκία δεν υιοθετούσε αυτή την άποψη δεν σημαίνει πως «έχω κάποια αντίρρηση
να λέγονται στην Τουρκία πράγματα που δεν είχαν ειπωθεί νωρίτερα».

Από την πλευρά του, ο αντιπρόεδρος της τουρκικής κυβέρνησης Μπουλέντ Ετσεβίτ
επετέθη στην Αθήνα, λέγοντας πως «η υποστήριξη που παρέχει η Ελλάδα στην
τρομοκρατική οργάνωση ΡΚΚ αξιολογείται από την Άγκυρα ως έμμεσος πόλεμος».