Πέντε «ανατροπές» μέσα σε ενάμιση χρόνο

Με πέντε κινήσεις, που θα γίνουν στους επόμενους 19 μήνες, η κυβέρνηση
προσδοκά ότι θα αγγίξει τους στόχους της Σύγκλισης ώστε το τέλος του 1999 όλα
τα μεγέθη της οικονομίας να ανταποκρίνονται στις προδιαγραφές της ΟΝΕ.

Ο χρόνος έχει ήδη αρχίσει να τρέχει και σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα που έχει
συντάξει το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας από το τέλος Μαΐου θα αρχίσουν οι εφ’
όλης της ύλης παρεμβάσεις στην οικονομία. Οι πέντε κινήσεις που έχει
προγραμματίσει η κυβέρνηση είναι:

1. Οι αλλαγές στην αγορά εργασίας

2. Οι αλλαγές στο ασφαλιστικό σύστημα

3. Η επιτάχυνση των αποκρατικοποιήσεων σε δημόσιες επιχειρήσεις.

4. Η επιτάχυνση της πώλησης τραπεζών που ανήκουν στο Δημόσιο

5. Η εξυγίανση ζημιογόνων δημόσιων επιχειρήσεων

ΕΡΓΑΣΙΑΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ

Αναλυτικά:

Δύο νομοσχέδια, (το ένα θα αφορά τις αλλαγές στις εργασιακές σχέσεις και το
άλλο μικρές επεμβάσεις στο ασφαλιστικό καθεστώς), ετοιμάζει αυτή την περίοδο
το υπουργείο Εργασίας και Κοιν. Ασφαλίσεων.

1 Το σχέδιο νόμου για τις εργασιακές σχέσεις αναμένεται να κατατεθεί
στη Βουλή προς τα τέλη Μαΐου και να προκαλέσει την αντίδραση των εργατικών
συνδικάτων αφού περιλαμβάνει διάταξη για τη διευθέτηση του χρόνου εργασίας (το
ελαστικό ωράριο). Οι βασικές διατάξεις του νομοσχεδίου προβλέπουν τα εξής:

* Θα παρέχεται η δυνατότητα σε μια ιδιωτική επιχείρηση η οποία αντιμετωπίζει
προβλήματα προσαρμογής, έκτακτες παραγγελίες ή ειδικές εποχικές ανάγκες, να
μπορεί να αυξάνει το ωράριο εργασίας, κατά 1 ή με συμφωνία με τα σωματεία κατά
2 ώρες ημερησίως και έως 48 την εβδομάδα. Στο νομοσχέδιο θα καθορίζεται το πώς
και πότε θα επιστραφούν αυτές οι ώρες (εντός τετραμήνου ή όταν υπάρχει
συμφωνία με το σωματείο εντός 12μήνου) με τη μορφή μειωμένου ωραρίου εργασίας
ή αυξημένης αμειβόμενης άδειας. Η επιχείρηση θα επιβάλλεται να αναγγέλλει όλο
το πρόγραμμα διευθέτησης στην αντίστοιχη Επιθεώρηση Εργασίας, ώστε το ωράριο
να μην καταστρατηγείται.

* Θα καθιερωθούν αντικίνητρα για την απασχόληση συνταξιούχων. Το νομοσχέδιο θα
καθορίζει ειδικά για τους συνταξιούχους με υψηλά εισοδήματα και όχι για τους
χαμηλοσυνταξιούχους ότι θα πληρώνουν αυξημένη φορολογία και κρατήσεις εφόσον
συνεχίζουν να εργάζονται.

* Θα δίνεται η δυνατότητα με κοινή υπουργική απόφαση στις περιοχές ιδιαίτερα
υψηλής ανεργίας (κυρίως εκεί όπου επιτυγχάνονται τα τοπικά σύμφωνα
απασχόλησης) να πληρώνονται οι νεοπροσλαμβανόμενοι εργαζόμενοι με μισθούς της
Εθνικής Γενικής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας για τον πρώτο και μόνο χρόνο της
εργασίας τους. Το μέτρο θα αφορά τις νέες προσλήψεις και θα ληφθεί
μέριμνα-όρος για να μην προηγούνται αντίστοιχες προσλήψεις.

* Με συλλογικές συμβάσεις θα προβλέπεται η επέκταση της μερικής απασχόλησης σε
ΔΕΚΟ, ΟΤΑ και θα αφορά μόνο νέες θέσεις εργασίας.

* Δημιουργείται ένα νέο σώμα, μια Υπηρεσία Προστασίας της Απασχόλησης, με
στόχο να αναβαθμίσει ποιοτικά τους ελεγκτικούς μηχανισμούς του κράτους.

ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ

2 Το νομοσχέδιο για το ασφαλιστικό πρόκειται να κατατεθεί στη Βουλή
προς το τέλος Ιουνίου. Στο νομοσχέδιο αυτό δεν θα προβλέπονται σημαντικές
αλλαγές που θα αφορούν τα όρια ηλικίας προς συνταξιοδότηση, τη χρηματοδότηση
του συστήματος και τον τρόπο υπολογισμού των συντάξεων. Η φιλοσοφία του
νομοσχεδίου είναι το νοικοκύρεμα των ασφαλιστικών ταμείων. Έτσι θα προβλέπεται
η συγχώνευση – ομαδοποίηση ασφαλιστικών ταμείων, η βελτίωση των σχέσεων πολίτη
με τα ταμεία, η ενοποίηση κλάδων υγείας κ.ά. Ασφαλείς πληροφορίες αναφέρουν
ότι το τελικό σχέδιο δεν έχει ακόμη καταρτιστεί και οι αρμόδιες υπηρεσίες της
γραμματείας Κοινωνικών Ασφαλίσεων υποβάλλουν διάφορες προτάσεις.

ΙΔΙΩΤΙΚΟΠΟΙΗΣΕΙΣ

Επίσης τις επόμενες ημέρες αναμένεται να κατατεθεί από την ΕΤΕΒΑ η μελέτη για
την ιδιωτικοποίηση ή μετοχοποίηση δημόσιων επιχειρήσεων. Στη μελέτη αυτή θα
προτείνεται το χρονοδιάγραμμα, αλλά και ο τρόπος πώλησης μετοχών των επιχειρήσεων:

* ΔΕΠ

* ΕΥΔΑΠ

* ΟΤΕ (ποσοστό 10% – 15%)

* ΚΕΔ

* ΔΕΘ

* Διώρυγα της Κορίνθου

* Ολυμπιακή Τουριστική

* Ολύμπικ Κέτερινγκ

* Οργανισμός Ύδρευσης και Αποχέτευσης Θεσσαλονίκης

* Οργανισμός Ιπποδρομιών Ελλάδος

* Οργανισμοί Λιμένος Πειραιώς και Θεσσαλονίκης

Με εξαίρεση τις επιχειρήσεις που κρίνονται στρατηγικής σημασίας (ΟΤΕ, ΕΥΔΑΠ
κ.ά.) για τις οποίες το Δημόσιο θα κρατήσει πακέτο πλειοψηφίας του μετοχικού
κεφαλαίου, στις υπόλοιπες θα διατεθεί μέχρι και το 100% του μετοχικού κεφαλαίου.

ΤΡΑΠΕΖΕΣ

Όσον αφορά την ιδιωτικοποίηση των τραπεζών που ελέγχονται από το Δημόσιο ήδη
την προηγούμενη Πέμπτη οριστικοποιήθηκε η απόφαση για την πώληση της Ιονικής
Τράπεζας. Αυτή την εβδομάδα μάλιστα θα ξεκινήσουν οι επαφές με εκπροσώπους των
εργαζομένων (ΟΤΟΕ κ.ά.) για να διασφαλιστεί η όσο το δυνατόν μικρότερη
αντίδρασή τους κατά τη διαδικασία ιδιωτικοποίησης. Για τον Ιούνιο είναι
προγραμματισμένη η πώληση της Τράπεζας Κρήτης ενώ όσον αφορά την Τράπεζα
Κεντρικής Ελλάδος εξετάζεται τώρα το ενδεχόμενο συγχώνευσής της με μεγαλύτερη
τράπεζα (συζητείται το ενδεχόμενο συγχώνευσης με την Τράπεζα Αττικής).

Παράλληλα, τους αμέσως προσεχείς μήνες θα αρχίσει να εφαρμόζεται το πρόγραμμα
εξυγίανσης στα ΕΛΤΑ και θα ακολουθήσουν ο ΟΣΕ και οι αστικές συγκοινωνίες.
Στόχος είναι στα επόμενα δύο χρόνια οι επιχειρήσεις αυτές να είναι κερδοφόρες
και να προχωρήσουν οι διαδικασίες μετοχοποίησής τους.

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΣΟΔΑ

Στο μεταξύ παρεμβάσεις θα γίνουν και στον τομέα της δημοσιονομικής πολιτικής
με κύρια έμφαση:

* Την περικοπή και τον εξορθολογισμό των δαπανών

* Την αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας.

Παράλληλα έχουν ξεκινήσει οι συζητήσεις για αλλαγές στην φορολογία, αφού μέχρι
τις 15 Μαΐου οι έφοροι και οι γενικοί διευθυντές του υπουργείου Οικονομικών θα
πρέπει να έχουν υποβάλει προτάσεις.

ΤΟ ΕΥΡΩ γεννήθηκε, αλλά θα περάσει ακόμη καιρός ώσπου να περπατήσει. Και τα
πρώτα βήματα του μωρού προβλέπονται δύσκολα, ίσως και ασταθή.

Αυτό δεν εμπόδισε τους 15 ηγέτες και τους υπουργούς τους των Εξωτερικών να
πανηγυρίσουν χθες στις Βρυξελλες για τη «μεγάλη πρόκληση», που απευθύνουν
πλέον, δυναμικά, προς τους ανταγωνιστές ­ τις ΗΠΑ και την Ιαπωνία, και να
συγχαρούν τον Βιμ Ντούισενμπεργκ, που θα αναλάβει τη διοίκηση της Κεντρικής
Ευρωπαϊκής Τράπεζας.

Η απόφαση για τον διορισμό του ήταν προϊόν ενός όχι και τόσο κομψού
συμβιβασμού, ώστε να ικανοποιηθεί αφενός η Γερμανία, που τον υποστήριξε με
κάθε τρόπο, και αφετέρου η Γαλλία, η οποία έδωσε μάχη υπέρ του δικού της
υποψηφίου, Ζαν-Κλοντ Τρισέ.

Ο συμβιβασμός συνίσταται στον καθορισμό 4ετούς θητείας για τον Ολλανδό
Ντούισενμπεργκ ­ και όχι 8ετούς, όπως προβλεπόταν αρχικά ­, ώστε να τον
διαδεχθεί αμέσως μετά ο Τρισέ («αυτός για 8 χρόνια», όπως δήλωσε ο Σιράκ).

Και οι 15 ηγέτες, πάντως, δεν έχασαν την ευκαιρία να χαιρετίσουν το αποτέλεσμα
της συνόδου των Βρυξελλών και να εκφράσουν τη βεβαιότητα ότι το «μωρό» θα πάει
πολύ καλά ­ αν και, κατά τον πρόεδρο της Ευρωβουλής Χοσέ Ρόμπλες, «βγήκε
λιγάκι παραμορφωμένο».

Ο καγκελάριος της Αυστρίας, Βίκτορ Κλίμα, είπε ότι δυσαρεστήθηκε από τα
«πρωτοφανή» παζαρέματα για την ανάδειξη του διοικητή της τράπεζας, αλλά δεν
παρέλειψε και αυτός να εκφράσει την αισιοδοξία του για την πορεία του ευρώ.

Από τους πιο ικανοποιημένους ήταν οι Ιταλοί. Ο πρωθυπουργός Ρομάνο Πρόντι είπε
ότι πρόκειται για ιστορική συμφωνία.

Για τον ρόλο του Τόνι Μπλερ ακούστηκαν αρκετά δυσμενή σχόλια. Η θέση του
Βρετανού πρωθυπουργού ήταν σχετικά δύσκολη για δύο λόγους: προΐστατο μιας
διαπραγμάτευσης που δεν τον αφορούσε, αφού η χώρα του δεν ανήκει στη φουρνιά
των 11 πρώτων που θα καθιερώσουν το ευρώ, και, επιπλέον, το παζάρεμα για τον
διοικητή της τράπεζας είχε πολλά «ντεσού».

Εντύπωση προκάλεσε, πάντως, η στάση του καγκελάριου Κολ. Ηταν ο πιο
διακριτικός, ο πιο ήρεμος και, παρά τον όγκο του, έδινε συχνά την εντύπωση ότι
ήθελε να περάσει απαρατήρητος. «Ήταν μία από τις πιο δύσκολες διαπραγματεύσεις
στις οποίες έχω πάρει ποτέ μέρος ­ είπε χθες το μεσημέρι. Ορισμένες στιγμές
είχα πιστέψει ότι δεν θα καταφέρναμε να φθάσουμε σε συμφωνία».

Με το υποτονικό ύφος του, πάντως, ο Γερμανός ηγέτης είχε ήδη πετύχει για τη
χώρα του τρεις νίκες:

1 Την ανάδειξη ως πρώτου διοικητή του εκλεκτού του, Ντούισενμπεργκ.

2 Την επιβεβαίωση από τους 11 ότι έδρα της τράπεζας θα είναι η Φραγκφούρτη.

3 στο «κλείδωμα» των ισοτιμιών να ληφθεί κατ’ εξοχήν υπόψη η αξία του
μάρκου, προς το οποίο ουσιαστικά πραγματοποιήθηκε η σύγκλιση των εθνικών νομισμάτων.

ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ:

Ήταν το μεγάλο θέμα, που απουσίαζε από τις Βρυξέλλες. Οι 15 ελάχιστα μίλησαν
γι’ αυτό, έχουν δεσμευτεί όμως να προτείνουν λύσεις ως τον Ιούνιο και να
δώσουν συγκεκριμένα στοιχεία για την καταπολέμηση της ανεργίας στις χώρες
τους. Διαφορές υπάρχουν ως προς την ακολουθητέα οδό. Γαλλία και Ιταλία
προσπαθούν να χτυπήσουν την ανεργία με το 35ωρο, άλλες χώρες ­ όπως η Αγγλία ­
με ευνοϊκές ρυθμίσεις για τους επιχειρηματίες.

ΕΚΤΟΣ:

Αγγλία, Δανία και Σουηδία είναι οι τρεις χώρες, που επέλεξαν να παραμείνουν
έξω από την ΟΝΕ και από το ευρώ. Και οι τρεις φοβούνται ότι τυχόν είσοδός τους
στο σύστημα, θα έπληττε τις εθνικές οικονομίες τους, που βρίσκονται σε μάλλον
καλή κατάσταση. Ειδικά στη Βρετανία, όμως, λειτουργεί και το «νησιωτικό»
σύνδρομο. Για τους Άγγλους, η Ευρωπαϊκη Ένωση παραμένει μια «γαλλική» ή έστω
«γαλλογερμανική» υπόθεση, στην οποία λόγοι εθνικού εγωισμού τούς εμποδίζουν να
δείξουν υπερβολική συμπάθεια.

ΕΛΛΑΔΑ:

Η γενική εντύπωση είναι ότι θα αναγνωρισθεί στην Ελλάδα «πρώιμο» δικαίωμα
εισόδου στην ΟΝΕ, αν οι επιδόσεις της στον ευρύτερο οικονομικό και
δημοσιονομικό τομέα παραμείνουν σε καλά επίπεδα τούς αμέσως επόμενους μήνες.
Με λίγη καλή τύχη, θα μπορούσε να μπει στην περιοχή του ευρώ λίγο μετά την
πρώτη φουρνιά των 11.

ΕΥΡΩ:

Θα κυκλοφορήσει σε κέρματα και χαρτονομίσματα σταδιακά από του χρόνου σε
διάφορες χώρες. Στα χαρτονομίσματα, η μπροστινή πλευρά θα εικονίζει έναν αχνό
χάρτη της Ευρώπης και ορισμένα μνημεία, γέφυρες και αψίδες, που θα θυμίζουν
«ευρωπαϊκή» τεχνοτροπία, χωρίς όμως να αναφέρονται σε συγκεκριμένη χώρα, για
να μην υπάρξουν έριδες. Στην πίσω πλευρά, η κάθε χώρα θα μπορεί να
φιλοτεχνήσει δικές της παραστάσεις, τα νομίσματα όμως θα κυκλοφορούν παντού,
άσχετα από τις λεπτομέρειες αυτές.

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ:

Πρόκειται για τον οργανισμό που ήδη διευθύνει ο Ντούισενμπεργκ, και που
αποτελεί ένα είδος εμβρύου, από το οποίο θα προέλθει η Κεντρική Ευρωπαϊκή
Τράπεζα. Με τη δημιουργία της τελευταίας, το Ινστιτούτο θα χάσει κάθε λόγο
ύπαρξης και θα πάψει να λειτουργεί.

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ:

Το νέο αυτό όργανο, που θα εδρεύει στη Φρανκφούρτη, θα είναι παντοδύναμο. Τα
τέσσερα πρώτα χρόνια της λειτουργίας του θα διοικείται από τον (φιλογερμανό)
Ολλανδό Βιμ Ντούισενμπεργκ και κατόπιν, για 8 χρόνια, πλην απροόπτου, από τον
Γάλλο Ζαν-Κλοντ Τρισέ, σήμερα διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας της Γαλλίας. Η
ΚΕΤ θα έχει εξαμελές διοικητικό συμβούλιο και ένα από τα καθήκοντά της θα
είναι να καθορίζει το ύψος των επιτοκίων στις 11 πρώτες χώρες του ευρώ.

ΚΕΡΜΑΤΑ:

Τα πρώτα κέρματα του ευρώ θα κυκλοφορούν κανονικά, όπως αναμένεται, από τις
αρχές του 2002, ίσως και νωρίτερα. Θα ονομάζονται «σέντς» και θα αποτελούν
εκατοστιαίες υποδιαιρέσεις. Προβλέπονται κέρματα του 1, των 2, 5, 10, 20 και
50 «σεντς».

ΚΟΜΠΙΟΥΤΕΡ:

Μοιάζει κωμικό, αλλά είναι πρόβλημα. Δεν υπάρχουν ακόμη κομπιούτερ που να
έχουν στο πληκτρολόγιό τους ορισμένα σύμβολα που σχετίζονται με την Κοινότητα,
και κυρίως το σύμβολο του ευρώ (ενώ σε όλα υπάρχει το σύμβολο του δολαρίου και
σε πολλά της στερλίνας).

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΣΥΓΚΛΙΣΗΣ:

Είχαν καθοριστεί από τη Συνθήκη του Μάαστριχτ και οι 11, θεωρητικά
τουλάχιστον, υποτίθεται ότι θα τα έχουν επιτύχει ως το τέλος του έτους. Τα
κυριότερα αφορούν τον περιορισμό στο ελάχιστο του εξωτερικού χρέους και του
δημοσίου ελλείμματος. Άτυπα, όμως, έχει συμφωνηθεί ότι αν υπάρξουν μικρές
αποκλίσεις, δεν θα αποτελέσουν εμπόδιο για την είσοδο στο ευρώ.

ΛΙΤΟΤΗΤΑ:

Υπέρ της πολιτικής λιτότητας έχουν ταχθεί κυρίως οι Γερμανοί και οι Ολλανδοί.
Οι άλλες χώρες βάζουν νερό στο κρασί τους, προσπαθώντας να καλύψουν τα
δημοσιονομικά τους ελλείμματα και το εξωτερικό χρέος τους, χωρίς να τραβήξουν
πολύ τα λουριά στους εργαζομένους.

ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑ:

Πολλές μεγάλες ξενοδοχειακές επιχειρήσεις μελετούν την καθιέρωση, το
συντομότερο, του ευρώ στις συναλλαγές τους (κλείσιμο δωματίων, φιλοξενία
γκρουπ κ.λπ.), και το ίδιο ισχύει και για ορισμένες αεροπορικές εταιρείες, που
έχουν ειδοποιήσει σχετικά τα λογιστήριά τους.

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ:

Το μεγαλύτερο «έλλειμμα» της Κοινότητας. Τα «ιδανικά» πέρασαν, ατυχώς, σε
δεύτερη μοίρα μετά τα οικονομικά. Πολλοί επικριτές της πολιτικής των Βρυξελλών
υποστηρίζουν ότι ο πολιτικός συντονισμός θα έπρεπε να προηγηθεί της ΟΝΕ, αλλά
οι 15 δεν κατάφεραν να σημειώσουν αρκετή πρόοδο στον τομέα αυτόν. Η κριτική
της αριστεράς επικεντρώνεται έντονα σ’ αυτή την αδυναμία. Κατά τους
περισσότερους από τους ηγέτες των 15, η νομισματική ένωση θα διευκολύνει
τελικά την πολιτική.

ΣΥΜΦΩΝΟ ΣΤΑΘΕΡΟΤΗΤΑΣ:

Είναι ο φόβος και ο τρόμος όλων των κυβερνήσεων. Θα αρχίσει να ισχύει από την
1η Ιουλίου. Πρόκειται, ουσιαστικά, για τη θέσπιση κεντρικού οργάνου, που ανά
πάσα στιγμή θα ελέγχει τα οικονομικά όλων των χωρών της Κοινότητας και κατά
πόσο τηρούν τα κριτήρια.

ΧΡΕΟΣ:

Βάσει των ορισμών του Μάαστριχτ, μία χώρα δεν πρέπει να είναι χρεωμένη πάνω
από το 60% του Ακαθάριστου Εθνικού Προϊόντος της. Ιταλία και Βέλγιο χρωστούν
ποσά που πλησιάζουν το… 120% του ΑΕΠ τους. Η Κομισιόν υπολογίζει ότι θα
χρειαστούν 19 χρόνια, για να ξεχρεωθούν. Με θαυμαστή αισιοδοξία, όμως,
δηλώνουν ότι μέσα σε λίγους μήνες θα καταφέρουν να εξοφλήσουν τα χρέη τους.